پرەمەر-مينيستر اسقار مامين سەزدەگى سوزىندە مەملەكەت باسشىلىعى العا قويعان ەكونوميكانىڭ ساپالى ءوسىمىن قامتاماسىز ەتۋ جانە قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ جونىندەگى ستراتەگيالىق مىندەتتەردى ءتيىمدى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ۇكىمەت پەن «اتامەكەن» ۇكپ تىعىز ءوزارا ءىس-قيمىل ورناتقانىن اتاپ ءوتتى.
بۇگىندە ەلىمىزدىڭ بەلسەندى تۇرعىندارىنىڭ 30%-دان استامى شاعىن جانە ورتا بيزنەسپەن اينالىسادى. ەكونوميكاداعى شوب ۇلەسى 28,5%-دى قۇرايدى.
«اتامەكەن» ۇكپ-مەن بىرلەسىپ, ءبىزدىڭ الدىمىزعا اتالعان كورسەتكىشتى 2025 جىلى 35%-عا دەيىن جانە 2050 جىلعا قاراي 50%-عا دەيىن جەتكىزۋ جونىندە ستراتەگيالىق مىندەت قويىلعان. بۇل ءۇشىن جۇيەلى جانە قۇرىلىمدىق شارالار كەشەنى قابىلدانىپ جاتىر», دەدى ا.مامين.
وڭدەۋ ونەركاسىبى, وتىن-ەنەرگەتيكا, اگروونەركاسىپ كەشەنى, تۋريزم, كولىك جانە لوگيستيكا سالالارىنىڭ ينۆەستيتسيالار تارتۋعا ۇلكەن الەۋەتى بار.
ء«بىز وتاندىق بيزنەستى اتالعان پروتسەستەرگە بەلسەنە قاتىسۋعا شاقىرامىز جانە قازاقستاندىق ءارى شەتەلدىك ينۆەستورلار ءۇشىن قولايلى جاعدايلار جاساۋعا تىرىسامىز», دەدى ا. مامين.
اتقارىلعان جۇمىستار ارقىلى قازاقستاننىڭ دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ Doing Business رەيتينگىندەگى پوزيتسياسى 25 ورىنعا دەيىن كوتەرىلدى. بيزنەس احۋالدى ودان ءارى جاقسارتۋ ماقساتىندا زاڭنامالىق باستامالاردىڭ 8-پاكەتى ازىرلەنۋدە. بۇل بانك شوتتارىن اشۋ, كاسىپورىنداردى تىركەۋ, سونىڭ ىشىندە ققس تولەۋشى رەتىندە تىركەۋ راسىمدەرىن ودان ءارى جەڭىلدەتۋگە, سونداي-اق مينوريتارلىق اكتسيونەرلەردى قورعاۋدى كۇشەيتۋگە باعىتتالعان.
«كاسىپكەرلەردىڭ ادالدىق پرەزۋمپتسياسى» قاعيدالارى زاڭنامالىق تۇردە قويىلادى. بارلىق بەلگىسىزدىكتەر جانە ارەكەت ەتىپ تۇرعان زاڭدارمەن رەتتەلمەگەن ماسەلەلەر كاسىپكەرلىك سۋبەكتىسىنىڭ پايداسىنا قاراي تۇسىندىرىلەدى. بيزنەس پەن ازاماتتارعا قوسىمشا مىندەتتەر جۇكتەيتىن نورمالارعا قاتىستى «وتپەلى كەزەڭ» قاراستىرىلعان», دەدى ا.مامين.
ۇكىمەت باسشىسى «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2020» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلعان جىلدارى 2,5 ترلن تەڭگە جالپى نەسيە سوماسىنا 14 مىڭنان اسا جوبا سۋبسيديالانعانىن اتاپ ءوتتى, تولەنگەن سۋبسيديالاردىڭ جالپى كولەمى 240 ملرد تەڭگەدەن اسقان.
«مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ تيىمدىلىگىن ەسكەرە وتىرىپ, ونى ىسكە اسىرۋ مەرزىمى 2025 جىلعا دەيىن ۇزارتىلاتىن بولادى», دەدى ا.مامين.
