بيزنەس • 25 قازان، 2019

سەزدە كاسىپكەرلەر پروبلەماسى قوزعالدى

53 رەت كورسەتىلدى

كەشە نۇر-سۇلتان قالاسىندا «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى تورالقاسىنىڭ VI سەزى ءوتتى. وعان پرەمەر-مينيستر اسقار مامين، ۇكپ تورالقا توراعاسى تيمۋر ق ۇلىباەۆ، مەملەكەتتىك ورگاندار جانە ەلىمىزدىڭ 17 وڭىرىنەن بيزنەس-قوعامداستىقتار اتىنان دەلەگاتتار قاتىستى. سەزد بارىسىندا پالاتانىڭ اتقارىلعان جۇمىسى تۋرالى ەسەبى، «اتامەكەن» ۇكپ دامۋىنىڭ جاڭا ماقساتتى مودەلى جانە بيزنەستىڭ تۇيتكىلدى ماسەلەلەرى قارالدى. سەزد جۇمىسىن ۇكپ تورالقا توراعاسى تيمۋر ق ۇلىباەۆ جۇرگىزدى.

پرەمەر-مينيستر اسقار مامين سەزدەگى سوزىندە مەملەكەت باسشىلىعى العا قويعان ەكونوميكانىڭ ساپالى ءوسىمىن قامتاماسىز ەتۋ جانە قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ جونىندەگى سترا­تەگيالىق مىندەتتەردى ءتيىمدى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ۇكىمەت پەن «اتامەكەن» ۇكپ تىعىز ءوزارا ءىس-قيمىل ورناتقانىن اتاپ ءوتتى.

بۇگىندە ەلىمىزدىڭ بەلسەندى تۇرعىن­دارى­نىڭ 30%-دان استامى شاعىن جانە ورتا بيزنەسپەن اينالىسادى. ەكونو­ميكاداعى شوب ۇلەسى 28،5%-دى قۇرايدى.

«اتامەكەن» ۇكپ-مەن بىرلەسىپ، ءبىز­دىڭ الدىمىزعا اتالعان كورسەتكىشتى 2025 جى­لى 35%-عا دەيىن جانە 2050 جىلعا قاراي 50%-عا دەيىن جەتكىزۋ جونىندە سترا­­تەگيالىق مىندەت قويىلعان. بۇل ءۇشىن جۇيەلى جانە قۇرىلىمدىق شارالار كە­شەنى قابىلدانىپ جاتىر»، دەدى ا.ما­مين.

وڭدەۋ ونەركاسىبى، وتىن-ەنەرگەتيكا، اگروونەركاسىپ كەشەنى، تۋريزم، كولىك جانە لوگيستيكا سالالارىنىڭ ينۆەستيتسيالار تارتۋعا ۇلكەن الەۋەتى بار.

ء«بىز وتاندىق بيزنەستى اتالعان پروتسەستەرگە بەلسەنە قاتىسۋعا شاقىرامىز جانە قازاقستاندىق ءارى شەتەلدىك ينۆەستورلار ءۇشىن قولايلى جاعدايلار جاساۋعا تىرىسامىز»، دەدى ا. مامين.

اتقارىلعان جۇمىستار ارقىلى قازاق­­ستان­نىڭ دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ Doing Bu­siness رەيتينگىندەگى پوزيتسيا­سى 25 ورىنعا دەيىن كوتەرىلدى. بيزنەس احۋالدى ودان ءارى جاقسارتۋ ماقساتىن­دا زاڭنامالىق باستامالاردىڭ 8-پاكەتى ازىرلەنۋدە. بۇل بانك شوتتارىن اشۋ، كاسىپورىنداردى تىركەۋ، سونىڭ ىشىندە ققس تولەۋشى رەتىندە تىركەۋ راسىم­دەرىن ودان ءارى جەڭىلدەتۋگە، سونداي-اق مينوريتارلىق اكتسيونەرلەردى قورعاۋدى كۇشەيتۋگە باعىتتالعان.

«كاسىپكەرلەردىڭ ادالدىق پرەزۋمپتسياسى» قاعيدالارى زاڭنامالىق تۇردە قويىلادى. بارلىق بەلگىسىزدىكتەر جانە ارەكەت ەتىپ تۇرعان زاڭدارمەن رەتتەلمەگەن ماسەلەلەر كاسىپكەرلىك سۋبەكتىسىنىڭ پايداسىنا قاراي تۇسىندىرىلەدى. بيزنەس پەن ازاماتتارعا قوسىمشا مىندەتتەر جۇكتەيتىن نورمالارعا قاتىستى «وتپەلى كەزەڭ» قاراستىرىلعان»، دەدى ا.مامين.

ۇكىمەت باسشىسى «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2020» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلعان جىلدارى 2،5 ترلن تەڭگە جالپى نەسيە سوماسىنا 14 مىڭنان اسا جوبا سۋبسيديالانعانىن اتاپ ءوتتى، تولەنگەن سۋبسيديالاردىڭ جالپى كولەمى 240 ملرد تەڭگەدەن اسقان.

«مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ تيىم­­دىلىگىن ەسكەرە وتىرىپ، ونى ىسكە اسى­رۋ مەرزىمى 2025 جىلعا دەيىن ۇزارتى­لاتىن بولادى»، دەدى ا.مامين.

ەلباسىنىڭ 5 الەۋمەتتىك باستاماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا 24 مىڭعا جۋىق شاعىن نەسيە بەرىلگەن. ناتيجەسىندە
22 مىڭنان اسا ادام جۇمىسپەن قام­تىلدى. «باستاۋ-بيزنەس» جوباسى بويىن­شا 3 جىل ىشىندە بيزنەس جۇرگىزۋ نەگىز­دەرىنە 88 مىڭنان اسا ادام وقىتىلدى. قىسقا مەرزىمدى كاسىپتىك وقىتۋمەن قو­سىمشا 300 مىڭعا جۋىق ادام قامتى­لاتىن بولادى.

پرەمەر-مينيستر جەرگىلىكتى قام­تۋدى دامىتۋ ەرەكشە باقىلاۋدا ەكەنىن ايت­ا كەلىپ، «ىشكى نارىقتى قاۋىپسىز ەمەس ءارى ساپاسىز ونىمدەردەن قورعاۋ شارالارى قابىل­دانۋدا، «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» جوبالىق كەڭسەسىنىڭ قىزمەت اياسى كەڭەيتىلدى، يمپورت الماستىرۋ ءۇشىن 10 باسىمدىقتى تاۋارلىق توپتار انىقتالدى»، دەدى.

«بۇل يمپورتتىڭ 5 ملرد دوللارعا جۋىق قىسقارۋىن قامتاماسىز ەتۋگە، ين­فلياتسيا يمپورتىن جانە نەسيەلەردىڭ پايىزدىق مولشەرلەمەلەرىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مۇنداي جوبالار ءۇشىن مەملەكەت بارلىق قاجەتتى قولداۋ شارالارىنىڭ پاكەتىن ۇسىناتىن بولادى»، دەدى ا. مامين.

كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ كوبىنە-كوپ وڭىرلىك سيپاتقا يە. وسىعان بايلانىستى ۇكىمەت «اتامەكەن» ۇكپ-مەن بىرلەسىپ وڭىر­لەردەگى ءوسۋ كوزدەرىن انىقتاۋ ءۇشىن ەلدىك سكرينينگ جۇرگىزدى. بۇگىندە جۇيەگە رەسپون­دەنتتەر تۋرالى 1،8 ملن-عا جۋىق مالى­مەت جۇكتەلگەن. ساۋالداما ەلىمىز بويىن­شا 6 مىڭ ەلدى مەكەندە جۇرگىزىلىپ جاتىر. سونىڭ ناتيجەسىندە، مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى «اۋداندىق جانە اۋىلدىق وكرۋگتەر دەڭگەيىندە» ازىرلەنەتىن بولادى.

ۇكىمەت باسشىسى ماڭىزدى مىندەت رە­تىن­دە قوسىلعان قۇنى اسا جوعارى شيكى­زات­تىق ەمەس تاۋارلاردىڭ ەكسپورتىن ارتتىرۋ مىن­دەتىن اتادى. وسى ماقساتتا ال­داعى 3 جىلعا 500 ملرد تەڭگە قارجى بو­لىنگەن. ەكس­پورتتى ءارتاراپتاندىرۋ ءۇشىن 7 تاۋارلىق توپ انىقتالعان.

«ۇكىمەت قازاقستاندا بيزنەس جۇر­گىزۋگە ەڭ قولايلى جاعداي بولۋى ءۇشىن بارلىق مۇمكىندىكتى جاسايدى. ءبىز بيزنەس-ورتانى ودان ءارى جەتىلدىرۋ بويىنشا جۇمىستاردى جالعاستىرامىز»، دەپ تۇيىندەدى ا.مامين.

سەزدە «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپ­كەر­لەر پالا­تاسى جۇمىسشى ورگاندارىنىڭ ەسەبى تىڭ­دالىپ، العا قويىلاتىن مىن­دەتتەر اي­قىندالدى.

«اتامەكەن» قىزمەت ەتۋىنىڭ التى جى­لى ىشىندە ۇكىمەتپەن بىرگە جۇيەلى نەگىز­دە بيزنەس-ورتانى جەتىلدىرۋ بويىنشا جۇ­مىستى جۇرگىزۋدە. سوڭعى بىرنەشە جىل ىشىندە قازاقستانداعى ىسكەرلىك احۋالدى تۇبەگەيلى وزگەرتۋ بويىنشا 7 اۋقىمدى زاڭ قابىلداندى. «اتامەكەن» ساراپشىلارى 621 جۇيەلى پروبلەمانى انىقتادى، سونىڭ ىشىندە 490 ماسەلە (79%) شەشىمىن تاپتى.

