ايتەۋىر ءبىر كاسىپپەن اينالىسسام, ءسويتىپ وتباسىلىق بيۋدجەتتى ءسال دە بولسا مولايتسام دەگەن نيەت كوپتەن بەرى كوكىرەگىندە ءجۇر ەدى. بىراق اۋىلدىق جەردە تۇتىنۋشى تابا قويۋ قيىن. قاي جۇمىستىڭ جالىنا جارماسارىن بىلمەي جۇرگەندە, جاڭا باعدارلاما جايىندا ەستىگەن. العاشىندا سەنەر-سەنبەسىن بىلمەدى. بۇل نە قىلعان «باتپان قۇيرىق» دەپ ويلاعان دا قويعان. اۋىل جاستارىنىڭ ءبىرازى حابارسىز ەكەن, ءتىپتى سان-ساققا جۇگىرتىپ كۇدىكتەنگەن ءۋاج ايتاتىندار دا تابىلدى. ايتپەسە قايتارىمسىز اقشا دەگەن بولا ما؟ ءتىپتى ەت جاقىن تۋىسىڭ دا ءدال وسىلاي قارايلاسا قويمايدى عوي. وسىنداي وي تولقىتقان تاڭىرگۇل تورەباي ءبىر ءۇمىت جەتەكتەپ, اۋداندىق اكىمدىككە كەلىپ, جاڭا جوبانىڭ ءمان-جايىن بىلگەن. شىن ەكەن. جەردەن جەتى قويان تاپقانداي قۋاندى. ءبىر ءىستىڭ باسىن باستاۋعا باستاپقى قاراجاتىن تابا الماي جۇرگەندە تاماشا كومەك بولاتىن ءتۇرى بار.
باعدارلامانىڭ مانىمەن تانىسىپ قاراسا, ەڭ الدىمەن ءدال ءوزى ءتارىزدى جاستاردىڭ جايىن ويلاعان دۇنيە ەكەن. نەگىزىنەن جۇمىسسىز جانە تابىسى تومەن جاستارعا كومەكتەسپەك. باياعىدان بىلسە عوي. ءتىپتى جاڭالىق تا ەمەس, 2017 جىلى باستالىپ قازاقستاننىڭ ءتورت وبلىسىنان ەكى مىڭنان استام قاتىسۋشى قامتىلىپ ۇلگەرگەن. 2018 جىلى وسى جوبا شەڭبەرىندە 3500-دەن استام جاس مەملەكەتتىك قولداۋعا يە بولعان. ءبىر ميلليونعا دەيىنگى گرانتتىڭ ۇستىنەن الەۋمەتتىك شاكىرتاقى دا تولەنەدى.
ءوتىنىش بەرگەن سوڭ نيەتىنە وراي جولىنىڭ وڭعارىلا كەتكەنى. العاشقى 500 مىڭ تەڭگەگە ەكى سيىر ساتىپ الدى. ءسۇتى بۇلاقتاي قارا الا سيىرلار. قازىر وڭىردە قارا مالدىڭ باعاسى اسپانداپ تۇر, اقشاسى ەكى-اق باسقا جەتتى. ارقايسىسى 200 مىڭ تەڭگەدەن. قالعان ءجۇز مىڭ تەڭگەگە ارپا ساتىپ الدى. مال باققان سوڭ جەم-ءشوبىن دە ويلاۋ كەرەك قوي. ءبىر جاقسىسى, تاڭىرگۇل تورەباي تۇراتىن ۆيكتوروۆكا اۋىلىنىڭ ماڭى تۇگىن تارتسا مايى شىعاتىن جەر. اينالا ويدىم-ويدىم قايىڭ-قاراعايلى قالىڭ ورمان. ورمان ءىشى, ماڭايى ون سان شوپكە بوگىپ تۇر. ەرىنبەگەن ادام ەكى سيىردىڭ ءشوبىن قول شالعىمەن دە شاۋىپ الا الادى. ءتىپتى باستاپقى بەتتە تەحنيكانىڭ دا تەككە كەرەگى جوق. بىرتە-بىرتە ءوز قولى ءوز اۋزىنا جەتكەن سوڭ تەحنيكا دا بولا جاتار.
– بۇرىن بىزگە مال بىتپەگەن ەدى, – دەيدى تاڭىرگۇل. – مىنە, مەملەكەتتىڭ قامقورلىعى ارقىلى اۋىزىمىزعا اعارعان ءتيىپ جاتىر. شىنىن ايتۋ كەرەك, بۇل وتە ماڭىزدى كومەك. جالعىز ءبىز عانا ەمەس, جۇمىسسىز جۇرگەن اۋىل جاستارى ءتورت ت ۇلىك مال ءوسىرىپ, ەڭبەك ەتەتىن بولسا, جاستار اۋىلدا ورنىعىپ قالار ەدى. جاس وتباسى بولعان سوڭ, ومىرگە كىشكەنتايلارىنىڭ كەلۋى زاڭدى. بالالار كوبەيگەننەن كەيىن شاعىن اۋىلدارداعى قالت-قۇلت ەتىپ تۇرعان ءبىلىم وشاقتارى دا جابىلمايدى. ال مەكتەبى بار اۋىلدار ەشقاشان تاراپ كەتپەيدى. كۇنۇزاق نە ىستەرىن بىلمەي جۇرگەن جاستار پايدالى كاسىپپەن اينالىسسا, ۇساق-تۇيەك قىلمىس تا تىيىلماق.
