ەلىمىزدە انالوگتى ەفيردى ءوشىرۋ جانە تسيفرلى ەفيرلىك حابار تاراتۋعا (تسەت) كوشۋ شارالارى بەكىتىلگەن كەستەگە سايكەس جۇرگىزىلۋدە. وتكەن جىلى ماڭعىستاۋ, جامبىل, تۇركىستان وبلىستارى, شىمكەنت قالاسىنىڭ تۇرعىندارى ساپالى تسيفرلى تەلەۆيزياعا كوشكەن-ءدى. بۇرىنعى بالامالى (انالوگتى) تەلەتاراتىلىم ءداۋىرى اياقتالۋعا جاقىن. ومىرىمىزگە تسيفرلى ەفيرلىك تەلەحابار تاراتۋ جەلىسى ەندى. مەملەكەتتىك حابار تاراتۋدىڭ جاڭا ستاندارتى سانالاتىن تسيفرلى ەفيرلىك تاراتۋ – بۇل «تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسىنىڭ ءبىر باعىتى. فيليال باسشىسى ايدار العازيننىڭ ايتۋىنشا, تسيفرلى جۇيەگە كوشۋ نەگىزى حالىقارالىق كەلىسىمدەرگە بايلانىستى ىسكە اسۋدا. 2006 جىلى جەنەۆادا انالوگتى تەلەحابار تاراتۋدان تسيفرلى جۇيەگە كوشۋ بويىنشا حالىقارالىق كونۆەنتسيا قابىلدانعانى ءمالىم. كەلىسىمگە 100-دەن اسا ەل وكىلدەرى قول قويدى, ونىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ ەلىمىز دە بار. جوبانى ىسكە اسىرۋ مىندەتى سالاداعى ۇلتتىق وپەراتور – «قازتەلەراديو» اق-عا تاپسىرىلدى.
بۇل كۇندەرى ەلىمىزدە تسيفرلى حابار تاراتۋ كەزەڭ-كەزەڭىمەن ىسكە اسىرىلۋدا. جوبانىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەسى ازىرلەنىپ, بەكىتىلدى, تەست سىناۋلارى جانە ەۋروپالىق كەلەشەگى زور سانالاتىن «DVB-T2» حابار تاراتۋ ستاندارتى تاڭدالدى. پاۆلودار وڭىرىندەگى 385 اۋىلدىڭ 356-سى جاڭا فورماتتاعى حابار تاراتۋمەن قامتىلعان. ءوڭىر بويىنشا زامانعا ساي 29 راديو-تەلەۆيزيالىق ستانسالار (رتس) بار. شىلدە ايىنان باستاپ ءوڭىر جاڭا جيىلىكتەگى ستاندارتقا كوشىپ, تسيفرلى تاراتۋ ىسكە قوسىلماق. سونىمەن بىرگە, باسقا وڭىرلەر سياقتى ءبىزدىڭ وڭىردە دە راديوتەلەۆيزيالىق ستانسالار (رتس) جاڭارتىلسا, «وتاۋ تۆ» جەرسەرىكتىك جۇيەسى تۇرعىندار ءۇشىن قولجەتىمدى. بارلىق اۋدان-قالالاردا رتس-تەر جاڭاشا جابدىقتالدى. بۇرىنعى ەسكى رتس-تارعا ورناتىلاتىن ءاربىر قۇرىلعى انالوگتى جۇيەدەگى 1 عانا ارنانى كورسەتە الاتىن. ياعني, ءاربىر اۋدانعا انالوگتى 4 وتاندىق تەلەارنا كورسەتىلسە, 4 قۇرىلعى قاجەت ەدى. ال قازىر تسيفرلى تەحنولوگيا ارقىلى اۋداندارعا ورناتىلعان ءبىر قۇرىلعى 15 ارنانى كورسەتۋگە مۇمكىندىك بەرۋدە. فيليال باسشىسى ايدار العازيننىڭ ايتۋىنشا, تسيفرلى ەفير تاراتۋعا كوشۋ – ۋاقىت تالابى. ۇكىمەت تسيفرلى حابار تاراتۋدى ەنگىزۋ ەلىمىزدەگى يندۋستريالاندىرۋ جوبالارىنىڭ ءبىرى دەپ اتادى. تسيفرلى تەحنولوگيانىڭ كەلۋى ەكونوميكالىق جاعىنان وتە ءتيىمدى. ءارى تسيفرلى حابار تاراتۋدا تەلەديدارداعى كەسكىن ايقىن. سونداي-اق ارنالاردىڭ دىبىستالۋى دا ستەرەو جۇيەسىمەن بەرىلەدى.
بۇل كۇندەرى وبلىستاعى 356 اۋىلمەن تسيفرلى ەفيرلىك حابار تاراتۋ قۇرىلعىلارىن ورناتۋعا بايلانىستى كەلىسىمدەر جاسالۋدا. مۇنداي مۇمكىندىگى جوق 26 شاعىن اۋىلدىڭ دەنى – تاۋلى جەردە ورنالاسقان باياناۋىل اۋدانىنا تيەسىلى. ويتكەنى ستانسالاردىڭ حابار تاراتۋىنا تاۋلار بوگەت جاساۋدا. ەكىنشىدەن, قازىر اۋىلداردا حالىقتىڭ ازايۋىنا وراي رتس-تاردى شاعىن اۋىلداردا ورناتۋ دا ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمدى ەمەس. سوندىقتان 29 شاعىن اۋىل «وتاۋ تۆ» ۇلتتىق جەرسەرىكتىك تەلەۆيزيالىق ارنالارىنا قوسىلا الادى.
اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الىپ وتىرعان وتباسىلارعا جاڭا كەسكىندەگى ارنالاردى قابىلدايتىن تسيفرلى قۇرىلعىلاردى ورناتۋ اۋدانداردىڭ جەرگىلىكتى بيۋدجەتى ارقىلى قارجىلاندىرىلۋدا. «تۇرعىندار جاڭاشا فورماتتاعى ارنالارعا قوسىلۋ ءۇشىن بۇل جۇيەنى «وتاۋ تۆ»-مەن شاتاستىرماۋ كەرەك. ەندى قىمبات جەرسەرىكتىك تارەلكە ورناتۋدىڭ قاجەتى جوق. ويتكەنى تسيفرلى ارنالاردىڭ بارلىعى تەگىن, كابەلدىك وپەراتورعا بۇل ءۇشىن اقشا تولەمەيسىز. بۇل جاڭاشىل جۇيەلەر 2013 جىلدان بەرى شىعارىلعان سۇيىق كريستالدى نەمەسە پلازمالى تەلەديدارلاردا ورناتىلعان. ەلىمىزدىڭ بايلانىس كەڭىستىگى جەر-ءۇستى تسيفرلى حابار تاراتۋدىڭ ەۋروپالىق DVB-T2 ستاندارتىن قابىلداعانى بەلگىلى. سوندىقتان ۇيىڭىزدەگى تەلەديداردا وسى ستاندارت ارقىلى كادىمگى ۇيىشىلىك نەمەسە دالالىق انتەننالاردى قوسىپ, تسيفرلى ارنالاردى كورە الاسىز», دەيدى فيليال باسشىسى.
جەرگىلىكتى نارىقتا رەسەيدە, قىتايدا شىعارىلعان تسيفرلى قابىلداعىشتار ساتىلۋدا. قابىلداعىشتىڭ DVB-T2 ستاندارى بويىنشا ەفيرلىك سيگنالدى قابىلداۋ مۇمكىندىگى بولۋ كەرەك. كەيبىر قابىلداعىشتاردا USB-پورت ارقىلى ارنايى انتەننالار جالعاپ, ءWى-Fi جەلىسىنە قوسىلىپ, عالامتوردان Youtube سەكىلدى ۆيدەو پلاتفورمالارعا شىعۋ قاراستىرىلعان. ەندى بىرىنە فلەش-ساقتاعىشتاردى قوسىپ, كينوفيلمدەردى كورە بەرەسىز. ءتىپتى تەلەديدارىڭىز زامانعا ساي بولسا كەيبىر ارنالاردى HD فورماتىندا تاماشالايسىز.
تاعى ءبىر ماسەلە, ءوڭىردىڭ شارباقتى, ۋسپەن, جەلەزين, تەرەڭكول, ەرتىس اۋداندارى رەسەيدىڭ وبلىستارىمەن شەكارالاس ورنالاسقان. تسيفرلى جۇيەدەگى ارنالاردىڭ ىسكە قوسىلۋى وسى اۋماقتا تۇراتىن تۇرعىندار ءۇشىن وتە ماڭىزدى. بۇعان دەيىن شەكارا ماڭىنداعى اۋىلدار رەسەيدىڭ جەرسەرىكتىك تەلەۆيزيالىق جۇيەسىنە قوسىلىپ, وزگە ەلدىڭ اقپاراتتارىن تىڭداپ, كورۋگە ءماجبۇر ەدى. شەكارا ماڭىنداعى اۋىلداردا رەسەيلىك وپەراتورلارعا قوسىلعان ابونەنتتەر سانى كوبەيىپ كەتكەن. ال اۋدان اكىمدەرى بۇل ماسەلەنىڭ ەلىمىزدىڭ اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىگىنە تيەر سالقىنىن ەسكەرىپ, تۇرعىندارعا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەر دەگەن ويدامىز. تۇرعىندار وتاندىق تسيفرلى جۇيەگە ءوتۋ ارقىلى شەكارا ماڭىنداعى اۋماقتارداعى اۋىلدار وتاندىق 15 ارنانى كورىپ, وزگە ەلدىڭ ليتسەنزياسىز ارنالارىنان باس تارتا الادى. «تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسى بويىنشا ءبىزدىڭ ءوڭىر ماۋسىم ايىندا جاڭا سيگنال تاراتۋعا ءوتتى. تۇرعىندار قازىردەن تسيفرلى جۇيەگە قوسىلا الادى. بارلىق تسيفرلى رتس-تار تولىق قۋاتىمەن جۇمىس ىستەپ تۇر. بۇرىنعى انالوگتى تەلەحابار تاراتىپ تۇرعان ەسكى 76 ستانسا بۇزىلىپ, ۋتيليزاتسياعا جىبەرىلەدى», دەيدى ا.العازين.
بىراق تسيفرلى ەفيرلىك تەلەحابارعا قوسىلۋعا قاراپايىم جۇرتشىلىق دايىن با دەگەن سۇراق تا مازالايدى. سوندىقتان بۇل كۇندەرى وبلىستىق فيليال, وبلىستىڭ ىشكى ساياسات باسقارماسى, جەرگىلىكتى اكىمدىكتەر بىرلەسىپ, اۋىل-اۋىلداردى ارالاپ, اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ شارالارىن جۇرگىزۋدە. ويتكەنى تۇرعىنداردىڭ دۇرىس اقپارات الماۋىنان تسيفرلى جۇيەگە ءوتۋدى تۇسىنبەي قالۋلارى ابدەن مۇمكىن. بىرلەسكەن توپ مۇشەلەرى ءار ۇيگە بارىپ, تسيفرلى ارنالاردىڭ مۇمكىندىگىن ءتۇسىندىرىپ, جۇيەنى قوسىپ, تانىستىرۋدا.
پاۆلودار وبلىسى
