ايماقتار • 16 تامىز، 2019

اۋىل مەكتەبىنىڭ اتا-انالارى نەگە الاڭداۋلى؟

274 رەتكورسەتىلدى

«Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ مەنشىكتى تىلشىلەر قوسىنىنا ەڭبەكشىقازاق اۋدانى، قازاقستان اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى ج.قايىپوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ اتا-انالار كوميتەتىنىڭ وكىلدەرى حابارلاسىپ، وقۋ ورنىنداعى ءبىلىم مەن تاربيە جۇمىسىنا قاتىستى الاڭداۋشىلىعىن بىلدىرگەن ەدى.

اتا-انالار اۋىلداعى ءبىلىم ۇيا­سىن­دا ۇستاز اتىنا كىر كەل­تى­رىپ جۇر­گەن مۇعالىمدەردىڭ جۇ­مىس ىستەي­تى­نىن، ولارعا ءتيىستى شارا قول­­دانۋدى سۇراپ جوعارىعا جاز­عان ارىزدارىنا تۇشىمدى جاۋاپ بەرىل­مە­گەن­دىك­تەن باسپاسوزگە شاعىم­دا­نۋعا ءماجبۇر بولعاندارىن ايتادى. وقيعا وتكەن وقۋ جىلىندا بولعان ەكەن. 8 ناۋرىز مەرەكەسى قارساڭىندا وسى مەكتەپتىڭ جوعا­رى سىنىپ وقۋشىلارى ساباق بولمەسىندەگى داستارقاننان ءتۇسىرىپ، جاريالاعان سۋرەت الەۋمەتتىك جەلى­لەر­دە قىزۋ تالقىعا ءتۇستى. ال سۋرەت­تە داستارقانعا قويىلعان ءتاتتى سۋسىندارمەن قاتار ىشىمدىك بوتەلكەسى تۇرعان بولاتىن. اۋەل­گىدە بالا­لا­رىنىڭ مەكتەپتە اراق ىشۋىنەن كۇدىك­تەن­گەن اتا-انالار ولاردى قىسپاققا الادى. اشىق اڭگىمەدەن كەيىن وقۋ­شىلار سول كۇنى داستارقاندا تۇر­عان بوتەلكە مۇعالىمدەرگە ارناپ الىنعانىن مويىنداعان. اتا-انا­لار­دىڭ تالابىنان كەيىن جوعارى سىنىپتىڭ ءبىر توپ وقۋشىسى وزدەرىن مەكتەپ ۇستازدارىنىڭ ىشىمدىك ساتىپ اكەلۋگە ماجبۇرلەيتىنىن، سونداي-اق مۇعالىمدەردىڭ ساباقتان كەيىن كابينەتكە جينالىپ الىپ اراق ىشەتىن­دەرىن ايتادى. اتا-انالار كومي­تە­تى وسى وقيعادان كەيىن دابىل قاعىپ، اۋدان اكىمى مەن ءبىلىم ءبولىمى باس­شى­سى­نىڭ اتىنا شاعىم جازىپتى. ءىزىن الا مەكتەپتەگى جاعدايدى تەكسەرۋگە ارنايى كوميسسيا كەلىپ، مەكتەپ دي­رەكتورى شارافات ورىنباەۆاعا جىبە­رىلگەن كەمشىلىكتەرى ءۇشىن سوگىس جاريا­لاپ كەتكەن.

