ەلباسىنىڭ ارقاسىندا قۇرىلعان تۇتاستىق پەن قوعامدىق كەلىسىمنىڭ مودەلى الەمنىڭ قۇبىلمالى جاعدايىندا ءوزىنىڭ ءومىرشەڭدەگىن كورسەتىپ, حالىقتىڭ باسىن بىرىكتىرۋشى قۇرال رەتىندە قالا بەرەدى. ءدال وسى مودەل ارالۋاندىقتا بىرلىكتى ساقتاپ, قازاقستاندىق جانە ەتنومادەني بىرەگەيلىكتى قالىپتاستىردى. قازاقستان – ءبىر وتان, ءبىر تاعدىر. وسىنداعى بارلىق ەتنوس وكىلدەرى پاتريوتيزمنىڭ جارقىن ۇلگىسىن كورسەتىپ, ءوز تاعدىرىن ەل تاعدىرىمەن بايلانىستىرادى.
قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ XXVII سەسسياسىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «ءبىز بۇگىن ءمۇلدە جاڭا تاريحي كەزەڭدە ءومىر ءسۇرىپ وتىرمىز. ەلدىڭ ەكونوميكاسى, قوعام ءومىرى, تەحنولوگيالار كۇردەلى ءوزگەرىستەرگە ۇشىرادى. ءبىز ولاردىڭ كوبىن قابىلداپ, ءبىرازىن ۇيرەنۋدەمىز. وسى ءوزگەرىستەردىڭ اراسىندا ءوزگەرمەيتىن قۋاتتى قۇندىلىق بار. ول – قوعامنىڭ بىرلىگى مەن ۇلتارالىق كەلىسىم. قازىر ول ءبىزدىڭ باستى قۇندىلىعىمىزعا اينالعان. كۇندەلىكتى ومىردە ءبىز ونى بايقامايتىن دا شىعارمىز, بىراق بولاشاقتا ناق وسى فاكتور ءبىزدىڭ بəسەكەلەستىككە توتەپ بەرە الۋىمىزعا ءمۇمكىندىك بەرەدى», دەدى. تۇڭعىش پرەزيدەنت ءوز ءسوزىندە قازىرگى الەمدەگى وراسان ءوزگەرىستەر داۋىرىندە ءۇش ماڭىزدى نارسەگە ەرەكشە نازار اۋدارىپ, وتپەلى كەزەڭ الەمدى بۇرىنعىدان قاۋىپسىز ەتە الماعانىن, ەتنوسارالىق كيكىلجىڭدەر اسا قۋاتتى دەگەن ەلدەردىڭ تۋىن قۇلاتىپ جاتقانىن جانە جاھان تىنىشتىعى وتە قۇبىلمالى ءارى وسال بولىپ تۇرعانىن ايتتى. بۇل ارقايسىسىمىزعا ءبىرلىكتى, كەلىسىم مەن ءوزارا ءتۇسىنىستىكتى ساقتاۋعا مىندەتتەيدى. بەلسەندى ەتنوس وكىلدەرىنىڭ باسىن قوسىپ وتىرعان ەتنومادەني ءبىرلەستىكتەر ىنتىماعىمىز بەن تۇتاستىعىمىزدى نىعايتۋ ءۇشىن وسى باعىتتا قارقىندى جۇمىس اتقارىپ, ورتاق ىسكە ىنتى-شىنتىسىمەن كىرىسۋى كەرەك.
ەتنومادەني بىرلەستىكتەر بارلىق قۇندىلىقتاردى, سالت-داستۇرلەردى جانداندىرۋ مەن دامىتۋدىڭ مول تاجىريبەسىنە يە. ءاربىر ەتنومادەني ءبىرلەستىك ازاماتتاردىڭ, ءاسىرەسە جاس ۇرپاقتىڭ ساناسىندا باۋىرمالدىق, ۇيىمشىلدىق قاسيەتتەردىڭ قالىپتاسۋىنا اسەر ەتەدى. ءبىرلىكتى, كەلىسىم مەن ءوزارا ءتۇسىنۋشىلىكتى نىعايتۋعا ەرەكشە ۇلەسىن قوسادى. وسىنداي ىنتىماعىمىزدىڭ جارقىن ءبىر ۇلگىسى رەتىندە «دۋستليك» قازاقستان وزبەكتەرى ەتنومادەني بىرلەستىكتەرىنىڭ قاۋىمداستىعىن ايتار ەدىم. بۇل قاۋىمداستىق بيىل جارتى جىلدىڭ وزىندە دوستىق پەن تاتۋلىقتىڭ تۋىن كوتەرگەن ايتۋلى ءىس-شارالارعا باستاماشى بولدى. ماسەلەن, مەكتەپتەردە كوپ ءتىلدى ءبىلىم بەرۋدىڭ حالىقارالىق كونفەرەنتسياسىن, «مەملەكەتتىك ءتىلدى ءبىلۋ – پارىزىم» ءداستۇرلى كونكۋرسىن ۇيىمداستىردى. سونداي-اق «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا دا ءبىرقاتار شارا وتكىزدى.
