«كوش جۇرە تۇزەلەدى» دەگەندەي, مەملەكەت تاراپىنان نازار اۋدارىلعان سوڭ جاتاقحانالار ماسەلەسىنىڭ بەتى بەرى قاراپ كەلە جاتقانى بەلگىلى. جاتاقحانالاردا ءارتۇرلى دەڭگەيدەگى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, ءىشى-سىرتى رەتتەلىپ, ادام تۇرمىسىنا قاجەتتى جابدىقتارمەن قامتىلىپ, عالامتورعا قوسىلىپ زاماناۋي ۇلگىگە قاراي ۇمتىلۋ بار. الايدا اتالعان ماسەلەدە بۇگىندە تولىققاندى جايلىلىققا قول جەتتى دەي المايمىز. جاتاقحانا تۋرالى ءسوز ەتكەندە ءومىر ساپاسىنا جوعارى دەڭگەيدە جاۋاپ بەرە الاتىن, ستۋدەنتتەردىڭ جايلى ورنالاسۋىنا, جاقسى دەمالۋىنا, جان-جاقتى ىزدەنۋىنە, وزگە دە ءومىر تالاپتارىنا قاجەتتىلىكتەردى وتەپ بەرە الاتىن جاتاقحانالارعا قولجەتىمدىلىك – كۇن تارتىبىندە.
ايتپاعىمىز, قولدا بار جاتاقحانالاردىڭ جايى. ماڭعىستاۋدا وبلىس كولەمىندە ستۋدەنتتەرگە ارنالعان جەتى جاتاقحانا بار. ونىڭ ۇشەۋى جوعارى وقۋ ورنىنا, ۇشەۋى ارنايى ورتا ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىندارىنا جانە بىرەۋى جەكە كاسىپكەرگە تيەسىلى.
سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ ماڭعىستاۋ وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتى جۇرگىزگەن تەكسەرىستىڭ ماقساتى – وبلىس كولەمىندەگى جوعارى, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ ستۋدەنتتىك جاتاقحانالارىنا ورنالاستىرۋ ءراسىمىنىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ.
سونداي-اق ول جەردە بوگدە ادامداردىڭ تۇرۋىن بولدىرماۋ شارالارى بويىنشا ارنايى مونيتورينگتىك توپ مۇشەلەرىنىڭ, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى مەن Jas Otan جاستار قاناتى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن ستۋدەنتتىك جاتاقحانالارعا مونيتورينگ جۇرگىزدى. تەكسەرۋ ناتيجەسىندە جاتاقحانالاردىڭ ىشكى الەمىندەگى بىرقاتار قاتەلىكتەر انىقتالدى.
اقتاۋ قالاسىندا جاتاقحانا ماسەلەسى كوپ جىلدار شەشىمىن تاپپاي كەلگەن وزەكتى تاقىرىپ بولاتىن. تەكسەرۋ قورىتىندىسىنا قاراپ, وڭىردە جاتاقحانا جاعدايىنىڭ ءالى دە قالىپتى جولعا ءتۇسىپ كەتە الماعانىن اڭعارامىز.
اقتاۋ قالاسىنداعى ح.وزبەكعاليەۆ اتىنداعى ماڭعىستاۋ پوليتەحنيكالىق كوللەدجىنىڭ №5 جاتاقحاناسى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن بيىل 1 ماۋسىمنان باستاپ جابىلعاندىقتان, كوللەدج ستۋدەنتتەرىنىڭ شاعىن ءبىر بولىگى جانە اقتاۋ قالاسىنداعى كوللەدجدەردىڭ 168 ستۋدەنتى جەكە كاسىپكەر يەلىگىندەگى «گۋسەينوۆ» جاتاقحاناسىنا ورنالاسقان. «كىسىدەگىنىڭ كىلتى اسپاندا» دەمەكشى, ستۋدەنتتەر كاسىپكەرگە جامباسپۇل رەتىندە ايىنا 8 مىڭ تەڭگەدەن, ياعني 3 ەسە ارتىق قاراجات تولەۋگە ءماجبۇر.