قازىرگى تاڭدا پروتسەدۋرالار سانىن قىسقارتۋ، اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى ازايتۋ، سونىمەن قاتار بيزنەستىڭ ۋاقىتشا جانە قارجىلىق شىعىندارىن تومەندەتۋگە باعىتتالعان تۇزەتۋلەردىڭ 8-ءشى پاكەتىن قالىپ­تاستىرۋ بويىنشا جۇمىس جۇر­گى­زىلىپ جاتىر. سونىمەن قاتار كاسىپ­كەر­لىك سۋبەك­تىلەرىنىڭ بىرىڭعاي بيز­نەس-ءتى­زىلىمىن قۇرۋ بويىنشا جۇمىس جۇر­گىزۋدە. اتالعان بيز­نەس-ءتىزىلىم بارلىق مەملەكەتتىك ورگان­داردىڭ دەرەكتەر بازالارىمەن بىرىكتى­رىلەدى. بىرىڭعاي بيزنەس-ءتىزىلىمدى ىسكە قوسۋ 2020 جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىنا جوسپار­لانعان. 2019 جىلى «اتامەكەن» ەلدەگى 5 ءىرى ساۋدا الاڭى مەن 100 مىڭنان استام تا­ۋار پوزيتسيالارىن بىرىكتىرەتىن «ساتىپ الۋ­لاردىڭ بىرىڭعاي تەرەزەسىن» ىسكە قوستى.

سەزد بارىسىندا ۇلتتىق پالاتا «Atameken Digital» دامۋدىڭ ماقساتتى مودەلىن تانىستىردى. ەندى «اتامەكەن» ۇكپ-نىڭ بارلىق سەرۆيستەرى بىرىڭعاي تسيفرلى الاڭعا توپتاستىرىلادى، وندا كەز كەلگەن كاسىپكەر قىزمەتتەردى قا­شىق­تىقتان قولدانا الادى.

تالقىلاۋ بارىسىندا ۇلتتىق پالاتا قارجىلاندىرۋدىڭ قولجەتىمدىلىگى جا­نە وتاندىق كاسىپكەرلەردىڭ ساتىپ الۋلار­عا قاتىسۋ ارقىلى يمپورتتى الماستى­رۋ ماسەلەلەرى مەن اوك سالاسىندا سۋبسي­ديا­لاردىڭ تولەنبەۋىن قوسا العاندا، بيزنەستىڭ تۇيتكىلدى پروبلەمالارىن كوتەردى.

جيىندا تالقىلانعان تاعى ءبىر ماسەلە – ەكونوميكانى نەسيەلەۋدىڭ تو­مەندەۋى. وعان ۇلتتىق بانكتىڭ دەرەكتەرى دالەل: 2019 جىلدىڭ 9 ايى ىشىندە زاڭدى تۇلعالاردى نەسيەلەۋ ۇلەسىنىڭ بۇكىل قارىز بەرۋ پورتفەلىنەن 11%-عا نەمەسە 7،9 ترلن تەڭگەدەن 7 ترلن تەڭگەگە دەيىن قىسقارعان. 

تاعى ءبىر ۇلكەن ماسەلە – وتكىزۋ نا­رىق­تارى. مۇنداعى ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن پرەمەر-مينيستر اسقار ءماميننىڭ توراعالىعىمەن يمپورتتى الماستىرۋ جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا قۇرىلدى. 

 سالىق سالۋ سالاسىندا ۇكپ «سالىقتىق دەمالىس» كەزەڭىندە تىكەلەي قولدانىلاتىن قاراپايىم ءارى تۇسىنىكتى سالىق كودەكسىن ازىرلەۋ، ەڭبەكاقى قورىنان سالىق سالۋ بازا­لارىن سايكەستەندىرۋ، ونى بىرىڭعاي تولەم­گە بىرىكتىرىپ، جۇكتەمەسىن 20-25%-عا دەيىن تومەندەتۋدى ۇسىندى. بيزنەستىڭ قولدانعان جاۋاپتى شارالارى رەتىندە: ونلاين باقىلاۋ-كاسسالىق ماشينالار، POS-تەرمينالداردى ورناتۋ، بۋحگالتەريانى تسيفرلاندىرۋ، «سۇر ايماقتان» شىعۋ ۇسىنىلدى.

بۇدان بولەك «اتامەكەن» وتاندىق شارۋا­لاردى قولدادى، شارۋالار 36 ملرد تەڭگە­دەن استام سومادا سۋبسيديالاردى تولىق الا الماي وتىر. ۇلتتىق پالاتا سۋب­سيديالار بويىنشا قارىزدى تولەۋ ءۇشىن ۇكىمەتتىڭ قورىن پايدالانۋدى، سو­نىمەن قاتار ورىن العان سيتۋاتسيا سەبەپتەرىن انىقتاۋ ماقساتىندا ەگجەي-تەگجەيلى تالداۋ جۇرگىزۋدى ۇسىندى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇرلانعان 28 كولىك تابىلدى

وقيعا • بۇگىن، 15:11

اتىراۋدا 23 ادامدى شايان شاققان

ايماقتار • بۇگىن، 13:35

سپورت جاڭالىقتارىنا شولۋ

سپورت • بۇگىن، 09:11

ۇقساس جاڭالىقتار