...اسەرىمەن بولىسەدى
ءور رۋحتى داۋىلپاز اقىن
س.جيەنباەۆ اتىنداعى اقتوبە وبلىستىق جاسوسپىرىمدەر كىتاپحاناسىندا ماحامبەت وتەمىس ۇلىنىڭ تۋعانىنا 215 جىل تولۋىنا ارنالعان «ەرەۋىل اتقا ەر سالماي» اتتى تاريحي ساعات ءوتتى. ماقساتى – ءحىح عاسىردىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا سۇراپىل جىرلارىمەن حالىقتى كۇرەسكە ۇندەگەن ماحامبەتتىڭ اقىندىق دارىنىن ولەڭدەرى ارقىلى جاسوسپىرىمدەرگە تۇسىندىرە وتىرىپ, ولەڭمەن وي تاستاپ, حالىق ساناسىن وياتۋعا كۇش سالعان ەرەكشە قاسيەتىن جاستاردىڭ بويىنا دارىتۋ, ولەڭدەرى مەن كۇيلەرىنىڭ ەرەكشەلىگىن اشا وتىرىپ, ولار جونىندە تۇسىنىك بەرۋ. ەرلىككە, وتاندى قاستەرلەۋگە شاقىرۋ, ءورشىل جىرلارى ارقىلى ەرلىكتى تۋ ەتكەن ماحامبەتتىڭ باتىرلىعىن قاستەرلەۋگە باۋلۋ, ەلىنىڭ ادال ازاماتى بولۋعا تاربيەلەۋ. شارا بارىسىندا ماحامبەت تۋرالى بەينەجازبا كورسەتىلىپ, اقىننىڭ «مەن-مەن ەدىم...», «قىزعىش قۇس», «ەرەۋىل اتقا ەر سالماي», «اتادان تۋعان ارۋاقتى ەر» تاعى دا باسقا ولەڭدەرى وقىلدى. سونىمەن قاتار ء«ور رۋحتى داۋىلپاز اقىن» اتتى كىتاپ كورمەسى ۇيىمداستىرىلىپ, بيبليوگرافيالىق شولۋ جاسالدى. كورمەگە ماحامبەت تۋرالى ادىستەمەلىك قۇرال, ءباسپاسوز باسىلىمدارى, ول تۋرالى كىتاپتار قويىلدى.
گۇلنۇر بەكەنوۆا,
س.جيەنباەۆ اتىنداعى وبلىستىق جاسوسپىرىمدەر كىتاپحاناسىنىڭ كىتاپحاناشىسى
اقتوبە
...العىس ايتادى
جاقسىلىق شاراپاتى
بالقاش جەرى سارىارقا تورىندەگى كيەلى دە كوركەم, تاريحى شەجىرەگە, قويناۋى مىسقا تولى ولكە ەكەنى بەلگىلى. بۇل جەرگە وتكەن عاسىردىڭ 30-جىلدارى مىڭداعان قازاق «وزەن جاعالاعاننىڭ وزەگى تالمايدى» دەپ كەلىپ, اشارشىلىق اجالىنان قالعان. بالىعىن اس قىلىپ, مىسىن جەر استىنان الىپ كاسىپ قىلعان تۇرعىندار ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن وسى جەرگە كەلىپ ورىن تەپكەن. بۇگىندە شاعىن شاھاردا 70 مىڭنان استام حالىق تۇرادى. قالا جاڭا كەيىپكە ەنگەن: الىپ زاۋىت, اۋرۋحانا, ەمحانا, مەكتەپ, بالاباقشا جۇمىستارى قايناپ جاتقان ەڭبەك ورداسىن قۇرايدى. جاستاردىڭ كاسىپتىك ءبىلىم الۋىنا دا جاعداي تۋعىزىلىپتى. قالادا بىرنەشە ءبىلىم ورداسى بوي كوتەرگەن.
