الماتى قىستا قىسىلمايدى
قالانىڭ ەنەرگەتيكا جانە كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ حابارلاۋىنشا, بيىل الماتىدا جىلۋ جۇيەسى 15 قازاندا ىسكە قوسىلادى. مەكتەپ, بالاباقشا, اۋرۋحانا سىندى الەۋمەتتىك نىساندارعا 12 قازاننان باستاپ جىلۋ بەرىلمەك. جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق جۇمىستارىنىڭ بارلىعى بەلگىلەنگەن كەستەگە ساي جۇرۋدە.
تۇرعىنداردىڭ قاردى ۋاقىتىلى تازارتۋ جانە وزگە دە وتىنىمدەرىنە شۇعىل نازار اۋدارۋ ءۇشىن قالانىڭ بارلىق اۋداندارىندا «جەدەل جەلى» مەن ۋچاسكە باستىقتارىنىڭ, اۋدان اكىمدەرى ورىنباسارلارىنىڭ بايلانىس ءنومىرى جازىلعان اقپاراتتىق تاقتا ورناتۋ تاپسىرىلدى.
كوممۋنالدىق قىزمەتكە جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولى مەن اۋلالاردى جەدەل تازارتۋدا پيك-تەردىڭ جۇمىسىن بارىنشا كۇشەيتۋ قاجەتتىگى ەسكەرتىلدى.
جالپى كەزەكتى جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق جۇمىستارى اۋقىمدى ءجۇردى. 32 شاقىرىم ەسكىرگەن جىلۋ قۇبىرى اۋىستىرىلىپ, گيدراۆليكالىق سىنامالاردان وتكىزىلدى. جىلۋ ماگيسترالدارىن قايتا جابدىقتاۋدى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن قارجىلاندىرۋ جىل سايىن ۇلعايىپ كەلەدى.
جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ بارلىعى جوسپار بويىنشا 1 قىركۇيەككە دەيىن بىتكەن. قۇرىلىس جۇمىستارى كەزىندە دە ەشكىم ىستىق سۋدان تارشىلىق كورگەن جوق دەيدى ماماندار. جۇمىس كەزىندە ۋاقىتشا كەستە سىزىلىپ, تۇرعىندار باسقا سۋ كوزدەرىنە قوسىلىپ وتىرعان. قولايسىزدىق تەك كوشەنى قازعاندا عانا بولعان.
جوندەۋ جۇرگىزگەن مەردىگەر مەكەمەلەر جۇمىستارىنا 3 جىلعا كەپىلدىك بەرەدى. اقاۋ بولا قالسا وزدەرى تەز ارادا جوندەۋگە مىندەتتى. ايتا كەتەيىك, بىلتىر الماتىدا جىلۋ جۇيەسى توت باسىپ, ابدەن ەسكىرگەن 13 شاقىرىمنان اسا قۇبىر اۋىستىرىلدى. قازىرگى تاڭدا بارلىق تۇتىنۋشىلار ىستىق سۋمەن قامتاماسىز ەتىلىپ, جوندەۋ جۇمىستارى اياقتالدى. جىلۋ جۇيەسىنە سىرتى پلاستيك, ىشىندە پەنوپولۋرەتان بار, ءۇشىنشى قاباتى بولات جابىندىمەن قاپتالعان قۇبىرلار قولدانىلدى. بۇرىنعى قۇبىرلار 25 جىلعا جارامدى بولسا, قازىرگى قۇبىرلاردىڭ جارامدىلىق مەرزىمى – 30-40 جىل. سىرتى قورعالىپ تۇراتىندىقتان سۋدىڭ اسەرىنەن ونى توت باسپايدى.
نەگىزىندە جىلۋ بەرۋ قۇزىرلى ورگاننىڭ قاۋلىسى شىققاننان سوڭ بەرىلەدى. الايدا, اۋا تەمپەراتۋراسى تومەندەپ كەتكەن جاعدايدا بالاباقشالار مەن اۋرۋحانالارعا جىلۋ ودان ەرتەرەك قوسىلادى.
قالالىق ەنەرگوتيىمدىلىك جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ باسقارماسى جىلۋ-ەنەرگەتيكا كەشەنىن دامىتۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى رۋسلان كەمەلباەۆ مۇنىڭ بارلىعى جىلۋ ەنەرگياسىن قولدانۋ ەرەجەلەرى مەن جىلىتۋ ماۋسىمىنىڭ دايىندىعىنا بايلانىستى ەكەنىن ايتتى. ەگەر بەس كۇن بويى اۋا تەمپەراتۋراسى 8 گرادۋس جىلى بولسا, وندا جىلىتۋ ماۋسىمىن باستاۋ تۋرالى قاۋلى شىعارىلادى.
«دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ جانە تۇرعىن ءۇي نىساندارىنىڭ جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىعى – 100 پايىز. الماتى قىستا جاۋرامايدى» دەدى رۋسلان كەمەلباەۆ.
جىلۋعا جاۋاپتى مەكەمە جىل سايىن كەم دەگەندە 10 شاقىرىم قۇبىردى اۋىستىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. دەگەنمەن, بۇل جاڭارعان قۇبىردىڭ نەبارى, 2 پايىزىن عانا قۇرايدى. الماتىدا جالپى ۇزىندىعى 1 مىڭ 193 شاقىرىم جىلۋ جانە ىستىق سۋ قۇبىرى بولسا, ونىڭ 736 شاقىرىمى 25 جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى قولدانىلىپ كەلەدى. ولاردى جاڭارتۋ كەزەك كۇتتىرمەس مىندەتتەردىڭ ساناتىندا تۇر.
وتىن-ەنەرگەتيكا كەشەنىنىڭ كاسىپورىندارى, «الماتىجىلۋكوممۋنەنەرگو» مەكەمەسىنىڭ جوندەۋدەن شىققان 78 دانا جىلۋ قازاندىعى ىسكە قوسۋعا ساقاداي ساي مازۋت جانە جىل سوڭىنا دەيىن كوگىلدىر وتىن تاسۋعا كەلىسىم-شارت جاسالعان.
2 جىلۋ ەلەكتر ستانساسى مەن الماتى جىلۋ جۇيەلەرىنىڭ باتىس جىلۋ كەشەنىندەگى دايىندىعى اياقتالدى. كەستەلەر, قاجەتتى قۇرال-جابدىقتار قۇرامى دا جىلۋ ماۋسىمىنا دايىن.
الماتى اكىمى باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ بىلىكتىلىگى مەن سىنعا توزىمدىلىگىن الداعى قىس پەن كوكتەم سىنايدى. ال ازىرشە قالا بيلىگى «الماتى الداعى قىستا جاۋرامايدى» دەپ ءبىزدى سەندىرىپ وتىر.
گۇلبارشىن ايتجانبايقىزى,
«Egemen Qazaqstan»
الماتى
