جاپونيانىڭ بەتكەۇستار بەدەلدى ءبىلىم ورداسى تسۋكۋبا ۋنيۆەرسيتەتىندە سالتانات قۇرعان ماراپاتتاۋ راسىمىندە ەلباسى جاپونيا مەن قازاقستان اراسىندا ەكىجاقتى دوستىق قارىم-قاتىناس پەن جەمىستى سەرىكتەستىك ورناعانىن اتاپ ءوتتى.
–ەڭ الدىمەن, جاپونيا ەلىنە بەسىنشى رەت ساپارلاپ كەلگەنىمە قۋانىشتىمىن. مەن دە اكيحيتو يمپەراتور سەكىلدى وسى جىلى ءوز وكىلەتتىگىمدى توقتاتتىم. توكيوعا قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى جانە ەلباسى لاۋازىمىمەن العاش كەلىپ تۇرمىن. حەيسەي داۋىرىندە جاپونياعا جاساعان ساپارلارىمدا يمپەراتورمەن جانە ۇكىمەتپەن ەكىجاقتى حالىقارالىق بايلانىس ماسەلەلەرىن تالقىلاۋ بارىسىندا ءوزارا كەلىسىمگە كەلە بىلدىك. قازاقستان مەن جاپونيانىڭ ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناسى نارۋحيتو يمپەراتور تۇسىندا دا جەمىستى بولاتىنىنا سەنىمدىمىن. جاپونيا – قازاقستاننىڭ ازياداعى باستى سەرىكتەستەرىنىڭ ءبىرى. ەكى ەل اراسىنداعى قارىم-قاتىناس كەڭەيتىلگەن سەرىكتەستىك پەن ىنتىماقتاستىق دەڭگەيىنە جەتتى, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
«ارحيۆ-2025» باعدارلاماسى اياسىندا قازاقستان مەن جاپونيانىڭ بىرلەسكەن جۇمىس جوسپارلارىن قاراستىرعاننان كەيىن, ەلباسى جاپوندىق تاراپقا جىلى قابىلداۋى مەن جەمىستى ىنتىماقتاستىعى ءۇشىن العىس ايتتى.
قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ بارىسىنا دا توقتالدى.
–«رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ نەگىزگى ەلەمەنتتەرىنىڭ ءبىرى – «ارحيۆ-2025» جوباسى. بۇل ەجەلگىدەن قازىرگى زامانعا دەيىنگى بارلىق وتاندىق جانە شەتەلدىك مۇراعاتتارداعى ىرگەلى زەرتتەۋلەردى قامتيدى. مەن جاپونيا ۇكىمەتىنە جانە مادەنيەت اگەنتتىگىنىڭ توراعاسىنا وسى باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋدا كورسەتكەن قولداۋى ءۇشىن العىسىمدى بىلدىرەمىن. سونىڭ ارقاسىندا ءبىز ەلەكتروندى ءبىلىم كەڭىستىگىن قۇرىپ, دەرەكتەردى مۇراعاتتاۋ سالاسىنداعى الدىڭعى قاتارلى جاپوندىق تاجىريبەگە يە بولامىز, – دەدى ەلباسى.
جاپونيانىڭ مادەنيەت اگەنتتىگى قازاقستاندا مۇراعات دەرەكتەرىن تسيفرلاندىرۋ بويىنشا بىرلەسكەن جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا مۇددەلى. جوبانىڭ ناتيجەسى بىرىڭعاي ەلەكتروندى كىتاپحانادا جيناقتالعان, تسيفرلاندىرىلعان كىتاپ, مۇراعات, مۋزەي قورلارى نەگىزىندە ەلەكتروندى ءبىلىم كەڭىستىگىن قالىپتاستىرۋ بولماق.
جاپون تاراپى زەرتتەۋ, مۇراعات دەرەكتەرىن ەسەپكە الۋ جانە ساقتاۋ تەحنولوگيالارىن بەرۋگە, زەرتتەۋ ادىستەرىمەن بولىسۋگە جانە ماتەريالداردى تسيفرلاندىرۋعا دايىن ەكەندىكتەرىن ءبىلدىردى.