وسى جەردە مەن سولاردىڭ ءبىرى تۋرالى ايتقىم كەلەدى. بۇگىندە اقجال كەنتىندەگى مەديتسينالىق كوللەدجدىڭ جاتاقحاناسى كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتىپ جاڭا كەيىپكە ەنگەن. بىرنەشە جىل بويى قاڭىراپ بوس تۇرعان جاتاقحاناعا ۇكىمەت تاراپىنان, وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى تاراپىنان قارجىلاي قولداۋ كورسەتىلىپ, بەس قاباتتى عيمارات تولىقتاي جوندەۋدەن ءوتتى. وندا ايتسا اۋىز تولارلىق, كورسە كوز تويارلىق وڭ وزگەرىستەر بار ەكەن. جىلى, جارىق, جيھازى مەن تۇرمىستىق تەحنيكاسى جاپ-جاڭا بۇل عيماراتتان بولمە العان ءار ستۋدەنت ءوزىن قازاقستاننىڭ ازاماتى بولعانىن ماقتان تۇتادى. جاستاردىڭ مۇنداي قامقورلىقتى سەزىنۋى – كەلەشەكتە ولاردىڭ جاقسى مامان بولۋلارىنا تىكەلەي سەپتىگىن تيگىزەدى. وسى ورايدا الدىمەن 5 الەۋمەتتىك باستاما باعىتىن بەكىتكەن ەلباسىنا, سودان سوڭ ۇلكەن قاراجاتتىڭ ءبولىنۋىن, جوندەۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىرعان قاراعاندى وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى باسشىسىنا اتا-انالار, وبلىس ازاماتتارى اتىنان العىس ايتامىز.
سەرىك قامباروۆ,
اقجال كەنتىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى
...ۇلگى تۇتادى
ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى ۇلىقتالدى
قاراتوبە اۋدانى, شالعىن ەلدى مەكەنىندە ۇلتتىق ات سپورتىنان تاي جارىس, تەڭگە الۋ, اۋدارىسپاق ۇيىمداستىرىلدى. شارانىڭ ماقساتى – Eلباسىمىزدىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى ماقالاسىندا اتالعان ۇلتتىق سپورتتى دامىتۋ. تاباندىلىققا, باتىلدىققا, تاپقىرلىققا جەتەلەيتىن ۇلتتىق سپورتتىڭ وسىناۋ باعالى تۇرىنە اۋىلدىڭ قازىنالى قارتتارى باستاپ, بايگە دەسە قانى قىزىپ, بويىندا قازاقىلىعى تۋلايتىن بارشا قاۋىم جينالدى. «سايىستا باق پەن باپ قاتار سىنالادى» دەگەن ءسوز جانكۇيەر جۇرتشىلىقتىڭ كوز الدىندا تاعى ءبىر مارتە دالەلدەندى. دۇبىرىمەن دالانى دۋمانعا تولتىرعان توي وسىلايشا قالىڭ قاۋىمعا قۋانىش سىيلادى. اۋقىمدى شارا ءبىر ادامنىڭ عانا ەڭبەگىمەن ەمەس, كوپشىلىكتىڭ اتسالىسۋىمەن ەڭسەرىلەتىنى انىق. اتالعان شاراعا Nur Otan پارتياسى قاراتوبە اۋداندىق فيليالىنىڭ وكىلدەرى, قوسكول اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى, اۋداندىق «رۋحاني جاڭعىرۋ» كەڭسەسىنىڭ اكىمگەرى قاتىسىپ, قولداۋ ءبىلدىردى. سايىسقا قاتىسقان بارشا شاباندوزعا اۋداندىق جاستارمەن جۇمىس جونىندەگى رەسۋرستىق ورتالىق باعالى سىيلىقتار تابىس ەتتى.
– ۇلت ساۋلىعى – ستراتەگيالىق تۇرعىدان وتە ماڭىزدى ماسەلە. ويتكەنى ءبىز جاستاردىڭ سپورتپەن اينالىسۋىنا جاعداي جاساساق – وندا جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى قىلمىس ازايىپ, تەمەكى شەگۋ, ناشاقورلىق سياقتى بىرنەشە پروبلەمانى تۇبىرىمەن جويۋعا مۇمكىندىك تۋار ەدى. ەلباسى بولاشاق جاستارىمىزدىڭ ساۋلىعىن ارىدەن ويلاپ, بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن وتە جاقسى ەسكەرتىپ وتىر, – دەدى شارا سوڭىندا اۋداندىق جاستارمەن جۇمىس جونىڭدەگى رەسۋرستىق ورتالىعىنىڭ باسشىسى ەلدار امانتاەۆ.
مارالبەك اماناەۆ,
قاراتوبە اۋداندىق جاستارمەن جۇمىس جونىندەگى رەسۋرستىق ورتالىعىنىڭ مامانى
باتىس قازاقستان وبلىسى
...قاۋىپتەنەدى
جاس وسكىندى كەسەلدەن ساقتايىق!
بىزدە جەمقورلىق قاشان تىيىلادى دەپ بايبالام سالعاندا بالەدەيمىز. سول بايبالامشىلاردىڭ اراسىندا ءوزىم دە بارمىن. الايدا, جەمقورلىقتىڭ تامىرىن تۇبىمەن قوپارىپ تاستاۋ ءوز قولىمىزدا ەكەنىن تۇسىنبەي وتەتىن شىعارمىز. مىسالى, ءبىر اعامىز پروكۋرور بولسا, اعايىندار سول اعامىزعا قاراپ بوي تۇزەپ, باعدارشامىمىزداي كورەمىز. دۇرىسى, بالامىزدى سوعان ۇقساسا, سونىڭ ادامگەرشىلىك قاسيەتتەرىن بويىنا سىڭىرسە دەپ تاربيەلەسەك ءجون عوي. نەگە ەكەنىن, بالامىزدى ءارىپ تاني بىلگەننەن انا كىسىگە تانىستىرۋعا ۇمتىلامىز. ول دا قاراپ قالمايدى, ءوز كەزەگىندە:
– بالام, سەن يۋريديچەسكيدى وقى. جاقسىلاپ بىتىرسەڭ سەنى وسى پروكۋراتۋراعا كىرگىزەمىن, – دەيدى... ال انا بالا ءوزىنىڭ قابىلەتىنە قاراماي تىراشتانىپ زاڭ جاعىن جاعالاعانمەن ميىنا تۇك كىرمەيدى. ءسويتىپ تىربانىپ ءجۇرىپ ديپلوم الادى, بىراق دارىنسىز پروكۋرور ەكەنىن سەزىنبەيدى. سول كەزدە انا باياعى كوكەسى نە ءولىپ قالادى, نە پەنسياعا شىعىپ كەتەدى, نە ۇستالىپ كەتەدى... سولاي جۇمىسسىزداردىڭ قاتارىنا الگى دارىنسىز يۋريست تە قوسىلادى. ال ول بالادان ءوز قابىلەتىن شىڭداي تۇسكەندە مىقتى حيميك نە ماتەماتيك شىعۋى بەك مۇمكىن ەدى. سولاي ارقايسىسىمىز ءوز ۇيامىزدا ەمەس, شاتاسىپ ءتۇسىپ كەتكەن كوكەكتىڭ بالاپانى قۇساپ جۇرەمىز. اۋ, شەنەۋنىك كوكەلەر, جاس وسكىننىڭ تامىرىنا جەمقورلىقتى ەكپەڭىزدەرشى! الداعىنى اللا بىلەدى, پالەن جىلدان كەيىن تۋىسىڭىزدىڭ بالاسىن جۇمىسقا الام دەپ قۇلاعىن كوتەرمەي-اق قويىڭىزشى!
ەرجان ءتالىپ
