رۋحانيات • 21 قىركۇيەك، 2019

ءابىش كەكىلباي ۇلىنىڭ 80 جىلدىق مەرەيتويى اتالىپ ءوتتى

316 رەتكورسەتىلدى

اباي اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق وپەرا جانە بالەت تەاترىندا كورنەكتى جازۋشى، تانىمال ساياساتكەر، ءىرى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ءابىش كەكىلباي ۇلىنىڭ 80 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان سالتاناتتى كەش ءوتتى. قازاق قوعامىندا ء«ابىش الەمى» دەگەن تۇتاستاي تۇجىرىم قالىپتاستىرعان ءابىش كەكىلباي ۇلىنىڭ ەسىمىن قاستەرلەۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان كەشتى الماتى قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرجان باباقۇماروۆ اشتى.

ادەبيەتتەگى العاشقى جولى باستالعان، كەمەلىنە كەلىپ قالىپتاسۋ كەزەڭىنىڭ كۋاسى بولعان الماتى قالاسىنداعى كەش تالاي جاقسى-جايساڭنىڭ باسىن قوسىپ، ەرەكشە تاعىلىمدى بولىپ ءوتتى. ءوزى ەرەكشە جاقسى كورىپ، ءسۇيىپ وتكەن تۋعان جەرى ماڭعىستاۋىنىڭ ىستىق سالەمىن جەتكىزگەن ەل ازاماتتارى ارداقتى ۇلىنا اياۋلى مەكەن بولعان الماتىعا ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ، الەم ادەبيەتىنە ولجا سالعان ۇلى سۋرەتكەر پەرزەنتى تۋرالى تولعاندى. ۇلى تۇلعاعا لايىقتى قۇرمەت كورسەتۋ ماقساتى كوزدەلگەن مەرەيتوي اياسىندا قۇتتى مەكەن ماڭعىستاۋدا دا ادەبيەت جانە ونەر قايراتكەرلەرىنىڭ حالىقارالىق كونگرەسى، ء«ابىش الەمى» اتتى تەاتر فەستيۆالى، مادەني بايقاۋلار مەن سپورتتىق جارىستار، ەسكەرتكىش ورناتۋ سەكىلدى مول شارالار جيىنتىعى جوسپارلانىپ وتىرعانىنان كوپشىلىكتى حاباردار ەتتى.

ۇلت رۋحانياتىندا، ادەبيەتتىڭ جىلناماسىندا وشپەستەي ءىزىن قالدىرىپ كەتكەن جامپوز جازۋشى جونىندەگى قاتارلاس قالامداستاردىڭ ەستەلىگىنىڭ ءجونى بولەك. جازۋشىنىڭ سوناۋ ستۋدەنتتىك جىلداردان جاقىن جولداسى بولعان بەلگىلى قالامگەر، مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى تولەك ابدىكتىڭ ساعىنىشقا، سىرعا، سىيلاستىققا تولى ەستەلىگىن جيىنعا كەلگەن جۇرت تولقىپ وتىرىپ تىڭدادى. بەينەسى الىستاعان سايىن، اسقار تاۋلار سەكىلدى شوقتانىپ، بىرتە-بىرتە بيىكتەپ بارا جاتقان ءابىش دوسىنسىز وتكەن ءتورت جىلدىڭ تەرەڭ سالماعىن سەزىندىردى. «اتاق-داڭقتىڭ ءتۇر-ءتۇرى بولادى. ءبىرى – ادامنىڭ ءوزىنىڭ كوزى تىرىسىندە، ەكىنشىسى – ءوزى ماڭگىلىك مەكەنىنە اتتانعاننان كەيىن. دۇنيەنى دۇركىرەتكەن تالايلار كوزى جۇمىلعاننان كەيىن ءوزى دە، ءسوزى دە كومەسكى تارتىپ، كەلەر ۇرپاققا بولعان-بولماعانى بەلگىسىز بولىپ قالادى. سەبەبى داڭق بار دا، داقپىرت بار. استىڭدا تاعىڭ، باسىڭدا باعىڭ بولسا، سەنى جاعالايتىن ادامدار تابىلادى. بۇل – ەرتە مە، كەش پە، كۇنى بىتەتىن داقپىرت. شىن داڭق، ول  – ماڭگىلىك. ءابىش سونداي ماڭگىلىك داڭقتىڭ يەسى»، دەدى تولەن ابدىك. الەمدىك ادەبيەتتەگى ۇلكەن كۇردەلى ماسەلەلەردى كەيىپكەردىڭ ىشكى جان دۇنيەسىنە، ىشكى تاعدىرىنا سىيعىزىپ قۇرۋ شەبەرلىگى ۇلتتىق ادەبيەتتە ءا.كەكىلباي ۇلىنىڭ شىعارمالارىنان كەڭ كورىنىس تاپقانىن جازۋشى جان-جاقتى اڭگىمەلەدى. قازاق ادەبيەتىنە «وي تولقىنىنا» نەگىزدەلگەن جاڭاشا جازۋ ۇلگىسىن اكەلگەن، ءبىر ءوزى ادەبيەتتىڭ بۇكىل جانرىندا قالام تارتقان ءابىش كەكىلباي ۇلى ءالى تالاي ۇرپاق زەرتتەيتىن، شىعارمالارىنىڭ تىڭ، توسىن يىرىمدەرى اشىلا تۇسەتىن كەڭ اۋقىمداعى جازۋشى. «ونىڭ بۇل شىعارماشىلىق قىرى، قوعام، مەملەكەت ءىسىن باسقارۋداعى مىنەزىنىڭ كەڭدىگى، ادامعا دەگەن جاقسى كورۋ سەزىمى، ىقىلاسى – وسىنىڭ ءبارىن ءبىر ادامنىڭ بويىنا قۇداي تاعالا قالاي سىيدىرعان – تاڭعالامىن. ءابىش قازاقپەن ماڭگى!» دەپ تولعاندى ۇزەڭگىلەس قالامداسى.

رەسپۋبليكالىق «ەگەمەن قازاقستان» گازەتى باسقارما توراعاسى دارحان قىدىرالى الاشتىڭ ايبوز ابىزى، كەمەڭگەر كەكىلباي ۇلىنىڭ 80 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنايى بايانداما جاسادى. ەل گازەتىن ءوزى باسقارىپ وتىرعان تۇستا، «ەگەمەن قازاقستان» دەپ اتىن قويعان ءابىش كەكىلباي ۇلى بولعانىن، ەندەشە ءابىش اعامىزدىڭ تويى – «ەگەمەننىڭ» دە تويى ەكەنىن ورىندى اتاپ ءوتتى.

ابىزدىڭ القالى جيىنىنا كەلگەندەر كەش بويى ساحنا تورىنەن ءۇزىلىسسىز كورسەتىلىپ تۇرعان دەرەكتى ءفيلمنىڭ كادر ۇزىندىلەرىنىن تاماشالاپ، ونىڭ ادامي بولمىسىن، قايراتكەرلىك بولمىسىن تاني ءتۇستى. ب.بايقاداموۆ اتىنداعى حور كاپەللاسىنىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن م.اۋەزوۆ اتىنداعى اكادەميالىق دراما تەاترىنىڭ ءارتىسى، قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى تۇڭعىشباي جامانقۇلوۆتىڭ «ابىلاي حان» سپەكتاكلىنەن وقىعان مونولوگى كەش اجارىن اشا ءتۇستى. وتىز جىل بۇرىن ساحنالانسا دا، بۇگىنگى كۇنمەن وتە ۇيلەسىمدى ورىلگەن ءا.كەكىلباي ۇلىنىڭ تاريحي دراماسى وزەكتىلىگىن جويماعانىن كورەرمەننىڭ تەبىرەنىپ تىڭداپ، ىقىلاستى قابىلداعانىنان اڭعارىلدى.

قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرلەرى ءانشى لەنا ابدىحالىقوۆا، تامارا اسار، ماڭعىستاۋ فيلارمونياسىنىڭ ءانشىسى جولامان كوشكىنوۆ، كۇيشى ايگۇل ۇلكەنباەۆا،  «مۋزارت» توبى سەكىلدى بەلگىلى ونەر شەبەرلەرى ءان-كۇيدەن شاشۋ شاشىپ،  پاراساتتى تۇلعا تۋرالى كەشتىڭ سالتاناتىن اسىرا ءتۇستى.

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

قۇپتارلىق قادام

پارلامەنت • بۇگىن، 07:47

مەشىتتە بەتپەردە تسەحى اشىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 07:35

ەلگە پايداسى تيگەن ادام جاقسى

پارلامەنت • بۇگىن، 07:30

اۋدان ءومىرىنىڭ ايناسى

ايماقتار • بۇگىن، 07:27

ارمان الاسارماسىن

رۋحانيات • بۇگىن، 07:22

ديقان ديزەلدى تومەن باعاعا الادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 07:11

كوروناۆيرۋسسىز قوستاناي

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار