ەكونوميكا • 09 قازان, 2019

ەت پەن ءسۇت سۋبسيديادان قۇر قالدى

400 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

وتكەن اپتادا ماجىلىستە 2019-2021 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەر مەن تولىق­تىرۋلار قارالدى. وسى تۇزەتۋلەردىڭ ىشىندە قارجى مينيسترلىگى شارۋالاردىڭ مال وسىرۋىنە كومەك رەتىندە بەرىلەتىن 36,5 ملرد تەڭگەگە تەڭ سۋبسيديانى بيۋدجەتتىڭ شىعىس بولىگىنەن قىسقارتىپ تاستاعانى بەلگىلى بولدى.

ەت پەن ءسۇت سۋبسيديادان قۇر قالدى

بيۋدجەتتىڭ تولىقتىرىلعان جوباسىن تانىستىرعان قارجى ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى بەرىك شولپانقۇلوۆ مۇنى اۋىل شارۋا­شىلىعى مينيسترلىگىنىڭ ءبىر قا­عازداردى ۋاقىتىندا بەر­مە­­گەنىن, ءسويتىپ ساراپتاما جا­سال­­ماعانىن, ونىڭ سول سەبەپتى سۋب­سيديانىڭ قاجەتتىگىن دالەلدەي الماعاندىعىن ايتتى. بىراق بۇل سىنىققا سىلتاۋ ەكەنى كورىنىپ تۇر. ويتكەنى تالقىلاۋعا قاتىسىپ وتىرعان اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ايداربەك ساپاروۆ ءتيىستى قاعازداردىڭ ءبارى ۋاقىتىندا بەرىلگەنىن ايتتى. 

قىسقاسى, بۇل جاڭالىقتان كەيىن جەر-جەردەگى باسشىلىقتىڭ شارۋالارعا سۋبسيديا بەرىلەدى دەپ مال وسىرۋگە جۇمىلدىرعان, ءسويتىپ ەت پەن ءسۇت ءوندىرىسىن ۇل­عايتامىز, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپ­سىز­دىگىن كۇشەيتەمىز دەگەن نيەت­تەرى ادىرا قالدى. «ماعان مال وسى­رەسىڭ, 30 وگىزشە ساتىپ الۋ­عا سۋبسيديا بەرەمىز دەپ قورا سالۋ­عا ماجبۇرلەگەن ەدى. ەندى ونى بەر­مەيتىن بولسا, مەن مال باعۋمەن اي­نالىسپايمىن, ەگىنىمدى ءوسىرىپ جۇرە بەرەمىن. ماعان سول دا جە­تەدى», دەيدى جامبىل اۋدانىن­دا ەكى جارىم مىڭ گەكتار جەر­گە استىق ەگىپ جۇرگەن شارۋا ە.سارىم­ساقوۆ.

ارينە استىق ءوسىرۋ مال وسى­رۋگە قاراعاندا جەڭىلدەۋ. كوك­تەمدە تۇقىم سەۋىپ تاستاساڭ, جاز­­دا ارامشوپتەن ءبىر تازارتىپ, كۇز­دە بۇيىرعانىن ورىپ الاسىڭ. سون­دىقتان بىرنەشە مىڭ گەكتاردى جالعا العان سولتۇستىكتىڭ شارۋالارى مەن فەرمەرلەرى نەگىزىنەن استىق وسىرۋمەن عانا اينالىسىپ كەلەدى. تەك استىق وسىرۋمەن اينالىسسا دا تاماعى توق, قالتاسى تولىق بولارى ءسوزسىز. كەزىندە شارۋالارعا ۇلان­عايىر جەردى جالعا بەرگەندە جايى­لىمدىق جەردى سول باعىتتا عانا قولداناسىڭ, 1000 گەكتار الساڭ – 50 باس,  2000 گەكتار الساڭ – 100 باس مال ءوسىرۋ كەرەك دەگەن سياقتى تالاپ بولعان جوق. ونداي تالاپ زاڭدا قاراستىرىلماعان  ەدى.

الايدا ەت پەن ءسۇت ءوندىرىسى ازايىپ بارا جاتقانىنا الاڭ­داعان ۇكىمەت 2018 جىلدان بەرى مال شا­رۋاشىلىعىن, ونىڭ ىشىن­دە ەتتى ءىرى قارانى مولايتۋ باعدارلاماسىن قابىلداعانى ءمالىم. وسىنىڭ ناتيجەسىندە مال باعاتىندارعا سۋبسيديا بەرى­لىپ, وبلىستار مال باسىن ازداپ تا بولسا كوبەيتە باستا­عان. ەندى سول جۇمىس قارجى مي­نيسترلىگىنىڭ شەشىمىمەن ساپ تىيىل­ماق. وسىعان قاراعاندا بۇل مينيسترلىك ەتتىڭ سىرتتان اكەلىنگەنىن قولدايتىن سياقتى. سونىڭ ىشىندە قىتايدىڭ يمپورتىن قولدايدى دەپ ويلاپ قالۋعا دا بولادى. ويتكەنى جۋىردا عانا وسى مينيسترلىكتىڭ مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىن­باسارى ءو.بەيسپەكوۆ باسقار­عان دەلەگاتسيا قحر وكىلدەرىمەن قازاقستان-قىتاي شەكاراسىندا «جاسىل ءدالىز» اشۋ تۋرالى كەلىسىم جاساعان ەدى. كەلىسىمدە قازاقستاندىق «نۇر جولى» مەن قىتايلىق «قورعاس» شەكارالىق بەكەتتەرىندە قىتايدان قازاق­ستانعا ەنگىزىلەتىن  اۋىلشارۋا­شىلىق ونىمدەرىن جىلدام وتكىزۋ شارالارى قامتىلعان. بۇل ونسىز دا قاپتاپ كەتكەن قىتايدىڭ تاماق ونىمدەرى ەلىمىزدە كوبەيە تۇسەدى دەگەن ءسوز.

ارينە بۇل كەلىسىمنىڭ سۋبسيديانى قىسقارتۋعا قاتىسى بولماۋى دا مۇمكىن. الايدا مال باسىن كوبەيتۋگە باعىتتالعان سۋبسيديانىڭ قىسقارتىلعانى قىتايلىق يمپورتتىڭ كوبەيىپ, وتاندىق ەت پەن ءسۇت ءوندىرىسىن ازايتۋى ابدەن مۇمكىن.

 

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە