رۋحانياتتىڭ تويىن لايىقتى وتكىزەمىز
– ءابىش كەكىلباي ۇلىنىڭ تويى – ەلدىڭ, رۋحانياتتىڭ تويى. سوندىقتان وسى دەڭگەيگە لايىقتى ەتىپ وتكىزۋ – باستى ماقساتىمىز جانە مىندەتىمىز. قازىرگى تاڭدا اتاۋلى كۇنگە از-اق ۋاقىت قالدى, سول سەبەپتەن دايىندىق جۇمىستارىن پىسىقتاپ, ءوز مارەسىنە جەتكىزە تياناقتاۋدامىز. زاڭعار جازۋشى ءا.كەكىلباي ۇلىن حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىتىپ, دارىپتەۋ ماقساتىنداعى شاراعا جازۋشىمەن ارىپتەس بولعان ادەبيەت جانە ونەر قايراتكەرلەرى, شىعارمالارىن بىرنەشە تىلگە اۋدارعان اۋدارماشىلار, سونداي-اق ەۋروپا, جاپونيا, تۇركيا مەملەكەتى مەن كورشىلەس رەسەي ەلىنەن عالىم, زەرتتەۋشىلەر شاقىرىلادى. شاراعا ەلىمىزدىڭ مادەنيەت مينيسترلىگى قولداۋ كورسەتۋدە, دەيدى ماڭعىستاۋ وبلىستىق مادەنيەت باسقارماسى باسشىسى پ.سارمۋرزينا. شارا بارىسىندا اقتاۋ قالاسىندا ابىشكە ارنالعان مادەني ورتالىق كەشەنىنىڭ الدىندا ورنالاساتىن ەسكەرتكىشتىڭ جانە وبلىستىق ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ اشىلۋ سالتاناتى ءوتىپ, ءتۇرلى سپورتتىق ويىندار, قازاقشا كۇرەستەن رەسپۋبليكالىق تۋرنير وتكىزىلەدى. سونداي-اق رەسپۋبليكالىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ كوشپەلى وتىرىسى ءوتىپ, ءبىرىنشى حالىقارالىق ء«ابىش الەمى» تەاتر فەستيۆالى باستالادى. بۇل فەستيۆال ءوزىنىڭ رەپەرتۋارىمەن, ياعني قويىلىمداردىڭ ەرەكشەلىگىمەن ءتانتى ەتەتىن بولادى. ماڭعىستاۋ وبلىسى اكىمىنىڭ تاپسىرماسىمەن ء«ابىش وقۋلارىنىڭ» جەڭىمپازدارىنا, فيلولوگيا جانە جۋرناليستيكا سالاسىندا جاقسى ناتيجە كورسەتىپ جۇرگەن ستۋدەنتتەرگە ءابىش كەكىلباي ۇلى اتىنداعى شاكىرتاقى تاعايىندالماق.
حالىقارالىق كونگرەسس – مازمۇندى ويلار مىنبەرى
– ءا.كەكىلباي ۇلىنىڭ 80 جىلدىعىنا ارنالعان ادەبيەت جانە ونەر قايراتكەرلەرىنىڭ حالىقارالىق كونگرەسىن وتكىزۋ ماڭعىستاۋ وڭىرىندەگى ىرگەلى وقۋ ورنى ش.ەسەنوۆ اتىنداعى كاسپي مەملەكەتتىك تەحنولوگيالار جانە ينجينيرينگ ۋنيۆەرسيتەتىنە جۇكتەلدى. بۇل ءبىز ءۇشىن ۇلكەن قۋانىش, زور ابىروي. ۇلى جازۋشى ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەت ءۇشىن, ءبىزدىڭ ستۋدەنتتەرىمىز ءۇشىن قاشاندا اسقاق. ۋنيۆەرسيتەتتە اشىلعان ء«ابىش كەكىلباي ۇلى اتىنداعى وقۋ كابينەتى» جازۋشىنىڭ ادەبي مۇراسىن وقىپ-ۇيرەنۋ مەن زەرتتەپ-زەردەلەۋگە ارنالعان وقۋ ورتالىعى بولىپ تابىلادى. «قازاق فيلولوگياسى» كافەدراسىنىڭ پروفەسسور-وقىتۋشىلارى قالامگەر مۇراسىن زەردەلەپ, مونوگرافيالار مەن وقۋ قۇرالدارىن جاريالاۋدا. ءبىلىم الۋشىلاردىڭ كۇشىمەن جازۋشىنىڭ ادەبي مۇراسىن زەرتتەۋگە ارنالعان ماگيسترلىك ديسسەرتاتسيالار مەن ديپلوم جۇمىستارى ورىندالۋدا. وقۋ-جۇمىس جوسپارى بويىنشا «قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى» باكالاۆريات ماماندىقتارىنا ء«ابىشتانۋ» كۋرسى وقىتىلىپ كەلەدى, جىل سايىن ءداستۇرلى تۇردە ء«ابىش وقۋلارى» وتكىزىلىپ تۇرادى.
