جاقىندا ەلورداداعى م.وتەمىس ۇلى اتىنداعى وقۋشىلار سارايىندا نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ ءبىلىم باسقارماسىنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن «ەلوردالىق اكەلەر كەڭەسى» كونۆەنتى ءوتتى. «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا قوعامدا اكەنىڭ ءرولىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان شاراعا ەلگە ەرلىگىمەن, كوپكە ۇلگىلى ىسىمەن تانىلىپ جۇرگەن اكەلەر قاتىستى. ءىس-شارانىڭ نەگىزگى ماقساتى – اكە مەن بالا اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى جاقسارتۋعا, بالا تاربيەلەۋدەگى ونىڭ ءرولىنىڭ ماڭىزدىلىعىن ارتتىرۋعا, بالا ءۇشىن قاۋىپسىز ورتانى قۇرۋ جانە قولداۋ, وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى ساقتاۋ جانە نىعايتۋعا باعىتتالعان.
قالالىق اكەلەر كونۆەنتىنە وسكەلەڭ ۇرپاققا ۇلگى بولاتىن ازاماتتار كوپ جينالدى. ولاردىڭ اراسىندا ەرەكشە كۇتىمدى تالاپ ەتەتىن بالالاردى ءوسىرىپ جاتقان, ءوز باسىن قاۋىپكە تىگىپ ءجۇرىپ ادامداردى اجالدان اراشالاپ قالعان قاھارمان اكەلەر قاتىسىپ, ءوز پىكىرلەرىن, بالا تاربيەسىندەگى ومىرلىك ۇستانىمدارى مەن كوزقاراستارىن ينتەراكتيۆتى الاڭ تۇرىندە اۋديتوريا كورەرمەندەرىمەن ءبولىستى.
جيىننىڭ رەسمي اشىلۋ سالتاناتىندا م.وتەمىس ۇلى اتىنداعى وقۋشىلار سارايى ديرەكتورىنىڭ وقۋ ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى ايىمگۇل قۋانىشقىزى بۇل شارانى ۇيىمداستىرۋداعى نەگىزگى ماقسات – قالاداعى اكەلەردىڭ قوعامدىق جۇمىستارعا ارالاسۋىن, ءبىلىم مەكەمەلەرىندەگى ءىس-شارالارعا بالالارىمەن بىرگە قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي, اكەنىڭ ءرولىن كورسەتە وتىرىپ, يگى ىستەرىن ناسيحاتتاۋ دەيپ اتاپ ءوتتى. سونداي-اق ەرەكشە ەرلىگىمەن, ۇرپاققا ونەگە بولار يگى ىستەرىمەن كوزگە تۇسكەن اكەلەردى حالىققا كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ, سول كىسىلەردىڭ ۇلگى بولار ىستەرىن كورسەتۋ دە كەرەك.
– بيىل ءبىرىنشى رەت م.وتەمىس ۇلى اتىنداعى وقۋشىلار سارايىندا قالالىق اكەلەر كونۆەنتىن ۇيىمداستىردىق. وتە جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى دەپ ويلايمىن. ءىس-شارامىزعا ەلورداداعى 80-نەن استام ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنىڭ وقۋشىلارى ءوز اكەلەرىمەن قاتىسىپ, كەرەمەت اسەرمەن قايتتى. قالامىزدا ەرلىگىمەن كوزگە تۇسكەن ەر-ازاماتتار وتە كوپ. الداعى ۋاقىتتا وسىنداي جاندارمەن بارلىق مەكتەپتەردە ارنايى كەزدەسۋ وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. جالپى, ءبىز تەك ءبىر عانا شارامەن شەكتەلىپ قالمايمىز. تۇڭعىش پرەزيدەنت كۇنىنە وراي, اكەلەر مەن بالالاردىڭ ۆوكالدى ءان جارىسىن وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», – دەيدى ا.قۋانىشقىزى.
