اتا-انالار اۋىلداعى ءبىلىم ۇياسىندا ۇستاز اتىنا كىر كەلتىرىپ جۇرگەن مۇعالىمدەردىڭ جۇمىس ىستەيتىنىن, ولارعا ءتيىستى شارا قولدانۋدى سۇراپ جوعارىعا جازعان ارىزدارىنا تۇشىمدى جاۋاپ بەرىلمەگەندىكتەن باسپاسوزگە شاعىمدانۋعا ءماجبۇر بولعاندارىن ايتادى. وقيعا وتكەن وقۋ جىلىندا بولعان ەكەن. 8 ناۋرىز مەرەكەسى قارساڭىندا وسى مەكتەپتىڭ جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى ساباق بولمەسىندەگى داستارقاننان ءتۇسىرىپ, جاريالاعان سۋرەت الەۋمەتتىك جەلىلەردە قىزۋ تالقىعا ءتۇستى. ال سۋرەتتە داستارقانعا قويىلعان ءتاتتى سۋسىندارمەن قاتار ىشىمدىك بوتەلكەسى تۇرعان بولاتىن. اۋەلگىدە بالالارىنىڭ مەكتەپتە اراق ىشۋىنەن كۇدىكتەنگەن اتا-انالار ولاردى قىسپاققا الادى. اشىق اڭگىمەدەن كەيىن وقۋشىلار سول كۇنى داستارقاندا تۇرعان بوتەلكە مۇعالىمدەرگە ارناپ الىنعانىن مويىنداعان. اتا-انالاردىڭ تالابىنان كەيىن جوعارى سىنىپتىڭ ءبىر توپ وقۋشىسى وزدەرىن مەكتەپ ۇستازدارىنىڭ ىشىمدىك ساتىپ اكەلۋگە ماجبۇرلەيتىنىن, سونداي-اق مۇعالىمدەردىڭ ساباقتان كەيىن كابينەتكە جينالىپ الىپ اراق ىشەتىندەرىن ايتادى. اتا-انالار كوميتەتى وسى وقيعادان كەيىن دابىل قاعىپ, اۋدان اكىمى مەن ءبىلىم ءبولىمى باسشىسىنىڭ اتىنا شاعىم جازىپتى. ءىزىن الا مەكتەپتەگى جاعدايدى تەكسەرۋگە ارنايى كوميسسيا كەلىپ, مەكتەپ ديرەكتورى شارافات ورىنباەۆاعا جىبەرىلگەن كەمشىلىكتەرى ءۇشىن سوگىس جاريالاپ كەتكەن.
– ءبىز, ج.قايىپوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ ءبىر توپ اتا-اناسى, مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ وقۋ-تاربيە ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى ج.مالىبەكوۆا, قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانى مۇعالىمى د.ورىنباەۆا جانە تاريح-گەوگرافيا ءپانى مۇعالىمى گ.ابۋباكيروۆالاردىڭ ۇستىنەن 5 مامىر كۇنى اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى ب.امانوۆاعا جانە اۋدان اكىمى ب.ىسقاققا شاعىم-ارىز جازعان بولاتىنبىز. سەبەبى ج.مالىبەكوۆا باستاعان توپ مەكتەپ قابىرعاسىندا ورەسكەل قىلىق جاساپ, ىشىمدىك ىشكەن جانە بالالاردى سپيرتتىك ىشىمدىك اكەلۋگە ماجبۇرلەگەن. بۇل وقۋشىلارمەن اڭگىمە كەزىندە انىقتالىپ, ولاردىڭ سوزدەرى اۋديوجازباعا جازىلعان. شاعىم بويىنشا اۋداننان كەلگەن تەكسەرۋشىلەر مۇعالىمدەر مەن وقۋشىلارعا بىرەر سۇراق قويىپ, قايتىپ كەتتى. ارتىنان مەكتەپ ديرەكتورىنا سوگىس جاريالاپتى دەپ ەستىدىك. ال شۋدىڭ شىعۋىنا سەبەپكەر بولعان ديرەكتوردىڭ وقۋ-تاربيە ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى ج.