تاريح • 24 شىلدە, 2019

«تۇركسىب» قۇرىلىسىندا قولدانىلعان بۇيىمدار

803 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

مىڭجىلدىق مۇراسى بار اسەم الماتىنىڭ كونە كوركىنەن سىر شەرتەتىن الماتى مۋزەيىنە بارا قالساڭىز تالاي تاريحي جادىگەرگە كوزايىم بولاسىز. سولاردىڭ بىرەگەيى قازاق توپىراعىنان باستاۋ الىپ, تۇتاس دالانى دۇبىرگە بولەگەن تۇركسىب تەمىرجولىنىڭ قۇرىلىسى كەزىندە قولدانىلعان بۇيىمدار.

«تۇركسىب» قۇرىلىسىندا قولدانىلعان بۇيىمدار

قازاق جەرىنە جاڭالىق بولىپ كەلگەن الىپ تەمىرجولدىڭ قۇرىلىسى جىلدارعا سوزىلدى. ارقاسىن ات تۇياعىنان باسقا تاپتاماعان سالقار مە­كەندى سان كۇيگە بولەگەن بۇل شويىن­جولعا مىڭداعان ەڭبەك ادام­دارىنىڭ تەرى ءسىڭدى. مۋ­­زەي قابىرعاسىنان ورىن العان مىنا ءبىر ەكسپوزيتسياعا ەڭ­بەك­كەرلەردىڭ قۇرىلىس كە­زىندە قولدانعان تەمىر شامدارى قويىلىپتى. وسىناۋ ايرىقشا بۇيىمدار الىپ قۇرىلىستىڭ تاريحىنا قى­زىق­قان جاندى بىردەن ەلەڭ ەتكىزەدى. وعان قوسا العاشقى رەلس رەتىندە توسەلگەن شويىن تەمىردىڭ بولشەگى دە تاريحقا اينالعان وتكەن كەزەڭدەردىڭ جارقىن كورىنىسىنە ساپار شەكتىرەدى. مۋزەي قىزمەتكەرى ابادان تلەۋبەرگەنوۆا بۇل بۇيىمدارعا كەلۋشىلەردىڭ ىنتا-ىقىلاسى ەرەكشە ەكەنىن ايتادى.

«تۇركىستان-ءسىبىر تەمىر­جو­لى ورتالىق ازيا مەن ءسىبىر­دى بايلانىستىرۋ ءۇشىن سا­لىنعان كسرو-نىڭ ءىرى قۇ­رى­لىستارىنىڭ ءبىرى. تە­مىر جول قۇرىلىسى ءبىر مەزەتتە سولتۇستىكتە سەمەي ءجا­نە وڭ­تۇستىكتە لۋگوۆوي بەكەت­تە­­رىنەن باستالىپ, 1442 شا­­قىرىمدىق جول 1930 جى­لى اينابۇلاق بەكە­تىندە ءتۇ­يىس­تى. تۇركسىب تەمىر­جو­لىنىڭ جو­لاۋشىلار تاسىمالدايتىن باعىتتارى بويىن­شا بەلگىلەنگەن كەستەگە ءساي­كەس, الماتى-1 تەمىر جول بە­كەتىنىڭ كاسساسى دا ارنايى ينستاللياتسيا ارقىلى كو­رەر­­مەنگە ۇسىنىلعان. دالا ءور­كەنيەتىندەگى ايتۋلى وزگەرىس ءبىر­قاتار شىعارماشىلىق يە­لەرىن تەرەڭ شابىتقا بولەدى»  دەيدى ول.

 قازاق بەينەلەۋ ونەرىنىڭ زاڭعارى ءابىلحان قاستەەۆ تە العاشقى ەڭبەك جولىن ءداپ وسى تەمىر جول قۇرىلىسىنىڭ اينابۇلاق بەكەتىندە جەر قازۋشى بولىپ باستادى. كۇن­دەردىڭ كۇنى توسىن سىيى كوپ تىرشىلىك كوكىرەگىندە قاي­ناپ جاتقان تالانت بۇلا­عى­نىڭ باعىتىن ۇلكەن ارناعا بۇرىپ, ۇلى دارىن تۋعان تو­پى­راعىنا قۇبىلىس بولىپ كەلگەن الىپ تەمىرجولدى كۇرەك­پەن ەمەس, قىلقالاممەن سالىپ شىقتى. كەيىن ونىڭ ايگىلى «تۇركسىب» شىعارماسى قازاق تە­مىرجولىنىڭ پاس­پورتىنا اينالدى. تۇركسىب تەمىرجولىنىڭ قۇرىلىسىنا قاتىستى كوپتەگەن قىزىقتى دە­رەكتەر بار. ون مىڭنان اس­تام ادام جىلدار بويى تىنىمسىز ەڭبەك ەتكەن تەمىر جول قۇرىلىسىندا تۇرار رىسقۇلوۆ جاردەم كوميتەتىنىڭ توراعاسى بولدى.

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار