عۇلاما ابدۋللا يبن مۇباراك قاجىلىق ساپارعا شىعادى. ءبىر ەلدى مەكەنگە جەتىپ, تۇستەنەدى. ىمىرت كەزدە ءبىر ايەلدىڭ ارام ولگەن تاۋىق ولەكسەسىن الىپ بارا جاتقانىن كورىپ, ونى توقتاتادى. مۇسىلمانعا ولەكسە جەۋگە بولمايتىندىعىن ايتقاندا, الگى ايەل قيىن جاعدايىنان حابار بەرەدى.
– ءتورت كىشكەنتاي بالام بار. اكەلەرى بولسا دۇنيەدەن وزعان. پەرزەنتتەرىمدى قارايتىن, بولىساتىن ادام تابا المادىم. بالالارىم اش. ارام ولسە دە, مەن ءۇشىن ادال بولار دەپ, بالالارىما وسى ولەكسەنى اپارا جاتىرمىن, – دەيدى. سوندا ابدۋللا يبن مۇباراك قاسىنداعى قاجىلىققا شىققان بارشا قاۋىممەن بىرگە ءوزى كەرى قايتادى. ال بارلىق قاراجاتتى وسى جەتىمدەرگە ۇلەستىرەدى. قايتار كۇنى دەرلىك قايىر ءىستى جاساعاندار وزدەرىن قاجىلىقتا جۇرگەندەي ءتۇس كورەدى. بۇل قاجىلىق نيەتتەرىنىڭ قابىل بولعاندىعىنىڭ يشاراتى ەدى.
مۇسىلماندى جاراتقاننىڭ راقىمىنا ءارى ماڭگىلىك جانناتقا جەتەلەيتىن ۇلى امالدار قاتارىندا, شىنايى يمان, اتا-اناعا قۇرمەت, جەتىمگە قامقورلىق, مەشىتكە بايلانۋ, قۇرانمەن سىرلاسۋ, ناماز – ورازامەن ورايلاسۋ, اعايىن باۋىردىڭ ىنتىماقتا بولۋى ەرەكشەلەنگەن.
مۇحاممەد (س.ع.س) پايعامبارىمىز ءوزى اكەدەن ەكى ايىندا جەتىم, التى جاسىندا انادان لاتيم قالدى. جەتىمدىكتىڭ اششى ءدامىن ءوز باسىنان وتكەرگەن پايعامبارىمىزدىڭ (س.ع.س) الدىنا ءبىر جەتىم بالا كەلىپ, كورشىسىنىڭ ىسىنە شاعىمدانادى. كورشىسى وكتەمدىكپەن ونى باسىنىپ, قۇرما اعاشىن وزىنە مەنشىكتەپ العان ەدى. پايعامبار (س.ع.س) ونى شاقىرتادى. جەتىمنىڭ اعاشىن وزىنە قايتارۋىن سۇراعاندا, بەرمەيتىندىگىن ايتادى. وسىلايشا داعدارىپ تۇرعاندا, اللا ەلشىسى (س.ع.س):
– جەتىمنىڭ قۇرماسىن وزىنە قايتار. ەگەر ونى بەرسەڭ, ساعان پەيىشتەن ءبىر قۇرما اعاشىن ۋادە ەتەمىن دەدى. بۇل ۇلى ۋادە دە ول ادامعا اسەر ەتپەدى. الايدا, ماڭايدا تۇرعان ءابۋ داردا (ر.ع) بۇل سوزگە جىگەرلەنىپ:
– ەگەر مەن وسى قۇرمانى الىپ, جەتىمگە قايتارىپ بەرسەم, جانناتتاعى ءسىز ۋادە ەتكەن قۇرما داراعى مەنىكى بولا ما؟ دەپ سۇرايدى پايعامبارىمىزدان. كەلىسىمىن الىسىمەن, ءوزىنىڭ ءزاۋلىم ۇيىمەن جانە عاجاپ قۇرما باقشاسىمەن الماسادى. بۇگىندە وسى وقيعانىڭ كەيىپكەرلەرىنەن ەشكىم جوق بولسا دا, جانناتتاعى ءابۋ داردانىڭ ۋادەلى قۇرماسى ونى كۇتىپ تۇر.
اللاعا شۇكىر, دانا ەلىمىزدىڭ يماندى ازاماتتارى, قاۋقارلى كاسىپكەرلەرى جەتىمدەر ۇيىنە ءجيى باس سۇعاتىن بولدى. ءتىپتى ونداعى بالالاردى ۇيلەرىنە الىپ كەتىپ, اتا-انا قامقورلىعىن كورسەتىپ باعۋدا. بۇل وراسان زور ساۋاپ. باتىس ەلدەرىندە ءبىر جەتىم ۇيىندە 200 بالانىڭ دەرلىگى ماۋسىمدى اۋرۋلارعا شالدىعىپ, ءجيى اۋىراتىن كورىنەدى. ىشىندە جالعىز ءبىر عانا جەتىمەك ەش اۋىرمايدى. مۇنداي عاجايىپقا اڭ-تاڭ بولعان تاربيەشىلەر مۇنىڭ ءمانىسىن تۇسىنبەيدى. ال ونىڭ سەبەبى سول – جەتىمدى ەگدە جاستاعى تاربيەشى ۇنەمى كۇنىنە ءۇش رەتتەن قۇشاعىنا قىسىپ, باسىنان سيپاپ وتىرعان. مىنە, وسى مەيىرىمدىلىكتىڭ ارقاسىندا بالا بارشا سىرقات اۋرۋدان اۋلاق بولعاندىعى دالەلدەنگەن.
بۇگىندەگى اكە-شەشەسى تاستاپ كەتكەن بالالار ءتىرى جەتىمدەر ساناتىندا. ەڭ نالىتاتىنى سول جەتىمەكتەرگە تيەسىلى اللا الدىنداعى مىندەتتى بولعان اليمەنتتى تولەمەي, قاشىپ جۇرگەن كوكەك ازاماتتار نامىسسىز ءتىرى ولىكتەردەي. ولار اللانىڭ الدىندا قاتتى جاۋاپقا تارتىلادى.
تاريحى تەرەڭ ەلىمىز جەسىرىن جىلاتپاي, جەتىمىن تەلمىرتپەي, باۋىرىنا باسقان. تەك ءبىزدىڭ حالقىمىزعا عانا تيەسىلى امەڭگەرلىكتىڭ دانالىعى وسىندا بولار. ءبىر جەتىمىن كۇلدىرىپ, قىرىق پەرىشتەنى قۋانتىپ, جەتى شەلپەگىن تاراتقان ەلىمىزدە جەتىمدەر مونشاعى جەرگە تامىپ تۇسپەي, انالار باۋىرىندا اكەنىڭ الپەشىندە ءوسسىن دەپ دۇعا تىلەيىك.
نۇرلان قاجى بايجىگىت ۇلى,
ءدىنتانۋشى يمام
الماتى
