ايماقتار • 18 شىلدە, 2019

تىرناقالدى تۋىندىنىڭ تىڭ تىنىسى

484 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

س.مۇقانوۆ اتىنداعى قازاق سازدى دراما تەاترى «نوعايباي» تاريحي دراماسىن ساحنالاپ, ونەرسۇيەر قاۋىمنىڭ نازارىنا ۇسىندى.

تىرناقالدى تۋىندىنىڭ تىڭ تىنىسى

الدىمەن وسى ۇجىم­نىڭ بەلدى اكتەرى, مادە­نيەت قاي­راتكەرى بولات مامىت­بە­كوۆتىڭ ءالى سياسى كەبە قوي­ماعان تىرناقالدى تۋىن­دىسىنا ارقاۋ بولعان تۇل­عا جايلى بىرەر ءسوز. نوعاي­باي باتىربەك ۇلى 1834–1917 جىلدارى قازىرگى م.جۇ­ماباەۆ اۋدانىندا ءومىر ءسۇر­گەن. قازاقستان مەن رەسەي مۇ­راعات­تارىندا ساقتالعان قۇ­جاتتارعا قاراعاندا پولۋ­دين بولىسىن باسقارا وتىرىپ, ەل, جەر داۋلارىنا ارالاسىپ, حالىق پايداسىنا شەشىپ وتىرعان. وت اۋىزدى, وراق ءتىلدى شەشەن, بي رەتىندە ادىلدىگىمەن قارا قىلدى قاق جارعان. مەملەكەتارالىق ءما­سەلەلەرگە دە ارالاسىپ, پات­شالىق وتارلاۋ ساياساتىنا قار­سىلىعىن اشىق بىلدىرگەن. رەسەيدىڭ الەۋمەتتىك ساياسي ار­حيۆىنەن بابامىزدىڭ ءبىر توپ بيلەرمەن 1876–1877 جىل­دار­داعى ورىس-تۇرىك سو­عى­­سى­نا قاتىستى پاتشاعا جول­دا­عان حاتى تابىلعان. سو­عان قاراعاندا ءتۇبى ءبىر ءتۇر­كى تۋىس­قاندارعا قولداۋ كور­سە­­تۋگە تىرىسقانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. ومبى ارحيۆىندە ساقتالعان ءبىر قۇجاتتا پاتشا شەكارالىق ايماقتا تى­نىش­تىق, اۋىزبىرشىلىك ور­نا­تۋعا زور ۇلەس قوسقان بيگە ءوز ري­زا­شىلىعىن بىلدىرگەنى اي­تىلعان.

سپەكتاكل جەلىسى حالقىنا پانا, ۇلتىنا قامقور بولعان تۇلعانىڭ ومىرىنەن الىنعان ناقتى وقيعالار نەگىزىندە قۇرىلا وتىرىپ, پاراساتتى, كەمەڭگەرلىك بيىك تۇلعاسىن جان-جاقتى سومداۋعا ارنال­عان. ەرلى-زايىپتىلار ارا­سىنداعى تۇرمىستىق جانجالداردان باستاپ جەر, مال داۋى, وتارلاۋ ساياساتى ابدەن دەندەگەن قوعامداعى شىتىرمان قايشىلىقتار انىق تا نانىمدى سۋرەتتەلەدى. ەل بىرلىگى, اتا­كاسىپتى دامىتۋ, اعايىندىق تاتۋلىق, وقۋ-بىلىمگە شاقىرۋ ماسەلەلەرى تالقىعا تۇسكەندە ءبيدىڭ «ىنتىماقسىز ەلدى ۇرىس بيلەيدى. ىنتىماقتى ەلدى ىرىس بيلەيدى. ءبىز كەتەرمىز.ەندىگى ەل مەن جەردىڭ يەسى دە, كيەسى دە سەندەرسىڭدەر. ب­ۇگىن ۇرپاقتىڭ الدىندا اما­نات ارقالاپ تۇرسىڭ, دەپ جاس قۇراقتاي جەلكىلدەپ ءوسىپ كەلە جاتقان ۇلى اقىلبەككە اق باتاسىن بەرۋى ۇرپاقتار اراسىنداعى ساباقتاستىقتىڭ جالعاستىعىن, اتا-بابا ءداس­تۇرى ۇزىلمەيتىنىن, ونىڭ ارعى جا­عىندا «ۇيادا نە كورسەڭ ۇش­قاندا سونى ىلەسىڭ» دەگەن ءتا­لىم-تاربيەنىڭ جاتقانىن ءبىل­دىرەدى.

باستى ءرولدى تەاتر ديرەكتورى ءبىرجان جالعاسباەۆ ءساتتى سومداپ شىققان. اكتەرلەر نۇر­بول قۇمارشيەۆ, داۋرەن تويبازاروۆ, اسىلحان رازيەۆ تە, كوركەمدىك جەتەكشى, «دا­رىن» مەملەكەتتىك جاس­تار سىيلىعىنىڭ يەگەرى فار­حاد مولداعالي دا وزدە­رىنە جۇك­تەلگەن تالاپ ۇدە­سىنەن كو­رىنە بىلگەن. جۇرتشى­لىق­تىڭ قايتا-قايتا قول سوعىپ, ۇلكەن قوشەمەت كورسەتۋى پرەمە­را­نىڭ ويداعىداي وتكەنىن اڭعارتسا كەرەك.


سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى


سوڭعى جاڭالىقتار