ب. ساعىنتاەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا تاريحي كوركى ساقتالۋى ءتيىس ەرەكشە عيماراتتار مەن نىسانداردىڭ ءتىزىمىن جاساۋ جونىندەگى جۇمىس باستالدى. قالالىق جوسپارلاۋ جانە ۋربانيستيكا باسقارماسى ساۋلەت ەسكەرتكىشتەرى تىزىمىنە ەنۋى ءتيىس عيماراتتار بويىنشا تۇسكەن ۇسىنىستاردى جيناۋ جوباسىن ىسكە قوستى.
الماتىلىقتاردىڭ پىكىرى بويىنشا ساقتاۋلى ءتيىس عيماراتتار تۋرالى اقپاراتتى almaty.uaig.kz سايتىنداعى «بىرەگەي عيماراتتار كاتالوگى» ايدارىنا اتى-ءجونى مەن تەگىن, بايلانىس تەلەفونىن, نىساننىڭ مەكەنجايى مەن فوتوسىن جىبەرۋ قاجەت. ىزگى نيەتتى ازاماتتار ۇسىنعان وبەكتىلەردى ساراپشىلار ءبىر ايدا ەكى رەت قوعامدىق كوميسسيادا تالقىلايدى جانە «الماتىنىڭ بىرەگەي عيماراتتارىنىڭ كاتالوگىنا» ەنگىزىلەدى. قوعامدىق تىڭداۋ بولاتىن كۇن كەيىنىرەك جاريالانادى.
قازىرگى كەزدە 757 قۇندى تاريحي عيماراتتار انىقتالدى. الماتىنىڭ تاريحي-مادەني مۇراسىمەن اينالىساتىن ساۋلەتشىلەر مەن بەلسەندىلەردىڭ كاسىبي ءبىر توبى قالانىڭ ساۋلەت ۇقساستىعىن زەرتتەيتىن (Archcode Almaty) جوباسىن ۇسىنۋدا, سوندا كەڭەس ءداۋىرى كەزىندە سالىنعان قازاقستاننىڭ بۇرىنعى استاناسىنىڭ بارىنشا بىرەگەي عيماراتتارى دا ەنىپ, كاتالوگتىڭ ءمانى ارتا تۇسەر ەدى.
ارحيتەكتور جانات ايتىلەۋ بىزبەن عيماراتتاردى تاريحي ەسكەرتكىش رەتىندە ساقتاپ قالۋ تۋرالى ۇكىمەتتىڭ شەشىمى بار. قازىر قالا بيلىگىنىڭ قولىندا تاريحي ەسكەرتكىشتەردىڭ رەسپۋبليكالىق جانە الماتى قالاسى دەڭگەيىندەگى ەكى ءتىزىمى بار. «تاريحي ەسكەرتكىش بولىپ تابىلاتىن عيمارات, ول كىمنىڭ مەنشىگىندە بولسا دا, ۇكىمەتتىڭ قورعاۋىندا تۇر. ونى بۇزىپ, ءتۇرىن وزگەرتۋگە ەشكىمنىڭ قۇقى جوق», دەيدى جانات ايتىلەۋ.
بۇرىندارى الماتى قالاسى عيماراتتارىنىڭ جاسى كورسەتىلگەن كارتا بولدى, ونىڭ قۇرامىنا 250 مىڭعا جۋىق نىسان ەنگەن. كارتا قالا قۇرىلىسىنىڭ 7 كەزەڭىن قامتيدى: ۆەرنىي كەزەڭىنەن باستاپ بۇگىنگى كۇنگە دەيىن:
1) 1927 جىلعا دەيىن, قالانىڭ استانا اتانۋى;
2) استانالىق اۆانگارد: 1927-1935 جىلدار;
3) كلاسسيكالىق جانە ۇلتتىق مۇرانى يگەرۋ: 1936-1941 جىلدار;
4) سوعىس كەزىندەگى جانە سوعىستان كەيىنگى كلاسسيتسيزم: 1942-1957 جىلدار
5) ەرتە مودەرنيزم: 1958-1969 جىلدار;
6) «جوعارى» مودەرنيزم: 1970-1995 جىلدار;
7) زاماناۋي: 1995 جىلدان كەيىن جانە بۇگىنگى كۇنگە دەيىن.
