رۋحانيات • 22 شىلدە, 2019

وزبەك ەلىندەگى ونەر ماۋەسى

394 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستاننىڭ وزبەكستانداعى جىلى اياسىندا مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتاندىق وپەرا جۇلدىزدارىنىڭ الىشەر ناۋاي اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق ۇلكەن تەاتر ساحناسىندا قويعان «مادام باتتەرفلياي» وپەراسى كورەرمەندى تەبىرەنتتى.

وزبەك ەلىندەگى ونەر ماۋەسى

«استانا وپەرا» سيمفونيالىق وركەسترىنە ەۋروپاداعى ەڭ ءىرى ونەر وشاقتارىنىڭ ءبىرى سانالاتىن «كارلو فەليچە» تەاترىنىڭ ديرەكتورى دجۋزەپپە اكۋاۆيۆا جەتەكشىلىك ەتتى, ول – پۋچچيني وپە­رالارىنىڭ بىلىكتى مامانى ءارى ورىندالۋى جاعىنان وتە كۇر­دەلى جانردى ەگجەي-تەگجەيلى مەڭگەرگەن تۇلعا. 

تۇرمىستىق شىندىقتىڭ شىر­عالاڭى شىنايى بەينەلەنگەن بۇل وپەرانى دج.ءپۋچچينيدىڭ ءوزى دە كەزىندە وتە جوعارى باعا­لاپ, قايتا-قايتا تىڭداۋدان جا­لىق­پاعان كورىنەدى. كىشكەنە گەي­شانىڭ قايعىلى وقيعاسى تاش­كەنتتىك ونەرسۇيەر قاۋىمدى بەيجاي قالدىرمادى. 

– اسىرەسە «اباي» وپەراسىنىڭ ورىندالۋىنا ءتانتى بولدىق. نەتكەن دياپازونى شالقىعان كەڭ داۋىس! سپەكتاكلدىڭ كيىمدەرى قان­داي ادەمى! ساحنانى بەينەبىر نۇرلى شۋاققا تولتىرىپ جىبەر­گەندەي جانىمىز راحات كۇي كەشتى. مۇنداي ستسەنوگرافيا وتە سيرەك, ءتىپتى ەشبىر تەاتردا جوق دەسەك, ارتىق ايتپايمىز. سپەكتاكلدىڭ ىشىندە ءومىر سۇرۋگە بولادى دەگەن ءسوز ءسىرا, وسىندايدا ايتىلسا كەرەك. تاشكەنت تەاترىنىڭ زالى كوپتەن بەرى ءدال مۇنداي كەرە­مەت ءساتتى باستان كەشپەگەن ەدى. ال «مادام باتتەرفلياي» وپەراسىنىڭ دەكوراتسياسى كىسى­نى الاپات سەزىممەن باۋرادى. سپەك­تاكلدىڭ باسىنداعى حور ورىن­داۋشىلاردىڭ ءۇنى عاجاپ! جار­قىراپ تۇرعان باسسەين دە اسەر­لى. رەجيسسەردىڭ, كوستيۋمدەر بويىنشا سۋرەتشى مەن ستسە­نو­گرافتىڭ شەبەرلىگى ايقىن سەزىلىپ تۇردى, – دەيدى وزبەكستان رەس­پۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن مادەنيەت قىزمەتكەرى, مۋزىكاتانۋشى, وزبەكستان مەملەكەتتىك كونسەرۆاتورياسى مۋزىكا جانە سىن تاريحى كافەدراسىنىڭ دو­تسەنتى ينەسسا گۋلزاروۆا.

