جۇمىس توپتارىنىڭ وڭىرلەرگە شىعۋى جانە «ە-حالىق» اقپاراتتىق جۇيەسى بازاسىندا جۇرگىزگەن تالداۋ بارىسىندا ۋچاسكەلىك كوميسسيالاردىڭ وتباسىنىڭ ماتەريالدىق جاعدايىن انىقتاۋعا نەمقۇرايلى قاراۋ, كاسىپكەرلىك (ەڭبەك) قىزمەتتەن تۇسكەن تابىستى «جاساندى» تومەندەتۋ, ەڭبەك قاتىناستارى مەن جەكە قىزمەت بويىنشا تىركەۋدىڭ بولماۋ فاكتىلەرىن انىقتادى.
وسىلايشا, ااك الۋشىلار تاراپىنان تابىستارىن جاسىرۋ ەڭ كوپ تارالعان بۇزۋشىلىق بولىپ وتىر.
مىسالى, كامەلەتكە تولماعان ەكى بالا تاربيەلەپ وتىرعان الماتى وبلىسىنىڭ 25 جاستاعى تۇرعىنى اعىمداعى جىلدىڭ مامىر ايىندا ااك الۋ ءۇشىن جۇگىنگەن. تابىس رەتىندە ول جۇبايىنىڭ جالاقىسىن 43 مىڭ تەڭگە دەپ كورسەتكەن. بۇل مالىمەتتەر مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارىمەن راستالىپ, وتباسىعا جىلىنا 739 860 تەڭگە مولشەرىندە ااك تاعايىندالعان. الايدا, شىلدەدە جۇمىس بەرۋشى ءبىرىنشى توقسان ءۇشىن قوسىمشا 77100 تەڭگە كولەمىندە قوسىمشا مزج تولەدى. وسىلايشا, مزج بويىنشا ءوتىنىش بەرۋشىنىڭ ناقتى تابىسى ايىنا 300 مىڭ تەڭگەنى نەمەسە 2019 جىلعى ءبىرىنشى توقساندا 900 مىڭ تەڭگەنى قۇرا وتىر.
تاعى ءبىر مىسال: ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ 25 جاستاعى تۇرعىنى ءساۋىر ايىندا وتباسى قۇرامىندا 3 ادامدى, ونىڭ ىشىندە ءبىر كامەلەتكە تولماعان بالانى كورسەتىپ, ااك-كە قۇجاتتار تاپسىرعان.تابىس رەتىندە ول 42,353 تەڭگە جالاقىسىن عانا كورسەتىپ, وعان 4 235 تەڭگە مولشەرىندە مزج تولەنگەن.وعان ااك 706 944 تەڭگە سوماسىندا تاعايىندالدى.وعان قاڭتار-ناۋرىز ايلارىنداعى ەڭبەگى ءۇشىن ماۋسىم ايىندا جالپى سوماسى 86 617 تەڭگە قوسىمشا مزج تولەندى. تيىسىنشە, جاردەماقى الۋشىنىڭ جالپى تابىسى 2019 جىلعى ءبىرىنشى توقساندا 908 527 تەڭگەنى قۇراپ وتىر.
وسىلايشا, بۇل ازاماتتار وزدەرىنىڭ تابىستارىنىڭ ااك بەرۋ ولشەمدەرىنەن اسىپ تۇسەتىنىن بىلە وتىرىپ, ولاردىڭ مولشەرىن تومەندەتىپ, الەۋمەتتىك قىزمەتتەرگە جالعان اقپارات بەرگەن.
«ە-حالىق» اقپاراتتىق جۇيەسىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس, 21 مىڭعا جۋىق وتباسى تابىسى تومەن جانە مۇقتاج وتباسىلارعا عانا بەرىلەتىن اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتى زاڭسىز الۋ ءۇشىن وزدەرىنىڭ ناقتى تابىسىن جاسىرعان.
وسىعان بايلانىستى, مينيسترلىك اكىمدىكتەرمەن بىرلەسىپ, «مەملەكەتتىك اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىن بۇزا وتىرىپ رۇقساتسىز تولەنگەن تولەمدەردى قايتارۋ جانە قايتا قاراۋ, زاڭبۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن-الۋ بويىنشا ءاربىر انىقتالعان فاكتى بويىنشا جەكە-جەكە جۇمىس جۇرگىزەدى.
اعىمداعى جىلعى 15 تامىزداعى جاعداي بويىنشا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكپەن 1,8 ملن. قازاقستاندىق قامتىلعان. جاردەماقى الۋشىلاردىڭ كوبى تۇركىستان وبلىسىندا – 498,7 مىڭ ادام, الماتى وبلىسىندا – 225,4 مىڭ ادام, شىمكەنت قالاسىندا – 216,3 مىڭ ادام تۇرادى. جاردەماقى الۋشىلاردىڭ 42%-ى - قالا تۇرعىندارى, 58%-ى - اۋىل تۇرعىندارى. اعىمداعى جىلعى 1 تامىزعا ااك 103 ملرد.تەڭگە سوماسىندا تولەندى. ءبىر وتباسىنا تولەمنىڭ ورتاشا مولشەرى ايىنا 86 مىڭ تەڭگەنى قۇرادى.