بيىل اتالعان سىيلىققا ايەلدەر مەن قىزداردىڭ ءبىلىم الۋ قۇقىقتارىن قورعاۋ سالاسىندا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن اۋعانستاندىق قۇقىق قورعاۋشى زاركا يافتالي, پالەستينانىڭ Taawon گۋمانيتارلىق ۇيىمى جانە ازەربايجان مەن ارمەنيا اراسىنداعى بەيبىت كەلىسىم يە بولدى. وسى ورايدا, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ سىيلىق يەلەرىنە بەينەۇندەۋ جولدادى. مەملەكەت باسشىسى ازەربايجان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى يلحام اليەۆ پەن ارمەنيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى نيكول پاشينياندى قۇتتىقتاپ, ەكى ەلدىڭ بەيبىت كەلىسىمگە قول جەتكىزۋ جولىنداعى بەلسەندى ءىس-قيمىلى تاريحي ماڭىزعا يە بەتبۇرىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– ازەربايجان مەن ارمەنيانىڭ بەيبىت كەلىسىم جولىندا قول جەتكىزگەن جەتىستىگى تاريحتىڭ بەتبۇرىس كەزەڭى سانالادى. بۇل قادام ديالوگ جۇرگىزىپ, جاۋاپكەرشىلىك پەن ۇستامدىلىق تانىتا بىلسەك, ۇزاق جىلعا سوزىلعان قاقتىعىستىڭ دا ءتۇيىنىن تارقاتۋعا بولاتىنىن دالەلدەيدى. مەملەكەتتەردىڭ جىك-جىككە ءبولىنۋى ۇلعايىپ, ءوزارا قارىم-قاتىناستارعا كوپتەپ سىزات تۇسە باستاعان زاماندا بۇل تاجىريبە تاتۋلاسۋدىڭ السىزدىك ەمەس, مىقتىلىقتىڭ بەلگىسى ەكەنىن كورسەتەدى, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
سونداي-اق قازاقستان مەملەكەتىمىزگە ارتىلعان سەنىمدى, سونىڭ ىشىندە بەيبىت كەلىسىمدەردىڭ نەگىزگى ءبىر كەزەڭىن الماتىدا وتكىزۋ تۋرالى شەشىمدى جوعارى باعالايتىنى ايتىلدى.
– بۇل جاعداي «سىندارلى ديالوگ – ورنىقتى دامۋدىڭ كەپىلى» دەگەن ورتاق كوزقاراسىمىزدى ايعاقتايدى. قازاقستان ەۋرازيا كەڭىستىگىندەگى جانە ودان تىسقارى جەرلەردەگى بەيبىتشىلىكتى, سەنىم مەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا باعىتتالعان باستامالاردى دايەكتى تۇردە قولداپ كەلەدى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
ساپار اياسىندا م.اشىمباەۆ «بولاشاق ۇرپاق الدىنداعى ۋادە» تاقىرىبىنا ارنالعان دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىسىپ, ءسوز سويلەدى. ءىس-شاراعا سىيلىق لاۋرەاتتارى, قازىلار القاسىنىڭ مۇشەلەرى, حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى مەن جاس كوشباسشىلار قاتىستى.
م.اشىمباەۆ ءوز سوزىندە ەلىمىزدىڭ بەيبىتشىلىك پەن كونفەسسياارالىق ديالوگ قۇندىلىقتارىن ىلگەرىلەتۋ جولىنداعى تاجىريبەسىنە توقتالدى. سونداي-اق ەلىمىزدىڭ باستاماسىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ كەلە جاتقان, فيلوسوفيالىق تۇرعىدان ادامزاتتىڭ باۋىرلاستىعى يدەياسىمەن ۇندەس الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارى سەزىنىڭ قىزمەتىن ايتىپ ءوتتى.
– قازاقستان ادامزاتتىڭ باۋىرلاستىعىن نىعايتۋعا ارنالعان باستامالاردى جانە ديالوگ, ءوزارا قۇرمەت پەن بەيبىت قاتار ءومىر ءسۇرۋ قۇندىلىقتارىن دارىپتەۋدى تولىق قولدايدى. بىلتىر قىركۇيەك ايىندا استانادا الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ VIII سەزى ءوتتى. ونىڭ ناتيجەسىندە كونفەسسياارالىق ديالوگتى ودان ءارى نىعايتۋدى كوزدەيتىن بىرقاتار حالىقارالىق باستامانى قامتىعان «استانا بەيبىتشىلىك دەكلاراتسياسى-2025» قۇجاتى قابىلداندى. رۋحاني كوشباسشىلار پرەزيدەنتتىڭ جاڭا جاھاندىق بەيبىتشىلىك قوزعالىسىن قالىپتاستىرۋ جونىندەگى ۇندەۋىنە قولداۋ ءبىلدىردى. الداعى ۋاقىتتا بۇل باعىتتا ناتيجەلى ىنتىماقتاستىق ورناتۋعا زور مۇمكىندىك بار, – دەدى م.اشىمباەۆ.
م.اشىمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىز جالپىادامزاتتىق قۇندىلىقتاردى جانە ءوزارا تۇسىنىستىك پەن ىنتىماقتاستىق مادەنيەتىن ىلگەرىلەتۋ جولىندا بارلىق ەلمەن, ينستيتۋتتارمەن, ىزگى نيەتتى جاندارمەن بىرلەسىپ, بەلسەندى جۇمىس ىستەۋگە دايىن.
سونىمەن قاتار سەنات توراعاسى ءباا فەدەرالدى ۇلتتىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى ساكر ءال-گوباشپەن كەزدەستى. وندا تاراپتار قازاقستان مەن بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ ستراتەگيالىق سەرىكتەستىگىن كەڭەيتۋ جانە پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى. ەكى ەلدىڭ زاڭ شىعارۋشى ورگاندارىنىڭ بىرلەسكەن جوبالاردى ىلگەرىلەتۋدەگى ءرولى دە ەرەكشە اتالدى. ناقتى ايتقاندا, ينۆەستيتسيالىق بايلانىستى جانە تسيفرلاندىرۋ سالاسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى ارتتىرۋعا باسا ءمان بەرىلدى. سۇحبات بارىسىندا ەلىمىز بەن بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ بەيبىتشىلىك, سەنىم جانە حالىقارالىق تۇراقتىلىق ماسەلەلەرىنە قاتىستى ۇستانىمدارى ۇندەس ەكەنى ايتىلدى.
– پرەزيدەنت ق.توقاەۆ بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىمەن قارىم-قاتىناستى جۇيەلى تۇردە نىعايتۋعا ايرىقشا ءمان بەرىپ وتىر. ول امىرلىكتەر ەلىمىزدىڭ سەنىمدى ستراتەگيالىق سەرىكتەستەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىن ۇنەمى ايتىپ كەلەدى. قازاقستان مەن ءباا-ءنى دامۋ جولىنداعى ورتاق ۇستانىمداردى بىرىكتىرەدى. بۇل – ءداستۇر مەن مادەني بىرەگەيلىكتى ساقتاي وتىرىپ, ونى جارقىن بولاشاق جولىنداعى باتىل قادامدارمەن, يننوۆاتسيامەن جانە الەمگە اشىقتىقپەن ۇيلەستىرە ءبىلۋ, – دەدى م.اشىمباەۆ.
بۇدان باسقا, م.اشىمباەۆ مۇسىلمان اقساقالدارى كەڭەسىنىڭ باس حاتشىسى مۇحاممەد ابدەلسالاممەن, وزبەكستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى سايدا ميرزيوەۆامەن, كاۆكاز مۇسىلماندارى باسقارماسىنىڭ توراعاسى شەيح-ۋل-يسلام اللاشۇكىر پاشازادەمەن, قاسيەتتى تاق جانىنداعى مادەنيەت جانە ءبىلىم جونىندەگى ديكاستەريانىڭ پرەفەكتىسى حوسە تولەنتينو دە مەندونسامەن, ديكاستەريانىڭ دىنارالىق ديالوگ جونىندەگى پرەفەكتىسى كاردينال دجوردج كۋۆاكادپەن, جاپونياداعى «سوكا گاككاي» ءىرى زايىرلى بۋدديستىك ۇيىمىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى حيروتسۋگۋ تەراساكيمەن, يۋنەسكو-نىڭ بۇرىنعى باس ديرەكتورى يرينا بوكوۆامەن كەزدەستى.