ەلباسىنىڭ 5 الەۋمەتتىك باستاماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا 24 مىڭعا جۋىق شاعىن نەسيە بەرىلگەن. ناتيجەسىندە
22 مىڭنان اسا ادام جۇمىسپەن قامتىلدى. «باستاۋ-بيزنەس» جوباسى بويىنشا 3 جىل ىشىندە بيزنەس جۇرگىزۋ نەگىزدەرىنە 88 مىڭنان اسا ادام وقىتىلدى. قىسقا مەرزىمدى كاسىپتىك وقىتۋمەن قوسىمشا 300 مىڭعا جۋىق ادام قامتىلاتىن بولادى.
پرەمەر-مينيستر جەرگىلىكتى قامتۋدى دامىتۋ ەرەكشە باقىلاۋدا ەكەنىن ايتا كەلىپ, «ىشكى نارىقتى قاۋىپسىز ەمەس ءارى ساپاسىز ونىمدەردەن قورعاۋ شارالارى قابىلدانۋدا, «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» جوبالىق كەڭسەسىنىڭ قىزمەت اياسى كەڭەيتىلدى, يمپورت الماستىرۋ ءۇشىن 10 باسىمدىقتى تاۋارلىق توپتار انىقتالدى», دەدى.
«بۇل يمپورتتىڭ 5 ملرد دوللارعا جۋىق قىسقارۋىن قامتاماسىز ەتۋگە, ينفلياتسيا يمپورتىن جانە نەسيەلەردىڭ پايىزدىق مولشەرلەمەلەرىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مۇنداي جوبالار ءۇشىن مەملەكەت بارلىق قاجەتتى قولداۋ شارالارىنىڭ پاكەتىن ۇسىناتىن بولادى», دەدى ا. مامين.
كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ كوبىنە-كوپ وڭىرلىك سيپاتقا يە. وسىعان بايلانىستى ۇكىمەت «اتامەكەن» ۇكپ-مەن بىرلەسىپ وڭىرلەردەگى ءوسۋ كوزدەرىن انىقتاۋ ءۇشىن ەلدىك سكرينينگ جۇرگىزدى. بۇگىندە جۇيەگە رەسپوندەنتتەر تۋرالى 1,8 ملن-عا جۋىق مالىمەت جۇكتەلگەن. ساۋالداما ەلىمىز بويىنشا 6 مىڭ ەلدى مەكەندە جۇرگىزىلىپ جاتىر. سونىڭ ناتيجەسىندە, مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى «اۋداندىق جانە اۋىلدىق وكرۋگتەر دەڭگەيىندە» ازىرلەنەتىن بولادى.
ۇكىمەت باسشىسى ماڭىزدى مىندەت رەتىندە قوسىلعان قۇنى اسا جوعارى شيكىزاتتىق ەمەس تاۋارلاردىڭ ەكسپورتىن ارتتىرۋ مىندەتىن اتادى. وسى ماقساتتا الداعى 3 جىلعا 500 ملرد تەڭگە قارجى بولىنگەن. ەكسپورتتى ءارتاراپتاندىرۋ ءۇشىن 7 تاۋارلىق توپ انىقتالعان.
«ۇكىمەت قازاقستاندا بيزنەس جۇرگىزۋگە ەڭ قولايلى جاعداي بولۋى ءۇشىن بارلىق مۇمكىندىكتى جاسايدى. ءبىز بيزنەس-ورتانى ودان ءارى جەتىلدىرۋ بويىنشا جۇمىستاردى جالعاستىرامىز», دەپ تۇيىندەدى ا.مامين.
سەزدە «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى جۇمىسشى ورگاندارىنىڭ ەسەبى تىڭدالىپ, العا قويىلاتىن مىندەتتەر ايقىندالدى.
«اتامەكەن» قىزمەت ەتۋىنىڭ التى جىلى ىشىندە ۇكىمەتپەن بىرگە جۇيەلى نەگىزدە بيزنەس-ورتانى جەتىلدىرۋ بويىنشا جۇمىستى جۇرگىزۋدە. سوڭعى بىرنەشە جىل ىشىندە قازاقستانداعى ىسكەرلىك احۋالدى تۇبەگەيلى وزگەرتۋ بويىنشا 7 اۋقىمدى زاڭ قابىلداندى. «اتامەكەن» ساراپشىلارى 621 جۇيەلى پروبلەمانى انىقتادى, سونىڭ ىشىندە 490 ماسەلە (79%) شەشىمىن تاپتى.