مالىبەكوۆانى جۇمىستان بوساتىپتى. ءبىر قىزىعى, قىزمەتتىك مىندەتىن دۇرىس اتقارماعانى ءۇشىن جۇمىستان بوساتىلعان ديرەكتوردىڭ وقۋ-تاربيە ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى ج.مالىبەكوۆا ارادا ءبىر اپتا وتپەي جاتىپ مەكتەپتىڭ پسيحولوگ مامانى رەتىندە جۇمىسقا قايتا قابىلدانىپتى. وقۋ جىلىنىڭ سوڭى جاقىن قالعاندىقتان, بۇل ءىستى ىندەتىپ وتىرۋعا اتا-انالاردىڭ ۋاقىتى بولمادى. الدىمىزدا ۇل-قىزىمىز ءۇشىن جاۋاپتى كەزەڭ – ۇبت تۇردى. وكىنىشكە قاراي, بيىل مەكتەپتەگى وقۋ كورسەتكىشى كۇتكەندەگىدەن تومەن بولدى. بۇل ەندى ۇستازداردىڭ دا, اتا-انالاردىڭ دا اتىنا ۇلكەن سىن ەكەنىن مويىنداۋىمىز كەرەك. ونىڭ ءبىر ۇشىن مەكتەپتەگى ءبىلىم مەن تاربيەدەن ىزدەپ, ۇستازدار قاۋىمىنا سىن كوزبەن قاراعانىمىز ادىلەتتى دەپ ويلايمىن, – دەيدى قازاقستان اۋىلىنىڭ تۇرعىنى, اتا-انالار كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى ەلميرا تاسباەۆا.
ءبىز بۇل ماسەلە بويىنشا ەڭبەكشىقازاق اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى باتەس امانوۆاعا حابارلاسىپ, پىكىرىن بىلدىك. اۋداننىڭ باس ۇستازىنىڭ ايتۋىنشا, جۇمىسىنا سالعىرت قاراعان مەكتەپ ديرەكتورىنا سوگىس جاريالانىپ, ال سوزگە ىلىنگەن ورىنباسار جۇمىستان بوساتىلعان.
– ج.قايىپوۆ اتىنداعى مەكتەپتەگى وقيعامەن ءجىتى تانىسپىن. كوميسسيا بارىپ جاعدايدى ءبىلدى. مەكتەپ ديرەكتورىنا سوگىس بەردىك. كىنالى مۇعالىمدەردى جازالاۋدى تاپسىرىپ, ۇسىنىسحات جىبەرىلدى. بىراق اتا-انالاردىڭ شاعىمىندا ايتىلعانداي, مەكتەپتە ىشىمدىك ءىشۋ دەرەگى دالەلدەنبەدى. ناقتى دالەلسىز مۇعالىمدەردى قارالاپ, شارا قولدانا المايمىز. اتا-انالارعا بۇل جاعدايعا وراي قۇقىق قورعاۋ ورىندارىنا شاعىمدانىپ, ءىستى تەكسەرتۋگە قۇقىلى ەكەندىكتەرى ەسكەرتىلگەن, – دەيدى اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى باتەس امانوۆا.
بىراق اۋىل تۇرعىندارى ءبىلىم ءبولىمى باسشىسىنىڭ ۋاجىنە توقتاعانىمەن, مەكتەپ ديرەكتورى تاراپىنان تاعى دا كەلەڭسىز ارەكەتتەر جاساۋ جالعاسىپ جاتقانىن ايتىپ وتىر.
