دالاباي جازىقباەۆ تۋرالى كوپتەگەن مالىمەتتى اتىراۋ ولكەسىنىڭ ابىز اقساقالى, شەجىرەشى, ولكەتانۋشى جاناش نۇرماحانوۆتىڭ ماقالالارىنان انىق بايقاۋعا بولادى. سەبەبى قولعا قالام الىپ, ءباسپاسوز بەتىنە ماقالالاردى 15 جاسىنان باستاپ جاريالاعان جاناش اقساقال جازىقباي دالاباەۆ, حاميت ەرعاليەۆ سىندى دارىنداردان اقىل-كەڭەس العان.
دالاباي جازىقباەۆتىڭ ولەڭدەرى 1930 جىلدارى ورىسشاعا ءتارجىمالانىپ, «پەسني نارودنىح اكىنوۆ» اتتى ەڭبەكتە باسىلادى. شىعارماشىلىعىنا باسا نازار اۋدارعان وبلىستىق اتقارۋ كوميتەتى ارنايى قاۋلى شىعارىپ, قامقورلىق تانىتادى. العاشقى ولەڭى 1936 جىلى 16 جاسىندا باسىلعان. 1937-1939 جىلدارى «اقىننىڭ شىن ءزاۋلىمى», «قايعىرۋ», «دوسسور», «قۇرىش قۇس», «جاستىق سەرت», «تاڭ بۇلب ۇلى» سىندى ولەڭدەرى رەسپۋبليكالىق ءباسپاسوز بەتتەرىندە جاريالانادى. ايگىلى «پارتيزان قىزى» پوەماسى وقىرمان قاۋىمدى ءتانتى ەتەدى.ورىس اقىنى م.يۋ.لەرمونتوۆ, م.س.گولودنىيدىڭ (1903-1949), ەۆرەي اقىنى ل.م.كۆيتكونىڭ (1890-1952) ولەڭدەرىن ءتارجىمالايدى.
سوعىسقا 1942 جىلدىڭ 7 قاڭتارىندا اتتانادى. ساعىنىش حاتتارى تۋعان جەرىنە قۇس قاناتىمەن كەلىپ تۇردى.1942 جىلدىڭ 7 قىركۇيەگىندە «...اۆگۋستىڭ 4-ىندە ۇرىسقا ارالاسىپ ەدىك.دەمالماستان وسى كۇنگە دەيىن مايداندا ءجۇرمىز. قاپتاعان قالىڭ قاۋىپتىڭ استى. جەكە ادام عانا ەمەس, بۇكىل وتان باسىنان كەشىرىپ وتىرعان اۋىر كۇن عوي»... («دالا» دەپ اسىعىس قول قويعان), دەپ جازادى. سوڭعى حات ەلگە 1942 جىلدىڭ 11 قىركۇيەگىندە كەلگەن. حاتتا «...اماندىق. جاعداي جەڭىل ەمەس. بۇل وتان ءۇشىن كەشىپ جۇرگەن جول تايعاق», دەپ جازادى. ءتورت كۇننەن سوڭ, 15 قىركۇيەك كۇنى دالاباي جازىقباەۆ وپات بولادى (مۇراعات دەرەكتەرى – حالىق قازىناسى. – الماتى, 2004, 271-ب.)
1940 جىلى الماتى شاھارىندا جازعان «كۇلەدى جايىق» دەگەن ولەڭىندە:
كوك بۇيرا سۋدىڭ تولقىنى,
كۇي شەرتەدى عاجايىپ.
كەڭ ولكەنىڭ كەربەزى,
جاتىر زۋلاپ اقجايىق, – دەپ تۋعان جەرىنىڭ تابيعاتىن ماقتانىشپەن سۋرەتتەيدى. ءيا, اقىن جىرلاعان اقجايىق جاستارى باتىر اقىن دالاباي جازىقباەۆتىڭ ەسىمىن ۇمىتپاي, ءار كەز ۇلگى تۇتۋى ءتيىس.
ادىلبەك ومىرزاقوۆ,
قازاقستان جۋرناليستەر
وداعىنىڭ مۇشەسى
اتىراۋ
