قىتاي قازاقستاندى ستراتەگيالىق ارىپتەس دەپ سانايدى. پرەزيدەنتتىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى بەرىك ءۋالي ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا وسىلاي دەدى.
– جالپى, قىتاي جوعارى تەحنولوگيالىق ونىمدەر ءوندىرۋ بويىنشا جاھاندىق دەڭگەيدەگى كوشباسشى ەلدەردىڭ ءبىرى سانالادى. ونى مويىنداۋىمىز كەرەك. ونىڭ ۇستىنە الەمنىڭ ەكىنشى ەكونوميكاسى. وسىنداي الەۋەتى مىقتى كورشىمەن ارالاسپاي, شەكارانى جاۋىپ وتىرۋ مۇمكىن دە ەمەس. مۇنى بارشاڭىز جاقسى بىلەسىزدەر. سول سەبەپتى مىنانى ءتۇسىنۋىمىز كەرەك دەپ ويلايمىن. قىتاي بىزگە ءوزىنىڭ يدەولوگيالىق ساياساتىن جۇرگىزىپ وتىرعان جوق. باسقا دا قيتۇرقى ويىن جاساپ وتىرعان جوق, – دەدى ول.
پرەزيدەنتتىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى ايتىپ وتكەندەي, قازاقستان كورشى ەلدىڭ جاڭا تەحنولوگيالارىن كۇندەلىكتى ومىردە پايدالانۋعا, يننوۆاتسيالىق جاڭالىقتارىن ءوندىرىس ورىندارىنا ەنگىزۋگە مۇددەلى.
ب.ءۋالي اتاپ وتكەندەي, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تسيفرلى ەكونوميكاعا كوشۋ تۋرالى تاپسىرماسىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا قىتاي تاجىريبەسىنە سۇيەنۋ دە ماڭىزدى.
– قىتاي قازاقستاننىڭ جەرىنە ەشقاشان دا كوز الارتىپ قارامايدى. بۇل ەل ءبىزدىڭ تەرريتوريالىق تۇتاستىعىمىزدى تولىق مويىنداپ وتىر. قازاقستانعا تەك ستراتەگيالىق ارىپتەس رەتىندە قارايدى. نەگىزگى ماقساتى – ساۋدا جاساۋ. ساۋدا ارقىلى تابىس تابۋ. بۇل ولاردىڭ الەمنىڭ كەز كەلگەن تۇكپىرىندە ۇستاناتىن باستى مۇراتى, ماقساتى, – دەدى ول.
يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى رومان سكليار قازاقستان قىتاي ارقىلى جىلىنا 2 ملن توننا كومىردى ەكسپورتقا شىعاراتىنىن جەتكىزدى.
– بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردىڭ ءتيىمدى ەكەنىن كورىپ وتىرمىز. وسى تاجىريبەنى ودان ءارى جالعاستىرۋ جاڭا جىبەك جولىن نىعايتىپ, دامىتا تۇسۋگە ىقپال ەتەدى. ءبىز كولىك-لوگيستيكالىق قۋاتىمىزدى ودان ءارى ارتتىرۋعا, ءسويتىپ ترانسپورتتىق الەۋەتىمىزدى تولىق پايدالانۋعا نيەتتىمىز. بۇل ءوزارا ءتيىمدى تاۋار اينالىمىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇعان قوسا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ وسى ساپارى اياسىندا جىلىنا 2 ملن تونناعا جۋىق كومىردى قىتايدىڭ ليانيۋنگان پورتى ارقىلى وڭتۇستىك-شىعىس ازيا ەلدەرىنە تاسىمالداۋ تۋرالى الدىن الا ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلدى. پرەزيدەنتتىڭ مەملەكەتتىك ساپارى اياسىندا سونىمەن قاتار اۆياتسيالىق ىزدەۋ جانە ازاماتتىق كەمەلەردى قۇتقارۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى وتە ماڭىزدى ۇكىمەتارالىق كەلىسىمگە قول قويىلدى, – دەدى مينيستر.
ر.سكليار قازاقستان مەن قىتايدىڭ تەرمينالداردى جانە كولىكتىك ينفراقۇرىلىمداردى بىرلەسىپ پايدالانۋىنىڭ الەۋەتى زور دەپ سانايدى. بۇل باعىتتاعى ءوزارا ىنتىماقتاستىق كونتەينەرلىك تاسىمالدىڭ كۇشەيە تۇسۋىنە سەپتىگىن تيگىزەدى.