«ەلوردالىق اكەلەر كەڭەسى» كونۆەنتىن ۇيىمداستىرۋشىلار جيىنعا قاتىساتىن كەيىپكەرلەردى ءار اتالىم بويىنشا ءتورت توپقا بولگەن. ساحناعا ءبىرىنشى بولىپ «قۇتقارۋشى اكە» اتالىمىنىڭ يەسى قۋات ساعات ۇلى كوتەرىلدى. بۇل كىسى نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى №17 مامانداندىرىلعان ءورت ءسوندىرۋ ءبولىمىنىڭ قىزمەتكەرى. قۋات ساعات ۇلى كۇن سايىن وزگەلەردىڭ ءومىرىن قۇتقارۋ ءۇشىن ءوز ءومىرىن قاتەرگە تىگىپ, جۇمىسقا اتتانادى. بۇگىنگى تاڭدا كەيىپكەرىمىز ەكى بالانىڭ اكەسى جانە ء«ىى دارەجەلى قۇتقارۋشى» اتاعىنا يە, كوپكە ۇلگى بولارلىق ازاماتتىڭ ءبىرى.
ء«ورت ءسوندىرۋشى بولۋ بالا كەزدەن بەرگى ارمانىم دەپ وتىرىك ايتپاي-اق قويايىن. ءوزىم تۋىپ-وسكەن اقمولا وبلىسىنداعى جاقسى اۋدانىنا قاراستى قيما دەگەن اۋىلدىڭ مەكتەبىندە العاشقى اسكەري دايىندىق ساباعىنىڭ مۇعالىمى بولاتىنمىن. 2004 جىلى اۋىلدا ءورت ءسوندىرۋ بەكەتى اشىلىپ, سول جەرگە جۇمىسقا ورنالاستىم. ءبىزدىڭ اۋىلدا ءورت ءجيى بولماسا دا, بىرنەشە رەت تۇرعىن ۇيلەر, قورالار ورتەنىپ كەتكەن-ءدى. ال ءورت ءسوندىرۋشى مامان تاپشى بولاتىن. سول كەزدە ويلانباستان مەكتەپتەگى جۇمىسىمدى تاستاپ, ءبىرجولا ءورت ءسوندىرۋ سالاسىنا اۋىسىپ كەتتىم. وسىلايشا شاما-شارقىمىزشا ەلگە قىزمەت ەتىپ كەلەمىن.
توتەنشە جاعداي سالاسىنداعى قىزمەت – ناعىز ەر جۇرەك, باتىل ازاماتتىڭ ماماندىعى دەپ بىلەمىن. تاربيەلەپ وتىرعان ۇلدارىم دا ماعان ەلىكتەپ ءوسىپ كەلەدى. اكەگە قاراپ وسكەن ۇل جامان بولمايدى دەيدى عوي. بولاشاقتا بالالارىمدى ەلگە قىزمەت ەتەتىن, ءوز ەلىنىڭ پاتريوتى بولاتىنداي ەتىپ تاربيەلەۋ ازاماتتىق پارىزىم دەپ بىلەمىن. ىستەگەن ىسىمىزبەن, كورسەتكەن ونەگەمىزبەن بولاشاق ۇرپاعىمىزعا تاربيە بەرە الساق, بالا الدىندا اكەلىك پارىزىمىز وتەلگەنى شىعار. ءار اكە ءوز بالاسىنىڭ – باتىرى بولۋى كەرەك», دەيدى قۋات ساعات ۇلى.
ءبىزدىڭ ەكىنشى كەيىپكەرىمىز ءوز قىزىنا ەڭ الدىمەن اكە, ەكىنشى پروديۋسسەر بولىپ جۇرگەن – لەونيد حان. «پروديۋسسەر اكە» اتالىمىنا يە بولعان لەونيد حان قىزىنىڭ مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ەكەندىگىنە قاراماي, پەرزەنتىنىڭ ءانشى بولسام دەگەن ارمانىن ورىنداۋىنا مۇمكىندىك تۋعىزىپ جۇرگەن اكەلەردىڭ ءبىرى.
