الەم • 22 شىلدە, 2019

داۋدىڭ باسى – Dragonfly

260 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ مەملەكەت باسشىلىعىنا كەلگەلى الەمدىك كومپانيالارمەن داۋى توقتامادى. اق ءۇي باسشىسى بۇل جولى Google كومپانياسىن قىتاي بارلاۋشىلارىمەن ورتاق جوبا جاسادى دەپ ايىپتاپ وتىر. وسىعان دەيىن قىتايدىڭ Huawei كومپانياسىنا شەكتەۋ قويۋ شارالارىن باستاعان د.ترامپ اقش-تىڭ Amazon, Facebook سىندى ۇلكەن كورپوراتسيالارىنا دا شۇيلىگىپ ۇلگەرگەن ەدى.

داۋدىڭ باسى – Dragonfly

Google-دىڭ ساياساتكەرلەر سىنىنا ءتۇسۋى العاشقى جاعداي ەمەس. ماۋسىم ايىندا-اق ەۋرووداق اقش-تىڭ حايتەك كومپانياسىنا 1,7 ملرد اقش دوللارى كولەمىندە ايىپپۇل سالعان ەدى. ەۋروپالىقتار كومپانيانى مونوپولياعا قارسى ەرەجەلەردى بۇزدى دەپ ايىپتاعان بولاتىن. ەۋروكوميسسيانىڭ سوڭعى جىلدارى Google-گە سالعان ايىپپۇل كولەمى 9 ملرد اقش دوللارىن قۇراپ وتىر. سول كەزدە اقش پرەزيدەنتى كومپانياعا اراشا ءتۇسىپ, ولارعا ءوز ەلىندە جازاسىن بەرەتىنىن ايتقان ەدى. دەگەنمەن ەۋرووداق الدىندا اقتاپ الۋعا تىرىسقان كومپانياعا بۇل جولى اقش پرەزيدەنتىنىڭ رەنىشى قاتتى. دونالد ترامپتىڭ وكپەسىنە ءوزىنىڭ كەڭەسشىسى ءارى تانىمال ينۆەس­تور, PayPal تولەم قىزمەتىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى پيتەر ءتيلدىڭ مالىمدەمەسى تۇرتكى بولعان. د.ترامپ ءوزىنىڭ Twitter-دەگى پاراقشاسىندا «بۇل ءىستى باسقالاردان جاقسى بىلەتىن العىر جىگىت. ترامپ اكىمشىلىگى بۇل اقپاراتپەن تانىسىپ شىعادى» دەپ, كاسىپكەردىڭ كۇمانىن قولدايتىنىن جانە وعان سەنەتىنىن جازعان بولاتىن. 

پيتەر تيل ۆاشينگتوندا وتكەن كونسەرۆاتورلار كونفەرەنتسياسىندا الىپ كومپانيانىڭ كەي ارەكەتتەرى كۇدىك تۋعىزاتىنىن ايتقان بولاتىن. كاسىپكەر كومپانيانى قىتايدىڭ ارنايى اگەنتتىكتەرىنە قىزمەت كورسەتەدى دەپ ايىپتاپ وتىر. بىلتىر جەلىدە Google قىتاي زاڭناماسىنا سايكەس بولاتىن ىزدەۋ جۇيەسىن دايىنداپ جاتقانى تۋرالى اقپارات تاراعان ەدى. بىراق دەرەككوزدەر بۇل جوبا تولىق اياقتالماي, 2018 جىلى جەلتوقساندا توقتاپ قالعانىن جازدى. ال Google كومپانياسىنىڭ وكىلدەرى سول كەزدە بۇل مالىمەتتى جوققا شىعارىپ, CNBC ارناسىنا قىتاي ۇكىمەتىمەن ەشقانداي سەرىكتەستىكتىڭ بولماعانىن مالىمدەگەن ەدى.

كاسىپكەردىڭ مۇنداي تۇجىرىمعا Google كومپانياسىنىڭ اقش قارۋلى كۇشتەرىمەن كەلىسىمشارتىن سوزباۋ تۋرالى شەشىمىنەن كەيىن كەلگەنىن ايتادى. Google پەنتاگونعا اسكەري درونداردىڭ سۋرەت ارقىلى باقىلاۋ جۇيەسىن جاساپ جاتقان بولاتىن. Google Cloud باسشىسى ديانا گرين كەلىسىمشارتتى توقتاتۋعا قىزمەتكەرلەردىڭ قارسىلىعى سەبەپ بولعانىن ايتتى. 

تارقاتا ايتار بولساق, Google-دىڭ اقش قورعانىس كۇشتەرىمەن ارىپتەستىك قۇرۋى كومپانيا ىشىندە تۇسىنىسپەۋشىلىككە الىپ كەلگەن. Project Maven دەپ اتالاتىن جوباعا قارسى مىڭداعان جۇمىسشى قول جيناپ, ون شاقتى قىزمەتكەر ءوز ەركىمەن جۇمىستان كەتكەن. دەگەنمەن Google بۇل جوبانىڭ نەگىزىندە اقش-تىڭ قورعانىس مينيسترلىگىن باعدارلامامەن قامتاماسىز ەتۋ عانا جاتقانىن ايتىپ, اقتالادى. بىراق Gizmodo پورتالى زەردەلەگەن كومپانيانىڭ ىشكى حاتتارىندا باسشىلىق اسكەر مەن جاساندى ينتەللەكت اگەنتتىكتەرىمەن قاتىناس تۇزەۋگە Maven جوباسى ۇلكەن مۇمكىندىك بەرەتىنىن جازعان. پورتالدىڭ حابارلاۋىنشا, حاتتاردان قالالاردى باقىلاۋدا ۇستايتىن كۇردەلى جۇيەسى بار ماشينانى دامىتۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتقانىن تۇسىنۋگە بولادى. بۇل ەكى حات Google باسشىلىعىنىڭ Project Maven جوباسىن قولداعانىن كورسەتەدى. Google جوبانى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا قيىندىققا دا كەزىككەن. ولار اسكەري دروندار تۇسىرگەن سۋرەتتەردى جيناقتاۋى كەرەك بولاتىن, دەگەنمەن كومپانيانىڭ مەملەكەتتەن وسىنشالىق قۇپيا اقپاراتتاردى ءوز بازالارىندا ساقتاۋعا رۇقساتى بولماعان. 

New York Times گازەتى «ديانا گرين اقش ۇكىمەتىمەن سەرىكتەستىك ءۇشىن 9 ميلليون اقش دوللارى تولەنەتىنىن حابارلادى, دەگەنمەن حاتتاردا كەلىسىمشارت بويىنشا ەڭ كەمى 15 ميلليون اقش دوللارىنا كەلىسىم بولعانى جانە جوبانىڭ جالپى بيۋدجەتى 250 ميلليون اقش دوللارىنا دەيىن ۇلعايتىلاتىنى تۋرالى اقپارات بار» دەپ جازادى. جوبا دايىن بولسا, كومپانيا پەنتاگوندى قالانى باسقارا الاتىن, ءار عيماراتتا كىمدەر تۇرىپ, قانداي ماشينا ايالداعانىنا دەيىن كورسەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن جۇيەمەن قامتاماسىز ەتەر ەدى. بىراق 2018 جىلدىڭ جەلتوقسانىنا دەيىن Google اقش قورعانىس كۇشتەرىنە كولىكتەردى انىق كورسەتە الاتىن جاساندى ينتەللەكت دايىنداپ ۇلگەرگەن بولاتىن. بۇل كۇردەلى باعدارلاماعا DigitalGlobe سۋرەت جۇيەسى مەن CrowdFlower جاساندى ينتەللەكت جۇيەسى قولدانىلعانىن ايتا كەتكەن ءجون. 

قىتاي ۇكىمەتىنە ارنايى دايىندالىپ جاتقان Dragonfly قۇپيا جوباسى تۋرالى حابار بىلتىر تامىز ايىندا اقپارات كوزدەرىنە شىعا باستاعان ەدى. جوققا شىعارىلعان اقپاراتتىڭ بيىل بەتى قايتا اشىلدى. Google كومپانياسىنىڭ ۇكىمەت جانە قوعاممەن بايلانىس بويىنشا ۆيتسە-پرەزيدەنتى كاران بحاتيا 16 شىلدەدە وتكەن اقش سەناتىنا قاراستى زاڭ كوميتەتىنىڭ وتىرىسىندا Dragonfly جوباسىنىڭ جۇمىسى توقتاتىلعانىن جانە قايتا قاراستىرىلمايتىنىن حابارلادى. نەگىزگى جوسپار بويىنشا تىيىم سالىنعان اقپاراتتىڭ ورنىنا كومپيۋتەر بوس بەتتەر كورسەتەدى. ماسەلەن, باعدارلاما ارقاسىندا 1989 جىلى تيانانمەندە وتكەن ستۋدەنتتەر شەرۋى تۋرالى اقپارات مۇلدە اشىلماي, جاسىرىن قالار ەدى. بۇل جوباعا دا Google كومپانياسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى قارسى بولىپ, جابىلۋىن تالاپ ەتكەن. 

ەسكە سالا كەتسەك, دونالد ترامپ بۇعان دەيىن دە Google-ءدى Facebook, Amazon كومپانيالارىمەن بىرگە اقش-تىڭ دەموكراتيالىق پارتياسىمەن كەلىسىپ, وزىنە قارسى جۇمىس ىستەدى دەپ ايىپتاعان. الايدا بۇل جولى پرەزيدەنت پەن كەڭەسشىسى كومپانيانى مەملەكەتكە ساتقىندىق جاسادى دەپ كىنالاپ وتىر.