كەزدەسۋدىڭ ماقساتى – مەگاپوليستىڭ شەت جانە وبلىستىڭ شەكارالاس ەلدى مەكەندەرى تۇرعىندارىنىڭ الەۋمەتتىك پروبلەمالارىن ءوزارا اقىلداسا وتىرىپ شەشۋ. نەگىزگى ماسەلەلەر قۇرىلىمى انىقتالدى, ولار – تۇرعىن ءۇي مەن الەۋمەتتىك وبەكتىلەر سالۋ, كولىك-جول ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جانە تۋريستىك الەۋەتتى دامىتۋ. كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ارقىلى ەڭبەكپەن قامتۋ مەن جۇمىس ورىندارىن اشۋعا نازار اۋدارىلدى.
الماتى اكىمىنىڭ ورىنباسارى مۇحيت ازىرباەۆ ءوزىنىڭ سوزىندە قولجەتىمدى ءۇي سالۋ ءۇشىن قالادا بوس جەردىڭ تاپشى ەكەنىن ايتتى. تۇرعىن ۇيگە دەگەن سۇرانىس قۇرىلىس قارقىنىنان باسىم. ءۇي كەزەگىندەگىلەر سانى جىل سايىن 10%-عا ارتىپ, 2400 مىڭ ادامدى قۇرايدى. ماسەلەنى شەشۋدىڭ ءبىر جولى 2015 جىلعى تاجىريبە بويىنشا وبلىس اۋماعىندا تۇرعىن ءۇي سالۋ, سول كەزدە الماتى قالاسىنىڭ 900-دەن استام ءۇي كەزەگىندەگىلەر قاراساي اۋدانىنداعى «اسىل ارمان» تك پاتەر العان بولاتىن.
كولىك قاتىناسىن دامىتۋ ءۇشىن قالا اكىمىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قالا ماڭىنا تاسىمالداۋمەن قالالىق مۋنيتسيپيالدى جانە جەكە اۆتوپاركتەر اينالىساتىن بولادى. قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن تاسىمالداۋ ەرەجەسى كۇشەيتىلەدى. ءبىلىم باسقارماسى تاسىمالداۋشىلارمەن جانە كوللەدجدەرمەن بىرگە جۇرگىزۋشىلەر مەن سەرۆيستىك قىزمەتشىلەر قۇرامىن وقىتۋ مەن قايتا وقىتۋدى قولعا الادى. مىندەت – جالپى جۇرگىزۋشىلىك مادەنيەتىن ارتتىرۋ.
ايتا كەتەرلىگى, كولىك وتكىزۋ قابىلەتىن ارتتىرۋ ءۇشىن قالادا جولايرىقتار سالىنىپ, ۇڭگىلەۋ جۇمىستارى جۇرۋدە. «التىن-وردا» بازارى ماڭىنداعى جولدى تەز ارادا كەڭەيتۋ قاجەت. راديالدى جولدار جىلدامداتقان ءجون. جاڭا جول قۇبىرلارى مەن ينجەنەرلىك جەلىلەردى سالۋ كەلىسىپ اتقارىلادى.
الماتىنى ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋ – ۇيلەسكەن ءىس-قيمىلدى قاجەت ەتەتىن ماڭىزدى ماسەلەنىڭ ءبىرى. الماتى – ەلىمىزدىڭ ءىرى تۇتىنۋ نارىعى. سوڭعى 5 جىل ىشىندە قالا تۇرىعندارىنىڭ سانى 20%-عا ءوسىپ,1,8 ملن ادامنان استى. الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىكتەردى - كوكونىستى, ەت پەن ءسۇت ونىمدەرىن, جەمىس-جيدەكتى, ءتۇرلى جارمالاردى تۇتىنۋدىڭ جىل سايىنعى كولەمى 1,1 ملن توننا.
الماتى وبلىسى قالاعا اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن باستى جەتكىزۋشى بولا الادى. الايدا, قازىر تۇتىنۋ كولەمىنىڭ جارتىسىنان ازى عانا جەتكىزىلۋدە.
اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن تاسىمالداۋ مەن جەتكىزۋ جۇيەسىن اراداعى دەلدالسىز دۇرىس جولعا قويۋ تۇرعىندارعا قولجەتىمدى ونىمدەر ساتىپ الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
الماتى اكىمى ەڭبەكپەن قامتۋ جانە جۇمىس ورىندارىن اشۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋداردى. ول ءۇشىن شەت ايماقتار مەن قالاعا جاقىن ورنالاسقان ەلدى مەكەندەردە تۇرعىندار قاجەتتىلىگى مەن ەڭبەك نارىعىن ەسكەرە وتىرىپ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ قاجەت.
جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋدىڭ درايۆەرى تۋريستىك الەۋەتتى دامىتۋ بولىپ تابىلادى. مامانداردىڭ مالىمەتى بويىنشا الماتىعا كەلگەن شەتەلدىك تۋريستەردىڭ 80 پروتسەنتى وبلىستىڭ تۋروبەكتىلەرىندە بولۋدى قالايدى ەكەن.
قولجەتىمدىلىك پەن جايلى جاعدايدى قالىپتاستىرۋ ءۇشىن كولىك جانە جولجيەگى ينفراقۇرىلىمدارىن دامىتۋ قاجەت. الماتىدان ىڭعايلى اۆتوبۋستارمەن شىعاتىن تۋريستەردىڭ الماتى وبلىسىندا ورنالاسقان ۇلتتىق پاركتەردە بولۋىن ۇيىمداستىرعان ءجون.
«بۇگىنگى اڭگىمەنىڭ الماتى مەن الماتى وبلىسىنىڭ شەكارالاس ايماقتارىندا جاڭا يگىلىكتى ىستەردىڭ پايدا بولۋىنا ىقپال ەتەتىنىنە سەنىمدىمىن. بۇل ءبىزدىڭ بىرىگىپ اتقاراتىن اۋقىمدى جۇمىستارىمىزدىڭ باستاۋى بولادى», دەپ اتاپ ءوتتى ب. ساعىنتاەۆ.