– «قورعاس» تەرمينالىن كورشى ەلمەن بىرلەسىپ پايدالانۋداعى الەۋەتى وتە زور. 2004 جىلدان بەرگى ارالىقتا ەكى ەل اراسىنداعى تاسىمال كولەمى 15 ەسە ءوستى. 2004 جىلى بۇل كورسەتكىش 21 مىڭ كونتەينەر بولسا, 2018 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا كورسەتكىش 310 مىڭ كونتەينەرگە جەتتى, – دەدى ر.سكليار.
ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا پرەزيدەنت كومەكشىسى مۇرات نۇرتىلەۋوۆ مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قىتايعا ساپارىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىن اتاپ بەردى.
– قازاقستان پرەزيدەنتى ق.توقاەۆ قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ توراعاسى سي تسزينپين مىرزانىڭ شاقىرۋى بويىنشا 10-12 قىركۇيەكتە وسى ەلگە مەملەكەتتىك ساپار شەگىپ, ساپار بارىسىندا بىرقاتار ەكىجاقتى كەلىسسوزدەر وتكىزىپ قايتتى. مەن بۇل مەملەكەتتىك ساپاردىڭ ءۇش ەرەكشەلىگىن اتاپ وتكىم كەلەدى. بىرىنشىدەن, اتالعان ءىس-شارا مەملەكەت باسشىسىنىڭ پرەزيدەنتتىك سايلاۋدان كەيىنگى قىتايعا العاشقى مەملەكەتتىك ساپارى بولدى. قىتاي تاراپى دا وعان ۇلكەن باعا بەرىپ وتىر. ولار ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستارعا باسىمدىق بەرىپ, ءوز تاراپىنان ءبىزدىڭ ەلمەن ەتەنە جۇمىس ىستەۋگە, ەكىجاقتى ءتيىمدى قارىم-قاتىناستى بىرگە دامىتۋعا, حالىقتارىمىزدىڭ يگىلىگى ءۇشىن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە دايىن ەكەنىن كورسەتتى, – دەدى ول.
مۇرات نۇرتىلەۋوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل وقيعا نۇر-سۇلتان مەن بەيجىڭ اراسىنداعى قارىم-قاتىناستاردىڭ قازىرگى دەڭگەيى جانە ماڭىزىمەن قاتار ونىڭ بولاشاق تراەكتورياسىن ايقىنداۋ تۇرعىسىنان ەرەكشە باسىمدىققا يە. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ ەرتەدەن قالىپتاسقان ساباقتاستىقتى ساقتاي وتىرىپ, ءوزارا بايلانىستار مەن ىنتىماقتاستىقتى تىڭ بەلەسكە شىعارۋعا قازاقستان تاراپى مۇددەلى ەكەنىن مالىمدەدى. ايتا كەتۋ كەرەك, قىتاي تاراپى قازاقستانمەن اراداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق قاتىناستاردى, كولىك-لوگيستيكالىق, وندىرىستىك, سونىمەن قاتار باسقا دا جاڭا باعىتتار بويىنشا جۇمىس ىستەۋگە دايىن ەكەندىگىن ءبىلدىردى.
م.نۇرتىلەۋوۆ دۇنيەجۇزىلىك ساياسات پەن ەكونوميكاداعى اۋمالى-توكپەلى كەزەڭدە جاسالعانىن بۇل ساپاردىڭ ەكىنشى ەرەكشەلىگى دەپ باعالادى.
– ياعني, ەكى ەل اراسىنداعى قارىم-قاتىناس ستراتەگيالىق سيپاتقا تولىق ساي كەلەدى. وسىعان وراي ەكى ەلدىڭ ليدەرلەرى ايماقتىق جانە حالىقارالىق ماسەلەلەر توڭىرەگىندە ءوزارا پىكىر الماستى. ورتاق ۇستانىمدارىن, سونداي-اق وزەكتى پروبلەمالار بويىنشا كوزقاراستارىن ءبىلدىردى, – دەدى پرەزيدەنت كومەكشىسى.
ول پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ ساپارى قىتايدىڭ 70 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا ۇيىمداستىرىلعانىنا دا نازار اۋدارىپ, وسى قادام ارقىلى قازاقستان قىتايمەن دوستاس حالىق ەكەنىن كورسەتتى دەگەن پايىم ءبىلدىردى.
– تاتۋ كورشى ەكەنىمىزدى كورسەتتىك. ءوزارا ءتيىمدى ىقپالداستىقتى ءارى قاراي جان-جاقتى نىعايتا تۇسۋگە ءازىر ەكەنىمىزدى بىلدىردىك, – دەدى م.نۇرتىلەۋوۆ.
قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنا جاساعان مەملەكەتتىك ساپارى اياسىندا كوپتەگەن ماڭىزدى قۇجاتتارعا قول قويىلعانى تۋرالى دا ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا ايتىلدى.
