ەكولوگيا • 30 قازان, 2019

زاماناۋي توپىراق زەرتحاناسى اشىلدى

1320 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ەۋروپالىق تالاپقا ساي توپىراق زەرتتەۋ زەرتحاناسى اشىلدى.

زاماناۋي توپىراق زەرتحاناسى اشىلدى

ۋنيۆەرسيتەت جانىنان اشىل­عان مۇمكىندىگى مول زەرتحانا قازاقستاننىڭ ۇلتتىق اككرەديتتەۋ ورتالىعىندا اككرە­ديتتەلدى. مۇندا 10 ەلەمەنت بويىنشا تو­­پى­راق تالداماسى جاسالادى. اتاپ ايتقاندا, ازوت, فوسفور, كا­لي, كۇكىرت, گۋمۋس جانە باسقا دا ەلەمەنتتەر بويىنشا تالداۋ جاسالادى. تالداۋ قۇنى ەۋرو­­پالىق, امەريكالىق جانە وتان­دىق زەرتحانالارعا قاراعاندا تومەن. زەرتحاناعا قاجەتتى زاماناۋي جابدىقتاردى ساتىپ الۋعا گەر­مانيانىڭ گاننوۆەر ۋني­ۆەرسيتەتى گرانت بولگەن.

ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى اقىل­بەك كۇرىشباەۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى تاڭدا مۇنداي زەرتحانا ەلىمىزدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا اسا قاجەت ەكەنى انىق. بۇعان دەيىن ديقانداردىڭ ەگىس القابىنداعى توپىراق قۇرامىن زەرتتەۋگە مۇمكىندىگى بولماعان. سونىڭ سالدارىنان توپىراقتىڭ قۇنارى تومەندەپ, شىعىم كولەمى كۇرت كەمىپ كەتتى. زەرتحانا مۇن­داي كەلەڭسىزدىكتىڭ الدىن الۋعا سەپتىگىن تيگىزبەك.

«مۇنداي ەۋروپالىق تالاپ­تارعا ساي زەرتحانا ەلىمىزدە تۇڭ­­عىش رەت اشىلىپ وتىر. كە­لەشەكتە ولاردىڭ سانىن كوبەيتە بەرۋىمىز كەرەك. سەبەبى ونىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن ون­­دى­رۋشىلەر ءۇشىن ماڭىزى زور. سون­داي-اق ۋنيۆەرسيتەت قابىر­عاسىندا ىسكە قوسىلعانى ستۋدەنتتەر, ماگيسترانتتار, دوكتورانتتار ءۇشىن وتە ۇلكەن جەتىستىك», دەدى رەكتور.

توپىراقتى وسىمدىكتىڭ قورەك­تىك ەلەمەنتتەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ – اۋىلشارۋاشىلىق تاۋا­ر ءوندىرۋشىنىڭ باستى مىندەتى. بى­راق ونى انىقتاۋ ءۇشىن زەرتتەۋ جۇمىستارى قاجەت. ال زەرتتەۋ جۇر­گىزۋ ۋاقىت پەن قارجىلىق جوس­پارلاۋعا بايلانىستى قيىنعا سوعىپ وتىرعانى بەلگىلى. ەندى بۇل ولقىلىقتىڭ ورنى تولادى دەيدى ۋنيۆەرسيتەت باسشىلىعى.

 «سوڭعى 15 جىلدا جازدىق بيدايدىڭ ءونىمى اۋستراليادا 30-40 پايىز كوبەيگەن. ال رەسەيدە 34 پايىز كوبەيدى. ال ءبىزدىڭ سول­تۇستىك وڭىرلەردە اتالعان كور­­سەتكىش 14 پايىزعا عانا ۇل­عايدى. ونىڭ ءبىر سەبەبى – جەر قۇ­نا­رىنىڭ تومەندەۋى. ال تو­پىراقتىڭ قۇنارىن جوعالتپاۋ ءۇشىن بىزگە توپىراقتى زەرتتەيتىن زاماناۋي زەرتحانالار قاجەت. بۇگىن ءبىزدىڭ وقۋ ورنىمىزدىڭ جانىنان اشىلىپ وتىرعان زەرتحانانىڭ باستى ەرەكشەلىگى – توپىراق قۇرامىن سوڭعى ۇلگىدەگى قۇرىلعىلار ارقىلى زەرتتەۋمەن شەكتەلمەي, نارىقتا جۇمىس ىستەپ جاتقان فەرمەرلەرگە دە قىزمەت كورسەتەمىز. بۇرىن وتاندىق فەرمەرلەر توپىراق تال­داماسىن ءبىلۋ ءۇشىن امەريكا مەن ەۋروپانىڭ زەرحانالارىنا جۇ­گىنەتىن», دەيدى ا.كۇرىشباەۆ.

ا.كۇرىشباەۆتىڭ ايتۋىن­شا, سوڭعى 4 جىلدا قازاق اگروتەح­نيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى شەتەلدەن 2 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتقان. بۇل قاراجات ءتۇرلى قۇرىلعى ساتىپ الۋعا جانە قىزمەتكەرلەردى شەتەلدە وقىتۋ ءۇشىن الىنعان.

سوڭعى جاڭالىقتار