ءا.كەكىلباي ۇلى شىعارماشىلىعىنىڭ الەمدىك كوركەم كەڭىستىكتەگى ورنى مەن ونىڭ ادامزاتتىڭ رۋحاني دامۋىنا وزىندىك ىقپالىن قازىرگى عىلىمي پاراديگمادا زەردەلەۋ ماقساتىنداعى كونفەرەنتسيا الەمدىك ادەبي كەڭىستىكتەگى ءا.كەكىلباي ۇلى فەنومەنى, ءا.كەكىلباي ۇلى شىعارمالارىنداعى تىلدىك تانىم, تاۋەلسىزدىك كونتەكسىندەگى ءا.كەكىلباي ۇلىنىڭ ساياسي-الەۋمەتتىك قىزمەتى جانە ءا.كەكىلباي ۇلى جانە قازاق تاريحىنىڭ ماسەلەلەرى, سونداي-اق ءا.كەكىلباي ۇلى تانىمىنداعى ادام جانە جاراتىلىس كونتسەپتسياسى باعىتتارى بويىنشا وتەدى. ادەبيەت جانە ونەر قايراتكەرلەرىنىڭ حالىقارالىق كونگرەسى جازۋشى ءومىرىن تەرەڭ تانىپ, شىعارمالارىنا دەگەن تانىم كوكجيەگىن كەڭەيتەتىن شارا بولادى دەپ كۇتەمىز. شارادا ەلىمىزدىڭ بەلگىلى عالىمدارى مەن ادەبيەتشىلەرى ء«ا.كەكىلباي ۇلى جانە قازىرگى قازاق ادەبيەتى», ء«ابىش كەكىلباي ۇلىنىڭ تۇلعا رەتىندە قازاق رۋحانياتىنداعى ورنى», ء«ا.كەكىلباي ۇلى شىعارمالارىنىڭ تاريحي استارى» سىندى وزەكتى تاقىرىپتاردا بايانداما جاساپ, وقىرمانداردىڭ, اسىرەسە جاستاردىڭ ءابىشتى تاني تۇسۋىنە زور ماعلۇمات بەرەتىن بولادى, دەيدى ش.ەسەنوۆ اتىنداعى كمتجيۋ رەكتورى ب.احمەتوۆ.
تۋعان جەرى تەكتى ۇلىن ۇلىقتايدى
بۇل جونىندە وڭىرلىك كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا وتكەن بريفينگتە وندى اۋىلىنىڭ اكىمى ب.بالاپان مالىمدەگەن ەدى.
– ءابىش كەكىلباي ۇلىنىڭ تۋعان جەرى وندى اۋىلىندا جاسالىنىپ جاتقان قۇرىلىس جۇمىستارىنا توقتالسام, وندى اۋىلىنا كىرەبەرىستەگى 8 شاقىرىم جولعا «مكدسم» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتىر. ءا.كەكىلباي ۇلى اتىنداعى ورتا مەكتەپكە «نۇرلى جول» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە. جىلۋ قازاندىقتارى اۋىستىرىلدى, اۆتوتۇراق ورناتىلدى, تاس تاقتايشا توسەلىپ, جۇمىستارى اياقتالدى.