بۇل ورايدا مادام باتتەر­فلياي پارتياسىن ورىنداۋشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى جاننات باقتايدىڭ شەبەر­لىگىن ايرىقشا اتاپ وتكەن ءجون. كورەرمەندى تاپجىلتپاي ءبىر ورىن­دا ۇستاپ وتىرۋ اسىرەسە, باس كەيىپكەردىڭ ءرولىن سومداۋشىنىڭ شەبەرلىگىنە تىكەلەي بايلانىستى ەكەنى ايان. سپەكتاكلدىڭ سوڭىندا كورەرمەننىڭ كوزىنە جاس ءۇيىرىلدى. كوپشىلىك تولقىدى, كەيىپكەر الەمىنە ەندى. جالپى باتتەرفلياي بەينەسى پۋچچيني بەينەلەگەن ايەلدەر گالەرەياسىنداعى ەڭ كۇر­دەلى دە سان قىرلى وبراز سانالادى. قورعانسىز, ادال, ىشكى كۇش-قۋاتقا يە, وزگەلەردەي ىمىراعا كەلىپ تىرشىلىك كەشۋ ونىڭ قولى­نان كەلە بەرمەيدى. چيو-چيو-ساننىڭ سىرلى دراماسى وپەرادا تەرەڭ ءارى جان-جاقتى اشىلادى, كوڭىل كۇيدىڭ بارلىق قىرى كورىنىس تابادى. وقيعا جەلىسى ارقىلى ۆوكالدىق قانا ەمەس, سونداي-اق اكتەرلىك شەبەرلىكتىڭ دە ماڭىزدىلىعى ايقىن سەزىلەدى. كۇردەلى پارتيانى ج.باقتاي وتە جوعارى دەڭگەيدە ورىنداپ شىق­تى دەۋگە تولىق نەگىز بار. باتتەرفليايدىڭ جانىندا ۇنەمى ونىڭ ادال قىزمەتشىسى سۋزۋكي جۇرەدى. جاعدايدىڭ تىعىرىققا تىرەلگەنىن تۇسىنە وتىرىپ, ول پينكەرتونمەن كەزدەسۋدى ۇزاق كۇتىپ, بار اۋىرتپالىقتى حانىممەن بىرگە بولىسەدى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى عا­جايىپ مەتستسو-سوپرانو يەسى دينا حامزينا سومداعان بۇل بەينە دە كورەرمەننىڭ ىستىق ىقىلا­سىنا يە بولدى. شىتىرمان وقي­عانى جاقسى كورەتىن بەيقام پينكەرتوندى قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى مە­دەت چوتاباەۆ ورىندادى. يتاليا­لىقتار ونى بەلكانتو ءداستۇرىن جالعاستىرۋشىلاردىڭ ءبىرى دەپ ەسەپتەيدى. وپەرا ونەرىندەگى زور جەتىستىگى ءۇشىن مەدەت چوتاباەۆ يتاليا جۇلدىزى وردەنىمەن مارا­پاتتالعان. ال پاراساتتى امەريكالىق كونسۋل شارپلەستىڭ بەينەسىن قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى تالعات مۇ­ساباەۆ سومداسا, تاتيانا ۆيتسين­سكايا امەريكالىق كەيىپكەرى – كەتتى اسەرلى جەتكىزدى. سونىمەن قاتار رامزات بالاكيشيەۆ, تالعات عالەەۆ, جانات شىبىقباەۆ, ءومىرجان قادىروۆ, شىڭعىس راسىلحان, سامات جارىلقاسىنوۆ, ەلەنا گانجا, ءمادينا يسلاموۆا, نازىم ساعىنتاي مەن سارسەنباي ارنۇر ورىنداعان بەينەلەر ولار­دىڭ اكتەرلىك شەبەرلىگى مەن ۆوكالدىق قابىلەتتەرىن ءمىنسىز پاش ەتتى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك ءسىڭىر­­گەن قايراتكەرى ەرجان ءداۋى­توۆ­تىڭ جەتەكشىلىگىندەگى حورعا دا كوپشىلىك ەرەكشە قوشەمەت كورسەتتى. 

