ەلىمىزدىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ تىڭ كوزقاراسقا تولى كەڭ اۋقىمدى باعدارلامالىق ءسوزى قوعامنىڭ ارقا تىرەگى ۇستازدار قاۋىمىنىڭ تىڭ سەرپىلىسىن, ماقتانىشىن تۋعىزدى. ءال-ءفارابيدىڭ «تاربيەسىز بەرىلگەن ءبىلىم – ادامزاتتىڭ قاس جاۋى» دەگەن عيبراتتى ءسوزىن تىلگە تيەك ەتىپ, جاس ۇرپاق تاربيەسىنە ايرىقشا كوڭىل اۋدارىپ ايتقان وي-تولعامى, ساليقالى باعىت-باعدارى كوپتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى. حالقىمىزدى كۇپتى ەتە باستاعان ۇل-قىزدارىمىزدىڭ تاربيەسىندەگى كوپ ولقىلىقتىڭ بەتىن اشىپ, شەشۋدىڭ جولىن تاۋىپ, جۇمىلا كىرىسۋگە شاقىردى. قازاقستاندىق مەكتەپ قۇرامىز دەپ, رەفورمالار ەنگىزۋدەگى اسىعىستىققا ۇرىنىپ, ءورىمتال ۇل, قىز تاربيەسى ەكىنشى كەزەككە ىسىرىلىپ, اقساتىپ العانىمىزدى قاداپ ايتتى. ۇلتتىق تاربيەنىڭ باستاۋى, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى جاس ۇرپاقتىڭ بويىنا ءسىڭىرۋدىڭ قاينارى وتباسى ينستيتۋتىنىڭ, اكە مەن انا مەكتەبىنىڭ ىقپالىن كوتەرۋگە ءبىلىم جۇيەسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋدى تاپسىردى. قوعامنىڭ دامۋ دوڭگەلەگىن اينالدىراتىن ۇستاز, اتا-انا جانە جاس ۇرپاق بىرلەستىگىنىڭ, ىنتىماقتاستىعىنىڭ ارتۋىنا باسا كوڭىل اۋداردى.
ءيا, وتباسىندا ۇلتتىق تاربيەنىڭ مايەگىنە قانباي وسكەن ۇل-قىزداردىڭ ءوز ۇلتىنىڭ جاقسىسى ءۇشىن جۇرەكجاردى قۋانا المايتىن, ءان-كۇيىنە تۇشىنبايتىن, سۇيسىنبەيتىن, مادەنيەتى مەن ادەبيەتىن تۇسىنبەيتىن, ءتىپتى مەنسىنبەيتىن حالگە جەتكەن رۋحاني كەمىستىگىنە كۇيىنەمىز. ولار قانداي ءبىلىمدى بولسا دا ءوز ۇلتىنا جات ادامدار سياقتى كۇي كەشۋدە. سوندىقتان جاڭا وقۋ جىلى باستالىسىمەن-اق پرەزيدەنت جولداۋىندا تەرەڭدەتىلە جالعاسىن تاپقان جاس ۇرپاق تاربيەسىنە قاتىستى قوعامدىق ماڭىزدى قاعيدات, ءبىرىنشى كەزەكتە, ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەر ۇجىمدارى تاراپىنان كەڭ قولداۋ تابۋدا. باستاۋىش بۋىننىڭ قازاق سىنىپتارى ۇستازدارى ۇيىمداستىرۋىمەن «وتباسىم – تال بەسىگىم» تاقىرىبىمەن وتكەن استانالىق №80 ورتا مەكتەپتىڭ اكت زالىندا قالا مەكتەپتەرى مۇعالىمدەرى مەن اتا-انالار باس قوسقان ۇلكەن جيىن مۇنىڭ ايقىن كورىنىسى بولدى. جيىنعا جەتەكشىلىك ەتكەن, ءبىز قاتىسقان, اعا ۇرپاق پەن ورتا بۋىن وكىلى جانە باستاۋىش سىنىپ وقۋشىسى, سونداي-اق جاس وتباسى, كوپ بالالى وتباسى, اياۋلى اجە نەمەرەلەرىمەن ساحنا تورىنە جايعاستى. ادەتتەگىدەي باياۋ باستالعان جيىن بىرتە-بىرتە ەمەن-جارقىن پىكىر الىسۋعا ۇلاستى. وتباسىنداعى تاربيە تۋرالى ءسوز تىزگىنىن ۇستاعان اكەلەر مەن انالار قىسىلىڭقىراپ باستاپ, ويلارىن قىسقا قايىرسا دا, اڭگىمە اياسى كەڭي بەردى. كوپ بالالى وتباسىنىڭ اكەسى «مەن بالالارىمنىڭ تاربيەسىنە ارالاسپايمىن, ايەلىمنىڭ ايتقانىن ىستەيمىن» دەۋى مۇڭ ەكەن, ءسوز سۇراۋشىلار كوبەيىپ, ناعىز پىكىرتالاس باستالدى دا كەتتى. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ الدىن-الا دايىنداعان ءتۇرلى ساۋالدارى وتقا ماي قۇيعانداي, پىكىر ءورىسىن كەڭەيتتى. اسىرەسە جيىننىڭ ءۇش جەتەكشىسىنىڭ ءبىرى, ءۇشىنشى سىنىپتىڭ وقۋشىسى احمەدياردىڭ «مەنىڭ جاسىمدا مەن قانداي بولۋىم كەرەك» دەگەن سۇراعىنا, ساحنا تورىندەگى اجەسىنىڭ ء«وزىڭ نەنى ۇناتاسىڭ؟» دەگەن قارسى ساۋالى كوپشىلىكتىڭ نازارىن ۇل بالاعا اۋداردى. اسپاي-ساسپاي ورنىنان تۇرعان جاس ورەن «مەن سىزدەرگە كۇلاش احمەتوۆا اقىننىڭ «سەن قازاقسىڭ» دەگەن ولەڭىن وقىپ بەرەيىن» دەپ, ورتاعا شىقتى. وسىلايشا وزەكتى اڭگىمە ءان-كۇيىمەن, ادەمى بيىمەن, شىنايى ءسوز ارناسىمەن كوپتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى.
جيىن اياقتالىپ, تارقاي باستاعانىمىزدا ءوزىن «گۇلجانات تۇتقابايقىزىمىن, مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارىمىن» دەپ تانىستىرعان ۇستاز ءبىر ءسات بوگەلۋىمىزدى ءوتىنىپ, قولىنداعى بىرنەشە پاراق قاعازدى بىزگە ۇسىنىپ, «مىناۋ مەنىڭ اكەم تۋرالى جازعانىم, وقىڭىزشى» دەگەنى. «قايدا جازىپ ەدىڭىز» دەپ ەدىك, «اكەم تۋرالى كىتاپ شىعارعىم كەلەدى. مىناۋ – شاكىرتى, عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, فيلوسوفيا عىلىمىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور دوسمۇحامەد كىشىبەكوۆتىڭ ۇستازى, مەنىڭ اكەم تۋرالى جازعانى» دەپ تاعى بىرنەشە پاراق قاعاز ۇسىندى.
تۋعان وڭىرىندە ۇلاعاتتى ۇستازدىق ىزدەرى ۇمىتىلماعان اكەسى تۇتقاباي مولدىرايموۆ تۋرالى پەرزەنتتىك ساعىنىشپەن: «اكەم ءوز زامانىندا شاحمات ويىنىنان وزىق بولعانىن بىلەمىن. مەكتەپ-ينتەرناتتاعى ۇيىرمەگە قاتىسىپ, مەن دە شاحمات جۇرىستەرىن ۇيرەنە باستادىم. اكەم ريزا بولىپ, «دەتسكي مات» قويۋدى ۇيرەتە باستادى. وسىلايشا اكەممەن شاحمات ويناۋدى ادەتكە اينالدىردىم. سپورت شەبەرلىگىنە كانديدات دارەجەسىن قورعادىم. رەسپۋبليكالىق, حالىقارالىق جارىستارعا قاتىستىم. قازىر جۇمىسىما قوسىمشا وقۋشىلار سارايى فيليالىندا شاحماتتان جاتتىقتىرۋشىمىن. بىلگەنىمدى ۇيرەتىپ, قابىلەتىن اشقان سايىن, بالالار دا, اتا-انالارى دا ريزاشىلىعىن ايتىپ جاتادى» دەپ جازىپتى ۇستاز-شاحماتشى. ءيا, «ۇيادا نە كورسە, ۇشقاندا سونى ىلەدى» دەگەن وسى عوي. پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت كەمەل ۇلىنىڭ وتباسىنىڭ جاقسى تاربيەسى ومىرلىك ونەگە دەگەن ۇستانىمىنا بۇل ءبىر ايقىن ءاپسانا.
مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «ەل بولامىن دەسەڭ, بەسىگىڭدى تۇزە» دەگەن وسيەتى – ماڭگىلىك ەلدىككە اپاراتىن سارا جولدىڭ ۇرپاق ساباقتاستىعىنىڭ ۇياسى وتباسىنان باستالاتىنىن مەڭزەيتىنى اپ-ايقىن.
سايراش ابىشقىزى,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى
