وتباسىلىق قۇندىلىق پەن ۇلكەندەرگە قۇرمەت كورسەتۋدى وزىق تاربيە ۇلگىسى رەتىندە ۇستاناتىن شەشەن مەن ينگۋش حالقى ۇلتتىق كەلبەتى مەن رۋحاني بولمىسىن جوعالتپاعان بىرەگەي حالىق رەتىندە قاستەرلەنەدى. قوس حالىقتىڭ وسى قاسيەتىن الابوتەن اتاپ وتكەن قحا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى – حاتشىلىق مەڭگەرۋشىسى ج.تۇيمەباەۆ سالتاناتتى مەرەكەدە جاساعان بايانداماسىندا سالت-ءداستۇر كۇنىن ۇلىقتاپ, ءوز مادەنيەتىن كەڭ اۋقىمدا كورسەتۋگە تالپىنعان شەشەن مەن ينگۋش حالقىنىڭ باي تاريحىنداعى قازاق جەرىنەن قونىس تاپقاننان كەيىنگى تارماعىنا از-كەم توقتالدى. ج.قانسەيىت ۇلى قازاقستاندى مەكەندەگەن ءاربىر ەتنوستىڭ مادەنيەتىن, ءتىلىن, ونەرىن دامىتۋ ءۇشىن وسى سيپاتتاعى ارنايى شارالار ۇيىمداستىرۋدى قولعا العانىن جەتكىزدى. ونىڭ جارقىن مىسالى – «ۆايناح» مەرەكەسى. ماقساتى – قازاقستاندى مەكەندەگەن قوس ۇلتتىڭ سالت-ءداستۇرىن, مادەنيەتىن بۇكىل رەسپۋبليكاعا تانىتۋ. شەشەندەر مەن ينگۋشتار قازاقستاندى دامىتۋعا اتسالىسقان, ۇلەس قوسقان حالقىمىزدىڭ ءبىر بولىگى. ولار ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك, مادەني, ەكونوميكالىق وركەندەۋى جولىندا وزگە جۇرتپەن تەڭدەي ەڭبەك ەتۋدە.
ۇلى وتان سوعىسى جىلدارىنداعى ستاليندىك جۇيەنىڭ قۇربانى بولعان مىڭداعان شەشەن مەن ينگۋش حالقىنىڭ ازاماتتارى, قارتتارى, ايەلدەرى مەن بالالارى ءبىر ءتۇننىڭ ىشىندە تاۋار تيەگەن ۆاگوندارعا وتىرعىزىلىپ, بەيتانىس ەلدەن ءبىر-اق شىقتى. وتىزىنشى جىلدارداعى زۇلماتتان ءوزى دە ەسىن جيا الماي وتىرعان قازاق حالقى سول بوسىپ كەلگەن قۇربانداردىڭ ءبارىن باۋىرىنا باسىپ, بارىمەن ءبولىستى. 1957 جىلدىڭ «جىلىمىعى» ورناعاندا 200 مىڭنان اسا شەشەن مەن ينگۋش تاريحي وتانىنا ورالدى. بىراق ولار ەشقاشان قازاقستاندى ۇمىتقان ەمەس. ولاردىڭ اراسىنان عىلىم مەن ونەردىڭ, ادەبيەت پەن ساياساتتىڭ ءىرى وكىلدەرى شىقتى. ءوز ۇلتىمەن بىرگە قازاقستاننىڭ دا مارتەبەسىن بيىكتەتتى. حالىق ءارتىسى ۆاحا تاتاەۆتى, ءانشى ماريام ايداميروۆانى, شەشەن ادەبيەتىنىڭ كلاسسيكتەرى ابۋزار ايداميروۆ, اربي ماماكاەۆ, رايسا احماتوۆا, مۋسا گەشاەۆ, يلمان يۋسۋپوۆ, ۋمار يارىچەۆ, تالانتتى اكتريسا تامارا اليەۆا مەن حاۆا حاكيشەۆانى قازاق ەلى ۇمىتقان جوق. قازاقستان شەشەن رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكى بىردەي پرەزيدەنتىنىڭ وتانى بولىپ سانالادى. الي الحانوۆ پەن احمەت كادىروۆتىڭ جانە ينگۋشەتيانىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى رۋسلان اۋشەۆتىڭ تۋعان جەرى قازاقستان ەكەنىن ەكى ەل دە ماقتانىشپەن ايتادى.
سالتاناتتى شارا اياسىندا پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ «سىندارلى قوعامدىق ديالوگ – قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن وركەندەۋىنىڭ نەگىزى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن تۇسىندىرۋگە جانە جولداۋدى ىسكە اسىرۋداعى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ءرولى مەن مىندەتتەرىن تالقىلاۋعا ارنالعان دوڭگەلەك ۇستەل ۇيىمداستىرىلدى.
قوناقتار مەن قاتىسۋشىلارعا ارنالعان «قازاقستاننىڭ شەشەن جانە ينگۋشتارىنىڭ تاريحي-مادەني ءومىرى» اتتى كىتاپ كورمەسى جانە فوتوكورمە دايىندالدى. سونداي-اق قولدانبالى ونەر كورمەسىندە كونە تۇرمىستىق زاتتار مەن مۋزىكا اسپاپتارى كورسەتىلدى. شەشەن مەن ينگۋشتاردىڭ «دوستىق داستارحانى» اتتى تاعامدار كورمەسىندە قوناقجاي حالىق ۇلتتىق اسحاناسىنان ءدام تاتقىزىپ, كاسىبي اسپازدار ولاردى دايىنداۋدىڭ ءتاسىلىن كورسەتتى. مەرەكەلىك شارا «ۆايناح» قاۋىمداستىعى» شىعارماشىلىق ۇجىمدارى ازىرلەگەن كونتسەرتتىك باعدارلامامەن تۇيىندەلدى.