– مەن – ەڭ اۋەلى قىزىمنىڭ اكەسىمىن. ونىڭ ءان ايتۋ قابىلەتىن بايقاعان سوڭ قىزىمنىڭ ارمانىن ورىنداۋعا تىرىسىپ ءجۇرمىن. قازىرگى تاڭدا ءبىزدى ءتۇرلى ءىس-شارالارعا, كونتسەرتتەرگە قۇرمەتتى قوناق رەتىندە شاقىرادى. الداعى قاراشا, جەلتوقسان ايلارىندا ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك جانە باتىس وڭىرلەرىنە گاسترولدىك ساپار ۇيىمداستىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ال 2020 جىلى قىزىمنىڭ اتىنداعى ەرەكشە دارىندى بالالارعا ارنالعان فەستيۆال وتكىزبەكپىز. وسى جۇمىستاردى جۇيەلى تۇردە ىستەۋ كەرەك. ءسويتىپ الداعى ۋاقىتتا قىزىم مىقتى ءبىر پروديۋسسەرگە تاپ بولىپ, ءان ونەرىندەگى ايتۋلى انشىگە اينالاتىنىنا سەنىمدىمىن.
مەنىڭشە, بالا تاربيەسىندە ءاربىر اكەنىڭ بالاعا دەگەن ەرەكشە ماحابباتى بولۋى كەرەك. ونىڭ ءبىلىمدى بولىپ وسۋىنە بارلىق جاعداي جاساپ, وتانسۇيگىشتىككە تاربيەلەۋ اكەنىڭ باستى مىندەتى. سونىمەن قاتار ۇلكەندەردى سىيلاۋعا, وزىنەن كىشىلەرگە قۇرمەت كورسەتۋگە باۋلۋ كەرەك. سوندا عانا بالا باقىتتى ءارى تاربيەلى بولىپ وسەدى. ال ءوزىڭ قۇرمەتتى اكە دەگەن اتقا لايىق بولاسىڭ, – دەيدى لەونيد حان.
اكەلەر كونۆەنتىنە قاتىسىپ, تاعىلىمدى اڭگىمەسىمەن بولىسكەن تاعى ءبىر كەيىپكەردىڭ ەسىمى نۇربولات جاكەتاي ۇلى. ول 2016 جىلعى جەلتوقسان ايىندا استانا-بۋراباي تاسجولىندا بولعان كولىك اپاتى كەزىندە ءوز ءومىرىن قاتەرگە تىگىپ, وزگەنى قۇتقارام دەپ ەرلىك ۇستىندە قازا بولعان جاكەتاي قۇماربەكتىڭ ۇلى. جاكەتاي قۇماربەك ۇلى 3 جىل بۇرىن «استانا-بۋراباي» تاسجولىندا بولعان قايعىلى وقيعادا وپات بولعان ەدى. ول كولىك اپاتى بولعان جەردەن ءوتىپ بارا جاتىپ, زارداپ شەككەندەردى قۇتقارۋعا توقتاعان. سول بويى جان ۇشىرىپ, كومەككە جۇگىرەدى. سوعىلعان كولىك ىشىندە قالعانداردى دەرەۋ سىرتقا شىعارۋعا جانتالاسقان جاكەتاي قۇماربەك 2 ادامدى اجالدان اراشالاپ قالدى. وكىنىشكە قاراي, قاپىلىستا جىگىت اعاسىنىڭ ءوزىن اۆتوبۋس قاعىپ كەتكەن. 2 ادامدى قۇتقارعان ازاماتقا قايتىس بولعاننان كەيىن «باتىل اكە» جانە «حالىق سۇيىكتىسى» ۇلتتىق سىيلىعى اياسىندا تاعايىندالعان «باتىل جۇرەك» ماراپاتى بەرىلدى. مارقۇمنىڭ ۇلى نۇربولات جاكەتاي ۇلى كەشەگى جيىنعا قاتىسىپ, اكەسى تۋرالى كورەرمەندەرگە كەڭىنەن ايتىپ بەردى.
– قازاقتا اكەڭنەن بوتا قالعانشا باتا قالسىن دەگەن ءسوز بار عوي. اكەنىڭ بالاعا بەرگەن باتاسى 40 جىل ازىق بولادى دەيدى. مەنىڭ اكەم ومىردە قاراپايىم ءارى شىنشىل ادام بولدى. ەكى ءسوزىنىڭ بىرىندە بىزگە ەشقاشان وتىرىك ايتپاۋدى, كىسى اقىسىن جەمەۋدى, بىرەۋدىڭ الا ءجىبىن اتتاماۋدى ايتىپ وتىراتىن. ءوزى دە وسى قاعيدالاردى ساقتاپ ءوتتى, – دەيدى ول.
«ەلوردالىق اكەلەر كەڭەسىنە» قاتىسقان تاعى ءبىر كەيىپكەر – ۇلتتىق ۇلاننىڭ ۆزۆود كاپيتانى شىڭعىس قايىرجانوۆ. «وتان قورعاۋشى اكە» اتالىمىنا يە بولعان ول 15 ادامدى ولىمنەن قۇتقارىپ قالعان ازامات. بيىل كوكتەمدە ەلورداداعى جاتاقحانالاردىڭ بىرىندە ءورت شىققان شىڭعىس قىزىل جالىنعا ورانعان ۇيدەن 15 ادامدى الىپ شىققان.
قاشان دا ناعىز جاۋىنگەرگە ءتان سالقىنقاندىلىعىن ساقتايتىن شىڭعىس قايىرجانوۆ وقۋشى كەزىندە دە وسىعان ۇقساس ەرلىك جاساعان ەكەن.
– 10 سىنىپتا جۇرگەنىمدە ءورت شىققان ۇيدە ۇيىقتاپ جاتقان ادامداردى قۇتقارعان بولاتىنمىن. ءالى ەسىمدە, ءۇيدىڭ تەرەزەسىنەن بۋداقتاپ ءتۇتىن شىعىپ جاتتى. جۇرتتىڭ ءبارى قالىڭ ۇيقىدا جاتقان كەز بولاتىن. بىردەن ورتەنىپ جاتقان ءۇيدىڭ ادامدارىن وياتىپ, ءبارى سىرتقا شىعىپ ۇلگەردى. جالپى, مەن ءوزىمنىڭ وسى جولعى ارەكەتىمدى ەرلىك دەپ ايتپاس ەدىم. ءبىزدىڭ ورنىمىزدا كەز كەلگەن ادام سولاي ىستەيدى. بىرەۋگە قاۋىپ تونگەنىن كورە تۇرىپ, كومەككە ۇمتىلماۋ مۇمكىن ەمەس, – دەيدى شىڭعىس.
ءوزىنىڭ ايتۋىنشا, شىڭعىس قايىرجانوۆ اسكەريلەر اۋلەتىنەن شىققان.
– اكەم – زەينەتتەگى مايور. تۋعان اپكەم دە وفيتسەر, مايور شەنىن العان. جۇبايىم دا اسكەري سالادا, اعا لەيتەنانت. اكەمنىڭ جولىن جالعاپ اسكەري سالاعا كەلگەنىمە 14 جىل بولدى,– دەيدى ۆزۆود كاپيتانى.
ءبىزدىڭ اكەلەرىمىز ءارتۇرلى, ارقايسىسىنىڭ وزىندىك دارا جولى بولعانىمەن, ولاردىڭ بارلىعى دەرلىك اكە دەگەن قاسيەتتى دە قادىرلى اتقا لايىق جاندار. ءار وتباسىندا جانە ءار بالانىڭ ومىرىندە اكەنىڭ ءىزى ەلەۋلى, ورنى دارا. وسكەلەڭ ۇرپاققا ءتالىمى مەن تاعىلىمى مول كەزدەسۋدەن وسىنداي وي ءتۇيىپ قايتتىق.