جوبا شارتى بويىنشا مەملەكەتتىك قولداۋعا يە بولعان تاڭىرگۇلدىڭ ەكى كومەكشىسى بار. جولداسى ەرگەنبەك پەن ابىسىنى سەرەكگۇل سادۋاقاس قولعابىسىن تيگىزەدى. تەگىن ەمەس, ارينە. جوبادا كورسەتىلگەنىندەي, ستيپەنديا تولەنەدى. بۇل ارادا ءبىر ايتا كەتەرلىگى, جوعارى ءبىلىمدى ادامدارعا 60 مىڭ تەڭگە, ورتا بىلىمدىلەرگە 40 مىڭ تەڭگە كولەمىندە.
جوبا بويىنشا نار تاۋەكەل ەتىپ تىربانىپ تىرشىلىك ەتىپ جاتقانداردىڭ ءبىرى – شاعالالى اۋىلىنىڭ تۇرعىنى گۇلنۇر امىرباەۆا. گۇلنۇر ءوزىنىڭ مۇمكىندىگىن سارالاي كەلە, قابىرعاسىمەن كەڭەسىپ بارىپ حالىققا تىگىن قىزمەتىن كورسەتۋدى قولعا العان. اۋىل ورتاسىنداعى ەكى قاباتتى عيماراتتىڭ كەڭ دە جارىق ءبىر بولمەسىن جالعا الىپتى. قاسىندا كومەكشىلەرى بار. شىلدە ايىنىڭ باسىنان باستاپ جۇمىس ىستەپ جاتىر. قۇلپىرتىپ قۇراق كورپە, جايقالتىپ پەردە تىگەدى. بالالار كيىمىن دە. كونەتوزدارىن جاماپ-جاسقاپ تا بەرەدى. ءوزىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, اۋىل-ايماقتا ءدال مۇنداي قىزمەت ءتۇرى بولماعان سوڭ جۇمىسى العا باسۋدا.
– جاستار جىلىنا بايلانىستى كورسەتىلىپ جاتقان كومەككە ءدان رازىمىز, – دەيدى گۇلنۇر امىرباەۆا. – وسى جوبا ارقىلى قانشاما جاس ەل قاتارىنا قوسىلىپ, ەڭسە تۇزەپ قالاتىن بولدى.
ەندىگى ءبىر تالاپتى جاس گاۋھار ساعاديەۆا. گاۋھاردىڭ جوباسى «كاۋسار قىمىز» اتالادى. كاۋسار قىزىنىڭ ەسىمى ەكەن. قۇلىنشاقتاي قۇلدىراڭداپ جۇرگەن ءسابيدىڭ نەسىبەسى كوپ بولسىن دەپ ىرىمداپتى. جوباعا قاتىسىپ, العاشقى قولىنا تيگەن 500 مىڭ تەڭگەنىڭ 400 مىڭىنا ق ۇلىندى بيە ساتىپ العان. قالعان قاراجات جەم-شوپكە جۇمسالماق.
– قىمىز باپتاۋ وڭاي شارۋا ەمەس, – دەيدى گاۋھار. – قىر-سىرىن جاڭا ۇيرەنىپ جاتىرمىن. اۋىز تيگەندەر قىمىزىمدى ماقتايدى.
جوبا شارتى بويىنشا كوپ بالالى وتباسىلار, مۇگەدەكتەر جانە زەينەتكەرلەردىڭ 19 وتباسىنا جاردەمدەسەدى ەكەن. ءوزى باپتاعان قىمىزىمەن. كەلىسىلگەن مەرزىم التى اي. التى ايدان سوڭ قاسيەتتى كۇبىدەن قوتارىلعان بار قىمىزعا ءوزى يە. ءسۇتتى بيەدەن تاۋلىگىنە 8-10 ليتر ءسۇت ساۋىلادى. دايىن قىمىزدى ارنايى ىدىستارعا قۇيىپ, جاڭاعى وتباسىلارعا اپتا ارالاتىپ اپارىپ بەرەدى.
ادال ەڭبەگىمەن ابىروي تابۋعا ۇمتىلعاندار اۋداندا از ەمەس. ماسەلەن, «جانەل» جوباسى بويىنشا كاسىبىن باستاعان ءمادينا قوستانوۆا زەينەتكەرلەر مەن مۇگەدەكتەرگە تەگىن كومەك كورسەتەتىن سالون اشقان. وعان قوسا جۇمىسسىز جۇرگەن جاستاردى شاشتاراز كاسىبىنە باۋلۋدا. زەرەندى اۋىلىنىڭ تۇرعىنى گۇلبارام شالاباەۆا بالالاردىڭ ويىن بولمەسىن اشقان. قازىر بۇل ماڭ كۇمىس كۇلكىگە كومكەرىلىپ تۇر. اشىلعاننان بەرى ەكى جۇزدەن استام بالالار ارنايى جابدىقتالعان بولمەگە كەلىپ ۋاقىتتارىن كوڭىلدى وتكىزۋدە. ال پريرەچنوە اۋىلىنىڭ تۇرعىنى كاميلا امانجولوۆا ءسۇت ونىمدەرىن وندىرۋمەن اينالىسادى. جۇمىسىن شىلدەدە باستاعان. كۇن سايىن كوپ بالالى جانە الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتىلعان وتباسىلارىن ءوز ونىمىمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىر.
مۇنداي مىسالداردى كوپتەپ كەلتىرۋگە بولادى. ەڭ باستىسى, جوبا ارقىلى جاستاردىڭ بويىنداعى جىگەر وتى لاۋلاپ, ءوز قولدارىنان كەلەتىن كاسىپپەن اينالىسۋدا. بۇل اسىرەسە, اۋىلدىق جەردىڭ الپىس ەكى تامىرىنا جان بىتىرگەن جاقسى باستاما بولدى.
اقمولا وبلىسى