قازىرگى تاڭدا پروتسەدۋرالار سانىن قىسقارتۋ, اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى ازايتۋ, سونىمەن قاتار بيزنەستىڭ ۋاقىتشا جانە قارجىلىق شىعىندارىن تومەندەتۋگە باعىتتالعان تۇزەتۋلەردىڭ 8-ءشى پاكەتىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. سونىمەن قاتار كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ بىرىڭعاي بيزنەس-ءتىزىلىمىن قۇرۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزۋدە. اتالعان بيزنەس-ءتىزىلىم بارلىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ دەرەكتەر بازالارىمەن بىرىكتىرىلەدى. بىرىڭعاي بيزنەس-ءتىزىلىمدى ىسكە قوسۋ 2020 جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىنا جوسپارلانعان. 2019 جىلى «اتامەكەن» ەلدەگى 5 ءىرى ساۋدا الاڭى مەن 100 مىڭنان استام تاۋار پوزيتسيالارىن بىرىكتىرەتىن «ساتىپ الۋلاردىڭ بىرىڭعاي تەرەزەسىن» ىسكە قوستى.
سەزد بارىسىندا ۇلتتىق پالاتا «Atameken Digital» دامۋدىڭ ماقساتتى مودەلىن تانىستىردى. ەندى «اتامەكەن» ۇكپ-نىڭ بارلىق سەرۆيستەرى بىرىڭعاي تسيفرلى الاڭعا توپتاستىرىلادى, وندا كەز كەلگەن كاسىپكەر قىزمەتتەردى قاشىقتىقتان قولدانا الادى.
تالقىلاۋ بارىسىندا ۇلتتىق پالاتا قارجىلاندىرۋدىڭ قولجەتىمدىلىگى جانە وتاندىق كاسىپكەرلەردىڭ ساتىپ الۋلارعا قاتىسۋ ارقىلى يمپورتتى الماستىرۋ ماسەلەلەرى مەن اوك سالاسىندا سۋبسيديالاردىڭ تولەنبەۋىن قوسا العاندا, بيزنەستىڭ تۇيتكىلدى پروبلەمالارىن كوتەردى.
جيىندا تالقىلانعان تاعى ءبىر ماسەلە – ەكونوميكانى نەسيەلەۋدىڭ تومەندەۋى. وعان ۇلتتىق بانكتىڭ دەرەكتەرى دالەل: 2019 جىلدىڭ 9 ايى ىشىندە زاڭدى تۇلعالاردى نەسيەلەۋ ۇلەسىنىڭ بۇكىل قارىز بەرۋ پورتفەلىنەن 11%-عا نەمەسە 7,9 ترلن تەڭگەدەن 7 ترلن تەڭگەگە دەيىن قىسقارعان.
تاعى ءبىر ۇلكەن ماسەلە – وتكىزۋ نارىقتارى. مۇنداعى ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن پرەمەر-مينيستر اسقار ءماميننىڭ توراعالىعىمەن يمپورتتى الماستىرۋ جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا قۇرىلدى.
سالىق سالۋ سالاسىندا ۇكپ «سالىقتىق دەمالىس» كەزەڭىندە تىكەلەي قولدانىلاتىن قاراپايىم ءارى تۇسىنىكتى سالىق كودەكسىن ازىرلەۋ, ەڭبەكاقى قورىنان سالىق سالۋ بازالارىن سايكەستەندىرۋ, ونى بىرىڭعاي تولەمگە بىرىكتىرىپ, جۇكتەمەسىن 20-25%-عا دەيىن تومەندەتۋدى ۇسىندى. بيزنەستىڭ قولدانعان جاۋاپتى شارالارى رەتىندە: ونلاين باقىلاۋ-كاسسالىق ماشينالار, POS-تەرمينالداردى ورناتۋ, بۋحگالتەريانى تسيفرلاندىرۋ, «سۇر ايماقتان» شىعۋ ۇسىنىلدى.
بۇدان بولەك «اتامەكەن» وتاندىق شارۋالاردى قولدادى, شارۋالار 36 ملرد تەڭگەدەن استام سومادا سۋبسيديالاردى تولىق الا الماي وتىر. ۇلتتىق پالاتا سۋبسيديالار بويىنشا قارىزدى تولەۋ ءۇشىن ۇكىمەتتىڭ قورىن پايدالانۋدى, سونىمەن قاتار ورىن العان سيتۋاتسيا سەبەپتەرىن انىقتاۋ ماقساتىندا ەگجەي-تەگجەيلى تالداۋ جۇرگىزۋدى ۇسىندى.