– ءبىز، ج.قايىپوۆ اتىنداعى ور­تا مەكتەپ­تىڭ ءبىر توپ اتا-انا­­سى، مەك­­­تەپ ديرەكتورىنىڭ وقۋ-تار­بيە ءىسى جونىندەگى ورىنبا­سارى ج.مالىبە­كوۆا، قا­زاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانى مۇ­عا­­­لىمى د.ورىنباەۆا جانە تاريح-گەوگرافيا ءپانى مۇعالىمى گ.ابۋباكيروۆالاردىڭ ۇستىنەن 5 مامىر كۇنى اۋداندىق ءبىلىم ءبولى­مى­نىڭ باسشىسى ب.امانوۆاعا جانە اۋدان اكىمى ب.ىسقاققا شاعىم-ارىز جازعان بولاتىنبىز. سەبەبى ج.مالىبەكوۆا باستاعان توپ مەكتەپ قابىرعاسىندا ورەسكەل قىلىق جاساپ، ىشىمدىك ىشكەن جانە بالالاردى سپيرتتىك ىشىمدىك اكەلۋگە ماجبۇرلەگەن. بۇل وقۋشىلارمەن اڭگىمە كەزىندە انىقتالىپ، ولاردىڭ سوزدەرى اۋديوجازباعا جازىلعان. شاعىم بويىنشا اۋداننان كەلگەن تەكسەرۋشىلەر مۇعالىمدەر مەن وقۋشىلارعا بىرەر سۇراق قويىپ، قايتىپ كەتتى. ارتىنان مەكتەپ ديرەكتورىنا سوگىس جاريالاپتى دەپ ەستىدىك. ال شۋدىڭ شىعۋىنا سەبەپكەر بولعان ديرەكتوردىڭ وقۋ-تاربيە ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى ج.مالىبەكوۆانى جۇمىستان بوسا­تىپ­تى. ءبىر قىزىعى، قىزمەتتىك مىن­دە­تىن دۇرىس اتقارماعانى ءۇشىن جۇ­مىس­تان بوساتىلعان ديرەكتوردىڭ وقۋ-تاربيە ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى ج.مالىبەكوۆا ارادا ءبىر اپتا وتپەي جاتىپ مەكتەپتىڭ پسيحولوگ مامانى رەتىندە جۇمىسقا قايتا قابىلدانىپتى. وقۋ جىلىنىڭ سوڭى جاقىن قالعاندىقتان، بۇل ءىستى ىندەتىپ وتىرۋعا اتا-انالاردىڭ ۋاقىتى بول­ما­دى. الدىمىزدا ۇل-قىزىمىز ءۇشىن جاۋاپتى كەزەڭ – ۇبت تۇردى. وكىنىشكە قاراي، بيىل مەكتەپتەگى وقۋ كورسەتكىشى كۇتكەندەگىدەن تومەن بولدى. بۇل ەندى ۇستازداردىڭ دا، اتا-انالاردىڭ دا اتىنا ۇلكەن سىن ەكەنىن مويىنداۋىمىز كەرەك. ونىڭ ءبىر ۇشىن مەكتەپتەگى ءبىلىم مەن تاربيەدەن ىزدەپ، ۇستازدار قاۋىمىنا سىن كوزبەن قاراعانىمىز ادىلەتتى دەپ ويلايمىن، – دەيدى قازاقستان اۋى­لىنىڭ تۇرعىنى، اتا-انالار كومي­تەتىنىڭ ءتورايىمى ەلميرا تاسباەۆا.

ءبىز بۇل ماسەلە بويىنشا ەڭبەك­شى­قازاق اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمى­نىڭ باسشىسى باتەس امانوۆاعا حابارلاسىپ، پىكىرىن بىلدىك. اۋداننىڭ باس ۇستازىنىڭ ايتۋىنشا، جۇمىسىنا سالعىرت قاراعان مەكتەپ ديرەكتورىنا سوگىس جاريالانىپ، ال سوزگە ىلىنگەن ورىنباسار جۇمىستان بوساتىلعان.

– ج.قايىپوۆ اتىنداعى مەكتەپ­تە­گى وقيعامەن ءجىتى تانىسپىن. كو­ميس­­سيا بارىپ جاعدايدى ءبىلدى. مەك­تەپ ديرەكتورىنا سوگىس بەردىك. كىنا­لى مۇعالىمدەردى جازالاۋدى تاپ­سىرىپ، ۇسىنىسحات جىبەرىلدى. بىراق اتا-انالاردىڭ شاعىمىندا ايتىل­عانداي، مەكتەپتە ىشىمدىك ءىشۋ دەرەگى دالەلدەنبەدى. ناقتى دالەل­سىز مۇعالىمدەردى قارالاپ، شارا قولدانا المايمىز. اتا-انالارعا بۇل جاع­داي­عا وراي قۇقىق قورعاۋ ورىندارىنا شا­عىمدانىپ، ءىستى تەكسەرتۋگە قۇقىلى ەكەن­­دىكتەرى ەسكەرتىلگەن، – دەيدى اۋدان­­­دىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باسشىسى باتەس امانوۆا.

بىراق اۋىل تۇرعىندارى ءبىلىم ءبولى­مى باسشىسىنىڭ ۋاجىنە توقتا­عا­نىمەن، مەكتەپ ديرەكتورى تاراپىنان تاعى دا كەلەڭسىز ارەكەتتەر جاساۋ جالعاسىپ جاتقانىن ايتىپ وتىر.

– وتكەن وقۋ جىلىندا ينفورما­تي­كا ءپانى مۇعالىمى ت.باباەۆا مەن اعىلشىن ءپانى مۇعالىمى م.قاسىم­بە­كوۆانىڭ قىزمەتتىك مىندەت­تەرىنە سالعىرت قاراپ، جوسپارلى ساباق­تارىن تولىق وتپەگەندىكتەن، وقۋشىلار ءبىلىمى تومەندەپ كەتكەنى انىقتالعان ەدى. وسى جاعدايعا بايلانىستى مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ بۇيرىعىمەن ول ەكەۋى جۇمىستان شىعارىلعان بولاتىن. بىراق ۇيىمداسقان توپتىڭ ارقاسىندا اۋدانعا ارىز دومالاتىپ ءجۇرىپ م.قاسىمبەكوۆا مەن ت.باباەۆانىڭ جۇمىستان شىعارىلعانى تۋرالى بۇيرىق بولا تۇرا قايتا جۇمىسقا قابىلدانعان. وسىنداي ءوز جۇمىسىنا جاۋاپكەرشىلىكپەن قارامايتىن مۇعالىمدەر ءبىلىم مەكەمەسىندە قالاي جۇمىس ىستەيدى؟ سوندا قىزمەتتەن قۋىلعان مۇعا­لىمدەر بيىل تۇك بولماعانداي تاعى دا ساباق بەرۋدى جالعاستىرا بەرمەك پە؟، – دەيدى اتا-انالار كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى ەلميرا تاسباەۆا.

ال اتا-انالار كوميتەتىنىڭ مۇ­شە­سى نۇرگۇل اۋكەنوۆا اۋىل مەك­تە­­­بىندەگى جاعدايدىڭ تىم شيەلە­نى­سىپ تۇرعانىن، پەداگوگيكالىق ۇجىمنىڭ توپ-توپقا ءبولىنىپ الىپ جوعارىعا ءجيى ارىز جازاتىنىن، تەكسەرۋشىلەردىڭ ءجيى كەلەتىنىن جانە سونىڭ كەسىرىنەن وقۋ ۇلگەرىمىنىڭ تومەندەپ وتىرعانىن ايتادى.

– الاقانداي اۋىلداعى مەكتەپ­تىڭ جامان اتى شىققانىن ءبارى­مىز قالا­ماي­مىز. بىراق بالا­لا­رىمىزدىڭ بولاشاعى ءۇشىن ءۇنسىز وتىرا بەر­مەي­تىن شىعارمىز. ونسىز دا ءبىزدىڭ مەكتەپ مۇعالىمدەرى ارىز جازۋعا جۇيرىك بولىپ تۇر. ءتىپتى ەڭبەكشىقازاق اۋدانى بويىنشا ىشكى تەكسەرۋ ءجيى بولاتىن ءبىلىم ۇياسىنىڭ ءبىرى وسى ج.قايىپوۆ اتىنداعى ورتا مەك­تەپ ەكەن. اسىرەسە مەكتەپتەگى بايىرعى مۇعالىمدەر تاراپىنان جۇ­مىس­قا ەندى تۇرعان جاس ماماندارعا شەتقاق­پاي­لىق جاسالادى ەكەن. مۇنى اۋدان­نان كەلگەن كوميسسيا مۇشەلەرى ايتتى. ال ەندى وسىنداي جەردە ءبىلىم ساپاسى بولا ما؟ كوكتەمدەگى جاع­داي بويىنشا، مۇعالىمدەردىڭ مەكتەپ­تە ىشىمدىك ءىشۋى دالەلدەنبەدى دەيدى. بىراق وقيعانىڭ بولعانى راس، وقۋشىلاردى «اششى سۋعا» جۇمساعان جاعداي انىق بولعان. مۇنى دالەلدەۋ ءۇشىن ەندى مەكتەپ مۇعالىمدەرىنەن ماسكۇنەمدىككە قارسى تەستىلەۋدەن ءوتۋىن تالاپ ەتۋدەمىز، – دەيدى اۋىل تۇرعىنى نۇرگۇل اۋكەنوۆا.

جالپى الاڭداۋلى اتا-انالار ءوز شاعىمىن الماتى وبلى­سىنىڭ اكىمى اماندىق باتا­لوۆ­قا دا جولداعان ەكەن. ولار ءوڭىر باسشىسىنىڭ ارالاسۋىمەن مەكتەپ­تە­گى جاعداي وڭالىپ، جاڭا وقۋ جىلىندا بالالاردىڭ ساپالى ءبىلىم الۋىنا كەپىلدىك بەرىلەتىنىنە سەنىمدى.

 

الماتى وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

قارجى حالىققا باعىتتالادى

ۇكىمەت • بۇگىن، 07:53

قۇپتارلىق قادام

پارلامەنت • بۇگىن، 07:47

مەشىتتە بەتپەردە تسەحى اشىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 07:35

ەلگە پايداسى تيگەن ادام جاقسى

پارلامەنت • بۇگىن، 07:30

اۋدان ءومىرىنىڭ ايناسى

ايماقتار • بۇگىن، 07:27

ارمان الاسارماسىن

رۋحانيات • بۇگىن، 07:22

ديقان ديزەلدى تومەن باعاعا الادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 07:11

كوروناۆيرۋسسىز قوستاناي

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار