ەلباسىنىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالاسىندا ايتىلعان مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋعا وراي ۇيىمداستىرىلعان ۇيىرمەدە زەرتتەۋشى-عالىمدار بالالارعا قازبا جۇمىستارىنىڭ ورنى, ولكەدەگى ورتاعاسىرلىق قالاشىقتار تۋرالى جانە ارحەولوگيا عىلىمىنىڭ قىر-سىرى جايلى دارىستەر وتكىزدى.
راحات قالا جۇرتى – ەسىك قورىمىنان وڭتۇستىككە قاراي 5 شاقىرىم قاشىقتىقتا تاۋ بوكتەرىندە, ەسىك-تالعار جولىنىڭ بويىنداعى راحات اۋىلىنا جاناسا ورنالاسقان. مۇنارالى قامال قابىرعالارى قالاشىقتىڭ ساق پاتشالارىنىڭ قونىسى بولعاندىعىنان حابار بەرىپ تۇرعانداي. 1970-ءشى جىلداردىڭ باسىندا ەسىك قورعانىنان, ياعني ەسىك قالاسىنىڭ سولتۇستىگىندەگى ەسىك وزەنىنىڭ سول جاق جاعالاۋىنان تەمىر داۋىرىنە تيەسىلى التىن كيىمدى ساق جاۋىنگەرىنىڭ مۇردەسى تابىلعان بولاتىن. 2015 جىلدان بەرى بۇل اۋماقتا «ەسىك» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيى مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى شانسي ارحەولوگيالىق ينستيتۋتى بىرلەسكەن قازبا جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە.
ال, قاستەك قالاشىعى الماتىدان 80 شاقىرىم قاششىقتىقتا جەر استىندا جاسىرىنىپ جاتىر. ارحەولوگتار 2012 جىلى بۇل جەردەن ەرەكشە تۇرمىس زاتتارىن, قارۋ-جاراقتار تاپقان. بۇل ايماقتان تابىلعان اينەك سىنىقتارى كەزىندە اينەك ءوندىرىسى دامىعاندىعىن ايعاقتايدى. 2011 جىلدان بەرى ارالىقتا ا. نۇرجانوۆتىڭ باسشىلىعىمەن ءا.ح. مارعۇلان اتىنداعى ارحەولوگيا ينستيتۋتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى اباي اتىنداعى قازۇپۋ تاريح فاكۋلتەتى ستۋدەنتتەرىمەن بىرگە زەرتتەۋ جۇرگىزىپ كەلەدى. تامىرى تەرەڭدە جاتقان تاريحي ورىنداردى ارالاعان جاس ارحەولوگتار
قازبا جۇمىستارىمەن تانىسىپ, قىزىقتى ەكسكۋرسيانىڭ كۋاسى بولدى.
الماتى