سپەكتاكلدىڭ جاپوندىق نا­قىشقا نەگىزدەلگەن ستسەنوگرافيا­سى – زامانىمىزدىڭ كورنەكتى سۋرەتشىسى ەتسيو فريدجەريونىڭ ەڭبەگى. وندا كىشكەنتاي گەيشا وقيعاسىنىڭ تەرەڭ پسيحولوگيزمى كورىنىس تاپقان. سپەكتاكل باسىندا چيو-چيو-ساننىڭ ءۇيى جالاۋلارمەن بەزەندىرىلىپ, الۋان ءتۇرلى نازىك گۇلدەرمەن كومكەرىلگەن, اينالاسىن سۇلۋ تابيعات قورشاعان, بۇل پينكەرتونمەن بىرگە باقىتتى دا باياندى عۇمىر كەشۋدى ارمان ەتكەن كەيىپكەردىڭ ءۇمىتىن بەينەلەيدى. يەسىز قالعان ءۇي, سولعان گۇلدەر سپەكتاكل سوڭىن­داعى باتتەرفليايدىڭ جان دۇنيە­سىمەن ۇندەسىپ, بولاشاققا سەنىمىن جوعالتقان جاننىڭ ىشكى ارپالىسىن ءدال بەرە الادى. سونداي-اق كورەرمەن الدىندا ىسىرىلىپ اشىلعان پانەلدەر توبەدەن جايى­لا ورىن تەپكەن قالا بەينەسىن تاماشالاۋعا مۇمكىندىك تۋعىزادى. بۇعان ءجا­نە جارىقتى ويناتۋ مەن 3D-اسەرلەردى قوسقاندا, قو­يى­ل­ىمنىڭ كوركەمدىك دەڭ­گەيى ارتا ءتۇستى. باتتەرفلياي ءۇيىنىڭ ال­دىنداعى كول سۋىنىڭ شاعى­لىسۋى كوپشىلىكتى تامساندىردى. بۇل ءۇشىن بىرەگەي تولىق كو­لەمدى قۇرىلىمدار – كۇننىڭ دە, جۇلدىزداردىڭ دا ساۋلەسىن كورۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن 18 مەتر­لىك باسسەين قولدانىلدى. تاعى ءبىر ايتا كەتەتىن جايت, قويى­­لىمداعى ءار كوستيۋم ناعىز ونەر تۋىندىسى ەدى. بۇلار وسكار سىيلىعىنىڭ يەگەرى فرانكا سكۋار­چاپينونىڭ ەسكيزدەرى بويىنشا جاسالعان. باس كەيىپكەردىڭ كوستيۋمى – قولمەن تىگىلگەن ناعىز جاپوندىق كيمونو, ونىڭ ءوزى وراسان زور قۇندىلىق سانالادى. ءبىر عاجابى, مۇنى «استانا وپە­را» تەاترىنا جاپونيانىڭ قازاقستانداعى ەلشىلىگى سىيعا تارتقان ەكەن.

سپەكتاكلدى مادەنيەت پەن ونەر قايراتكەرلەرى, ارداگەرلەر, سونداي-اق وزبەكستانداعى قازاق دياسپوراسىنىڭ وكىلدەرى كەلىپ تاماشالادى.

سوڭعى جاڭالىقتار

اسكەري درون – قۋاتتى قارۋ

ايبىن • بۇگىن, 08:40

اماناتقا ادالدىق

قوعام • بۇگىن, 08:35

جارىس كۇندەلىگى

سپورت • بۇگىن, 08:30

رۋبيندەگى ەرتوقىم

جادىگەر • بۇگىن, 08:25

«پاريجدەگى ەكى ايەل»

ونەر • بۇگىن, 08:20

كۇن قايدا اسىعادى؟

قوعام • بۇگىن, 08:15

مىندەت – ايقىن, تالاپ – ناقتى

ساياسات • بۇگىن, 08:05

ساياسي جۇيەنى نىعايتۋ قادامى

ساياسات • بۇگىن, 08:00