ال وڭىردەگى جەتەكشى وقۋ ورنى ش.ەسەنوۆ اتىنداعى كاسپي مەملەكەتتىك تەحنولوگيالار جانە ينجينيرينگ ۋنيۆەرسيتەتى الىپ اۋماققا قاناتىن جايىپ, جاڭا ۇلگىدەگى جاتاقحانا سالعانىمەن قۋانتادى. بۇل جاڭا جاتاقحانادان بولەك اتالعان وقۋ ورنىنىڭ قالانىڭ وزگە شاعىن اۋداندارىندا ستۋدەنتتەرگە جانە ۋنيۆەرسيتەت قىزمەتكەرلەرىنە ارنالعان جاتاقحانالارىنىڭ بار بولۋى دا جەتىستىك.
الايدا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ №1, №2, №3 ستۋدەنتتەر جاتاقحاناسىن باقىلاۋ بارىسىندا №2 جاتاقحانادا 1 ادامعا 6 شارشى مەتر كولەم تيەسىلى بولسا, مۇندا ستۋدەنتتەر تۇرىپ جاتقان 112 بولمەنىڭ 66-ندا بۇل تالاپ ساقتالماعانى, ناقتىراق ايتساق, كولەمى 14 شارشى مەتر بولمەدە 3 ادامنان تۇرىپ جاتقانى انىقتالدى. سونداي-اق №3 جاتاقحانادا بارلىق ستاندارتتار ساقتالعانىمەن, ۋنيۆەرسيتەت تاراپىنان ۇيىمداستىرىلعان اسحانادا كاسسالىق اپپارات جوق بولىپ شىقتى. ەسەپتەگىش قۇرالداردىڭ, كاسسالىق اپپاراتتاردىڭ بولماۋى سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىنىڭ كورىنىسى بولىپ تابىلاتىندىقتان, بۇل دا ءبىر كەمشىلىك رەتىندە تىركەلدى.
ال تىرلىگىن تاپ-تۇيناقتاي رەتتەپ العان اۋدانداعى جاتاقحانالار وزگەلەرگە ۇلگى بولۋعا لايىقتى دەۋگە بولادى. قاراقيا اۋدانىندا ورنالاسقان قاراقيا كاسىپتىك كوللەدجىنە قاراستى ستۋدەنتتەر جاتاقحاناسىندا ستاندارتتاردىڭ تولىقتاي ساقتالعانى جانە ستۋدەنت مەملەكەت ەسەبىنەن تەگىن تۇراتىنى, بارلىق جاعدايى جاسالعانى بەلگىلى بولدى.
سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ ماڭعىستاۋ وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتى وكىلدەرى جۇرگىزىلگەن مونيتورينگ بارىسىندا انىقتالعان كەمشىلىكتەر بويىنشا ۇسىنىس جولداپ, ءتيىستى شارالار قولدانىلاتىنىن جەتكىزدى.
ستۋدەنتتەر جاتاقحانالارىندا ءىرىلى-ۇساقتى ماسەلەلەر بار. تۇيتكىلدەردىڭ تاسادا قالماي, ءوز شەشىمىن تاۋىپ وتىرۋى – جاستارعا جاسالعان قامقورلىقتىڭ ءبىر كورىنىسى بولماق.
جۇمىسشىنىڭ جايى قالاي؟
كەشەگى ستۋدەنت – بۇگىنگى جاس مامان. ۇستازدار الدىنان جاۋاپكەرشىلىگى مول قىزمەت ساحناسىنا شىعا كەلۋ جاس مامانعا از سىناق ەمەس. ال قالادا تۇراقتى مەكەنجايىنىڭ بولماۋى – ماتەريالدىق قانا ەمەس, پسيحولوگيالىق تۇرعىدان اۋىر جۇك. جۇمىس تاپپپاي ءبىر قينالىپ, جۇمىسقا ورنالاسقان سوڭ, تاپقان ازدى-كوپتى تابىسىنىڭ ءبىراز بولىگىن جالدامالى پاتەراقى ءۇشىن تولەيتىن ولار بۇل تىعىرىقتان شىعار جولدى تاپپاي داعدارادى. جاس ماماننان بولەك قاراپايىم جۇمىسشىنىڭ جاعدايى دا نازارعا ىلىگۋگە ءتيىس تۇس.
ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ ەڭبەك نارىعىنداعى شيەلەنىستى تومەندەتۋ جانە حالىقتىڭ جۇمىسپەن قامتىلۋىنا ىقپال ەتۋ ماقساتىندا «ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى» شەڭبەرىندە قوسىمشا كومەك رەتىندە ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ باستاماسىمەن باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 2015 جىلدىڭ 3 اقپانىندا ماڭعىستاۋ وبلىسى اكىمدىگىنىڭ №16 قاۋلىسىمەن «جاڭا سەرپىن» ورتالىعى» كوممۋنالدىق مەملەكەتتىك مەكەمەسى قۇرىلعان بولاتىن. باعدارلاما نەگىزىنەن وڭىردەگى بارلىق ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى قاجەت كادرلارمەن قامتاماسىز ەتۋدى جۇزەگە اسىرا وتىرىپ, جۇمىسسىز ازاماتتارعا كەڭەس, زاڭ كومەگىن بەرۋ, ازاماتتاردى جۇمىسپەن قامتۋ, مەملەكەتتىك باعدارلامالارعا قاتىسۋ جونىندە حاباردار ەتىپ, جۇمىسسىز حالىق اراسىندا كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋىنا جاردەمدەسۋدى كوزدەيدى. اتالعان باعدارلاما ءبىراز ازاماتتىڭ ءوز جۇمىسى مەن قونىسىن تابۋىنا سەپ بولدى. اسىرەسە «جاڭا سەرپىن» مەكەمەسىنە قاراستى جاتاقحانالار ءۇيسىز-كۇيسىز ادامداردىڭ جاعدايىنا ءسال دە بولسا جاماۋ بولعانى انىق. بۇگىندە قاراماعىنداعى ەكى جاتاقحانانى وزگە وقۋ ورىندارىنىڭ يەلىگىنە بەرگەن بۇل مەكەمەگە قاراستى اقتاۋ قالاسىنداعى «شىعىس-1» شاعىن اۋدانى №35 عيماراتتا ورنالاسقان جاتاقحانادا 455 ادام تۇرادى, ونىڭ ىشىندە 76 ادام وتباسىلى. جاتاقحاناعا وبلىستىڭ شالعاي اۋداندارى مەن اۋىلدارىنان كەلىپ جۇمىسقا ورنالاسقان ازاماتتار, سونداي-اق وبلىستا تاپشى بولعاندىقتان وزگە وڭىرلەردەن كەلگەن الەۋمەتتىك سۇرانىسقا يە ماماندار ورنالاستىرىلعان.
جاتاقحانا جايلىلىعى مەن ونداعى ءتارتىپتىڭ ساقتالۋ زاڭدىلىعى جايلى ايتۋ – ۇيسىزدەردىڭ باسپانا ماسەلەسىن تۇبەگەيلى شەشۋ بولىپ تابىلمايدى. سوندىقتان ستۋدەنتتەردىڭ جاتاقحاناسىن زاماناۋي ۇلگىدە جاساقتاۋ جانە ايلىعى شايلىعىنان اسپايتىن قاراپايىم جۇمىسشىلاردىڭ جاتاقحانا عانا ەمەس, تۇبەگەيلى باسپانا ماسەلەسىن شەشۋدە تىڭ باعىت تابۋ قاجەت-اق.
ماڭعىستاۋ وبلىسى