«اي-انا» مەموريالدى كەشەنىن اعىمداعى جوندەۋ جانە «قۇلىنشاق» بالاباقشاسىنىڭ جوندەۋ جۇمىستارى اياقتالدى. ءا.كەكىلباي ۇلى اتىنداعى پاركتى جوندەۋ جۇمىستارى بويىنشا 500 شارشى مەتر جەرگە تاس تاقتايشا توسەلىپ, سۋ قۇبىرى تارتىلىپ, قورشاۋى اۋىستىرىلۋدا. ورتالىق پاركتى سۋلاندىرۋ, اعىمداعى جوندەۋ, اباتتاندىرۋ, پارك ىشىندەگى وبەليسكىنى جوندەۋ جۇمىستارى ءجۇردى, قۇبىر تارتىلىپ, 500 شارشى مەتر جەرگە تاس تاقتايشا توسەلىپ, اعاشتارى بۇتاقتالىپ, جاڭادان قاقپا ورناتىلدى.
اشىق سپورت الاڭىنا «نۇرلى جول» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتىر. «قىزىل تام» بۇلاعى باسىن اباتتاندىرۋ جۇمىستارىنا 6,3 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, بۇلاقتار باسى تابيعي تاسپەن ءورىلىپ, قورشاۋى سالىنىپ, تاس توسەۋ, جارىق تارتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى.
وندى مەشىتى قۇرىلىسى اياقتالۋعا جاقىن. ىشكى جۇمىستارى, ەسىك, تەرەزەسى سالىنىپ, سىرتقا تاس توسەۋ, شارباق قالاۋ جۇمىستارى جۇرۋدە.
اكىمشىلىك عيماراتىن اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارىن «اقداۋلەت» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى جاساپ شىقتى. وندى اۋىلىنا كىرەبەرىستەگى كوشە بەتىندەگى 50 تۇرعىن ءۇي مەن 8 ساۋدا نۇكتەلەرى يەلەرىمەن كەزدەسىپ, تۇرعىن ۇيلەر مەن ساۋدا نىساندارىنىڭ سىرتىن, شارباقتارىن ارلەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ تۋرالى تۇسىندىرمە جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. قازىرگى كەزدە 40 تۇرعىن ءۇي, 6 كاسىپكەرلىك نىسان ارلەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى.
وندى مەكتەبىنە ءابىش كەكىلباي ۇلىنىڭ اتى بەرىلگەلى مەكتەپتە رەسپۋبليكالىق ءابىش وقۋلارى بايقاۋى ەكى رەت وتكىزىلگەن. بايقاۋعا 14 وبلىستان قاتىسۋشىلار كەلدى. سونداي-اق زاڭعار جازۋشىنىڭ اتىنداعى مەكتەپتىڭ الدىنا كەمەڭگەر تۇلعانىڭ كەۋدە ءمۇسىنى قويىلاتىن بولادى. بيىكتىگى 3 مەتر ءبيۋستتىڭ ءمۇسىنى تاستان قاشالىپ, ال تۇعىرى گرانيتتەن جاسالۋدا, دەيدى ول.
اۋىلداعى جوندەۋ جۇرگىزىلىپ, قۇرىلىسى سالىنىپ جاتقان نىسانداردى رەسپۋبليكالىق دارەجەدەگى قوناقتاردىڭ قاتىسۋىمەن اشۋ جوسپارلانعان. سونداي-اق, ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىنەن جارىستار ۇيىمداستىرىلىپ, ءابىش پەن فاريزا شىعارماشىلىعىنا ارنالعان رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى ء«سوز بەن ساز» باعدارلاماسى وتكىزىلمەك. ماڭعىستاۋ اۋدانىنىڭ ورتالىعى شەتپە سەلوسىندا 30-عا جۋىق ءۇي تىگىلىپ, مەرەكەلىك اسقا ءبىر مەزگىلدە 2000 ادام قاتىسادى دەگەن جوسپار بار.
ماڭعىستاۋ وبلىسى