– وتكەن وقۋ جىلىندا ينفورماتيكا ءپانى مۇعالىمى ت.باباەۆا مەن اعىلشىن ءپانى مۇعالىمى م.قاسىمبەكوۆانىڭ قىزمەتتىك مىندەتتەرىنە سالعىرت قاراپ, جوسپارلى ساباقتارىن تولىق وتپەگەندىكتەن, وقۋشىلار ءبىلىمى تومەندەپ كەتكەنى انىقتالعان ەدى. وسى جاعدايعا بايلانىستى مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ بۇيرىعىمەن ول ەكەۋى جۇمىستان شىعارىلعان بولاتىن. بىراق ۇيىمداسقان توپتىڭ ارقاسىندا اۋدانعا ارىز دومالاتىپ ءجۇرىپ م.قاسىمبەكوۆا مەن ت.باباەۆانىڭ جۇمىستان شىعارىلعانى تۋرالى بۇيرىق بولا تۇرا قايتا جۇمىسقا قابىلدانعان. وسىنداي ءوز جۇمىسىنا جاۋاپكەرشىلىكپەن قارامايتىن مۇعالىمدەر ءبىلىم مەكەمەسىندە قالاي جۇمىس ىستەيدى؟ سوندا قىزمەتتەن قۋىلعان مۇعالىمدەر بيىل تۇك بولماعانداي تاعى دا ساباق بەرۋدى جالعاستىرا بەرمەك پە؟, – دەيدى اتا-انالار كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى ەلميرا تاسباەۆا.
ال اتا-انالار كوميتەتىنىڭ مۇشەسى نۇرگۇل اۋكەنوۆا اۋىل مەكتەبىندەگى جاعدايدىڭ تىم شيەلەنىسىپ تۇرعانىن, پەداگوگيكالىق ۇجىمنىڭ توپ-توپقا ءبولىنىپ الىپ جوعارىعا ءجيى ارىز جازاتىنىن, تەكسەرۋشىلەردىڭ ءجيى كەلەتىنىن جانە سونىڭ كەسىرىنەن وقۋ ۇلگەرىمىنىڭ تومەندەپ وتىرعانىن ايتادى.
– الاقانداي اۋىلداعى مەكتەپتىڭ جامان اتى شىققانىن ءبارىمىز قالامايمىز. بىراق بالالارىمىزدىڭ بولاشاعى ءۇشىن ءۇنسىز وتىرا بەرمەيتىن شىعارمىز. ونسىز دا ءبىزدىڭ مەكتەپ مۇعالىمدەرى ارىز جازۋعا جۇيرىك بولىپ تۇر. ءتىپتى ەڭبەكشىقازاق اۋدانى بويىنشا ىشكى تەكسەرۋ ءجيى بولاتىن ءبىلىم ۇياسىنىڭ ءبىرى وسى ج.قايىپوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپ ەكەن. اسىرەسە مەكتەپتەگى بايىرعى مۇعالىمدەر تاراپىنان جۇمىسقا ەندى تۇرعان جاس ماماندارعا شەتقاقپايلىق جاسالادى ەكەن. مۇنى اۋداننان كەلگەن كوميسسيا مۇشەلەرى ايتتى. ال ەندى وسىنداي جەردە ءبىلىم ساپاسى بولا ما؟ كوكتەمدەگى جاعداي بويىنشا, مۇعالىمدەردىڭ مەكتەپتە ىشىمدىك ءىشۋى دالەلدەنبەدى دەيدى. بىراق وقيعانىڭ بولعانى راس, وقۋشىلاردى «اششى سۋعا» جۇمساعان جاعداي انىق بولعان. مۇنى دالەلدەۋ ءۇشىن ەندى مەكتەپ مۇعالىمدەرىنەن ماسكۇنەمدىككە قارسى تەستىلەۋدەن ءوتۋىن تالاپ ەتۋدەمىز, – دەيدى اۋىل تۇرعىنى نۇرگۇل اۋكەنوۆا.
جالپى الاڭداۋلى اتا-انالار ءوز شاعىمىن الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى اماندىق باتالوۆقا دا جولداعان ەكەن. ولار ءوڭىر باسشىسىنىڭ ارالاسۋىمەن مەكتەپتەگى جاعداي وڭالىپ, جاڭا وقۋ جىلىندا بالالاردىڭ ساپالى ءبىلىم الۋىنا كەپىلدىك بەرىلەتىنىنە سەنىمدى.
الماتى وبلىسى