سونىمەن قاتار نۇرسۇلتان نازارباەۆ تسۋكۋبا ۋنيۆەرسيتەتى ءوزىنىڭ تەرەڭ تاريحىمەن تانىمال الەمدىك دەڭگەيدەگى ءبىلىم بەرۋ جانە زەرتتەۋ ورتالىعى سانالاتىندىعىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
–مەن ءۇشىن جاپونيانىڭ الدىڭعى قاتارلى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى تسۋكۋبا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قۇرمەتتى دوكتورى اتاعىنا لايىق بولۋ – ۇلكەن مارتەبە. اتالعان ۋنيۆەرسيتەت – تەرەڭ تاريحىمەن تانىمال الەمدىك دەڭگەيدەگى ءبىلىم ورتالىعى. تسۋكۋبا – نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتتارى ەڭ كوپ شىققان جاپون ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ قاتارىندا. ءسىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتىڭىز قازاقستاندىقتار اراسىندا دا ۇلكەن سۇرانىسقا يە. ءبىزدىڭ 105 ستۋدەنتىمىز تسۋكۋبا ديپلومىن الدى. ولاردىڭ كوپشىلىگى – «بولاشاق» باعدارلاماسىنىڭ ستيپەندياتتارى. جاپونياعا 2016 جىلعى ساپارىمدا توكاي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قۇرمەتتى دوكتورى اتانعان ەدىم. جاپونيانىڭ تاريحى تەرەڭ, بەدەلدى عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارىنىڭ قولداۋى – قازاق ەلىنە دەگەن قۇرمەتتىڭ بەلگىسى, – دەدى قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى.
بۇعان قوسا ەلباسى ەلىمىزدىڭ ءبىلىم سالاسىنداعى جەتىستىكتەرىنە توقتالا كەلىپ, قازاقستاندا ءبىلىم بەرۋ مەن جاستار ساياساتىن دامىتۋعا ۇلكەن ءمان بەرەتىندىگىن ايتتى.
ء–وز تاراپىمنان قازاقستاندا ارقاشان ءبىلىم بەرۋ مەن جاستار ساياساتىن دامىتۋعا ۇلكەن ءمان بەرگەنىمدى اتاپ وتكىم كەلەدى. «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا مىڭداعان قازاقستاندىق مەملەكەت قولداۋىمەن الەمنىڭ ۇزدىك جوعارى وقۋ ورىندارىندا تەگىن ءبىلىم الدى. ەلدەگى ءبىلىم دەڭگەيىن كوتەرۋ ماقساتىندا حالىقارالىق تالاپتارعا ساي زاماناۋي نازارباەۆ جانە قازاق-بريتان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتەرى سەكىلدى جوعارى وقۋ ورىندارى مەن بارلىق وڭىردە دارىندى وقۋشىلاردى قابىلدايتىن زياتكەرلىك مەكتەپتەر سالىندى. اتالعان جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ تۇلەكتەرى كرەمني القابىندا Google, Microsoft, Apple سەكىلدى كومپانيالاردا قىزمەت ەتەدى. الەمنىڭ جۇزدەگەن ۇزدىك وقۋلىقتارى قازاق تىلىنە اۋدارىلدى. مۇنىڭ بارلىعى – بۇگىنگى قيىن احۋالدا قازاق ەلىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا جاسالعان قادامدار. 2019 جىل قازاقستاندا جاستار جىلى دەپ جاريالاندى. بۇل باستاما ەلىمىزدىڭ جاستارىنا مۇمكىندىگى مەن الەۋەتىن تولىعىمەن جۇزەگە اسىرۋعا سەرپىن بەردى. سونداي-اق ەلىمىزدە نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ نەگىزىندە Astana Business Campus جانە الماتىدا «الاتاۋ تەحنوپاركى» سەكىلدى ەكى زياتكەرلىك-يننوۆاتسيالىق كلاستەر جۇمىس ىستەيدى. ناقتى عىلىمي-ونەركاسىپتىك جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جوعارى تەحنولوگيالىق كومپانيالار مەن ۋنيۆەرسيتەتتەر جۇمىلدىرىلعان. ەلىمىزدە ءبىلىم بەرۋ مادەنيەتى قوعامنىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالعانى ءبىزدى قۋانتادى, – دەدى ەلباسى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ تسۋكۋبا مەن قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ اراسىندا عىلىمي-اكادەميالىق سالادا سەرىكتەستىك جولعا قويىلعانىن العا تارتىپ, جاپونيا تاراپىن قازاقستاننىڭ تەحنولوگيالىق پاركتەرىمەن سەنىمدى بايلانىس ورناتۋعا شاقىردى. ءسوز سوڭىندا قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى بارلىق قاتىسۋشىلاردى يمپەراتور نارۋحيتونىڭ تاققا وتىرۋىمەن جانە جاپونيادا رەيۆا ءداۋىرىنىڭ باستالۋىمەن قۇتتىقتادى.
