قازاقستان • 19 شىلدە, 2019

قازاقستاندىق ۇلەس كوبەيگەندە ءوندىرىس ورگە باسادى

690 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن ماجىلىسىندە ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسى مەن الەۋمەتتىك سالانى دامىتۋعا باعىتتالعان كوپتەگەن ماسەلەلەر ايتىلدى. ارينە, قازاقستان تاۋەلسىزدىك العان جىلداردان بەرى ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسى دامىدى, ءوندىرىس تە العا باستى. دامۋ ءۇشىن جە­رى­مىزدىڭ استى-ۇستىندەگى باي­لىقتىڭ ارقاسىندا مول قار­جى سالىندى. كوپتەگەن مەملە­كەتتىك باعدارلامالار جاسال­دى, وعان شاش ەتەكتەن قارجى جۇمسالدى. وندىرىستە شيكى­زاتتىق ۇلەس باسىم بولىپ كەلگەنى بەلگىلى. كەيىنگى جىلدارى قايتا وڭدەۋ سالاسى دا العا باستى. ۇكىمەت وتىرىسىندا قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى ەكونوميكانىڭ سالالارىن دامىتۋدا اقساپ جاتقان كوپتەگەن جايلاردى اشىق ايتقانى وتە دۇرىس باعىت دەپ بىلەمىن. اۋرۋدىڭ دياگنوزىن اشىق, دۇرىس قويعاندا عانا وعان قارسى ەمنىڭ شيپاسى بولادى.

قازاقستاندىق ۇلەس كوبەيگەندە  ءوندىرىس ورگە باسادى

پرەزيدەنت ەڭ الدىمەن ەلدى يندۋستريالاندىرۋ ماسەلەسىنە كوڭىل ءبولدى. يندۋستريالاندىرۋ جىلدارى ەلدە 1250 كاسىپورىن اشىلىپ, 120 مىڭنان استام ادام جۇمىس ورنىن تاپتى. بۇل سالاداعى بيىك بەلەس ەدى. قايتا وڭدەۋ سەكتورىنىڭ ۇلەسى كوبەيدى. قوستانايدا دا قايتا وڭدەۋ كاسىپورىندارى اشىلدى. مىسالى, وسى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا وبلىس ەكونوميكاسىنىڭ نەگىزگى سالالارىن دامىتۋدا جاقسى ءناتي­جەلەر بار. ونەركاسىپ ءوندى­رىسىنىڭ ناقتى كولەم يندەك­سى 112,3 پايىزعا, نەگىزگى كاپي­تالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا­لار كولەمى 117,5 پايىزعا ارت­قان. وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ كاسىپ­ورىندارى ماشينا جاساۋ ءون­دىرىسىن 64,9, مەتاللۋر­گيا­نى 25,4, دايىن مەتالل بۇ­يىمدارىن ءوندىرۋدى 17,1, جە­ڭىل ونەركاسىپتى 8,7, سۋسىندار شىعارۋدى 7,7 پايىزعا ۇلعايتۋ ەسەبىنەن 18,5 ءوسىمدى قامتاماسىز ەتكەنىن ءبىلىپ وتىرمىز.

وبلىسقا ينۆەستيتسيا تارتۋ ءىسى جاقساردى. قوستاناي قالاسىندا يندۋستريالىق ايماق سالىندى. بىراق پرەزيدەنت قازاقستانداعى ەكونوميكالىق سالالاردىڭ سىرتقى جانە ىشكى باسەكەگە توتەپ بەرۋى تومەن ەكەنىن بەكەر ايتىپ وتىرعان جوق. قوستانايدا ماشينا قۇراستىرۋ زاۋىتتارى بار, ءبىر ەمەس ەكەۋ. وندا كورەيالىق Ssang Yong, جاپوندىق Toyoto برەندتەرى قۇراستىرىلدى. بىراق كوپ ۇزاماي ولاردىڭ ءوندى­رىلۋى توقتادى. وزگەنىڭ ءوندى­رىسىن وزىمىزگە اكەلمەس بۇرىن ونى ءوندىرۋدىڭ ءتيىمدى­لىگىن بارىنشا ەسەپتەۋ كەرەك ەدى. بىزدە وندىرىسكە حالىقتىق با­قىلاۋ جوق. وندىرىسكە ءبولى­نەتىن بيۋدجەت قارجىسى ءتيىم­دى جۇمسالا ما؟ ول شاعىن جانە ورتا بيزنەستى باستاپ جاتقاندارعا بەرىلەتىن گرانتتاي ءبىر-ەكى ميلليون تەڭگە ەمەس قوي, اۋقىمدى قارجى جەل­گە ۇشقانداي بولماي ما؟ شەت ەلدىك برەندتەردى قۇراس­تىر­عاندا قازاقستاندىق ۇلەستى بارىن­شا كوبەيتپەي بولمايدى. ال قازاقستاندىق تەحنيكا­لاردىڭ ءوندىرىلۋى بولاشاقتىڭ ارمانى بولىپ تۇر, ارينە.

تاعى ءبىر ايتارىم, حا­لىق­تىڭ اۋىلدان قالاعا اعىلۋى قاشان توقتار ەكەن؟ قالالار وسۋدە, ال اۋىلعا بارساڭ جۇرەك سىزدايدى. شاعىن فەرمەرلەردى قالىپتاستىرۋ يندۋستريا دارەجەسىندە قولعا الىنسا دەپ ويلايمىن. سوندا اۋىل دا, اۋىل شارۋاشىلىعى دا داميدى. جۇمىس بار جەردەن ەشكىم دە كەتپەيدى.

 

سەرگەي بوگاتىرەۆ,

وبلىستىق مەدياتورلار قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى

قوستاناي

 

سوڭعى جاڭالىقتار