ءبىز قازاقستاندىق وزبەكتەردىڭ ەلىمىزدىڭ قوعامدىق جانە ەكونوميكالىق ومىرىنە بەلسەنە ارالاساتىنىن, ولاردىڭ ەل بىرلىگىن بەكىتە تۇسەتىن ءارتۇرلى سالالارداعى جەتىستىكتەرىن ماقتان تۇتامىز. ارامىزدا حالىقارالىق ءىرى سپورت دودالارىندا جۇلدە الىپ, كوك تۋىمىزدى كوتەرىپ جۇرگەن دارابوزدار بار.
قازاقستاننىڭ وزبەكستانداعى جىلى تۋىسقان ەلدەردىڭ اراسىن ودان سايىن جاقىنداتا ءتۇستى. باۋىرلاس حالىقتىڭ بارىس-كەلىسى ارتىپ, اسىرەسە وڭتۇستىك وڭىردە دۋماندى شارالار جيىلەدى. سونىڭ ءبىر ايعاعى شىمكەنت قالالىق دراما تەاترى كورشى ەلگە گاسترولدىك ساپارمەن بارىپ, بىرنەشە ايماعىندا مادەنيەت جانە ونەر قايراتكەرلەرىنىڭ كەزدەسۋلەرى ۇيىمداستىرىلىپ, قاسيەتتى ورىنداردى ارالادى. مۇنداي مەرەكەلى, بەرەكەلى باستامالاردىڭ ءبارى باۋىرلاس ەلدەردىڭ ورتاق قۇندىلىقتارىن, ۇزدىك سالت-ءداستۇرلەرىن جاڭعىرتادى, سول ارقىلى جاس ۇرپاقتىڭ بويىنا ءىزگىلىك, مەيىرباندىق قاسيەتتەرىن ءسىڭىرىپ, ىرگەمىز بەكي تۇسەدى.
قازاقستاندا بارلىق ەتنوس وكىلدەرىنىڭ ءوز ءتىلىن تولىق مەڭگەرىپ, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىن ساقتاپ, دامىتۋعا جاعداي جاسالعان. بۇل – وسى ەلدەگى تۇراقتىلىق پەن كەلىسىمنىڭ ءدىڭگەگى. حالىقتىڭ تۇگەل مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرۋگە دەگەن قۇلشىنىسى, ىنتا-جىگەرى ءبىزدىڭ باسىمىزدى قۇرايتىن, وي-پىكىرىمىزدى ءبىر ارناعا توعىستىراتىن قۇرال دەپ ءتۇسىنۋىمىز كەرەك. وسى تۇرعىدا ەلىمىزدەگى ءار وزبەك قازاق ءتىلىندە ەركىن سويلەيدى دەپ نىق سەنىممەن ايتا الامىن. ءسوزىمدى ناقتىلاۋ ءۇشىن مىنا دەرەكتى كەلتىرگەنىم دۇرىس بولار: ءتۇركىستان وبلىسىندا بۇگىندە ءبىزدىڭ بالالارىمىز 19 وزبەك مەكتەبىندە, 101 قازاق-وزبەك ارالاس مەكتەبىندە وقيدى جانە 14 مەكتەپتە قازاق-وزبەك-ورىس تىلدەرىندە ءبىلىم الادى. جالپى مەكتەپ جاسىنداعى 100 مىڭنان اسا ءوزبەك بالاسى وسى ەلدە جاسالعان بارلىق مۇمكىندىك پەن قامقورلىقتى سەزىنىپ ءوسىپ كەلەدى. سوندىقتان قازاق ءتىلىندە سويلەگەنىمىز كەزىندە قيىن-قىستاۋ زاماندا قانشاما ۇلتتى قۇشاق جايا قارسى العان قازاقتارعا دەگەن زور العىسىمىز, قۇرمەتىمىز بولادى ءارى اۋىزبىرشىلىگىمىزدى ودان سايىن جاراستىرادى.
كۇردەلى كەزەڭدەر, سىن ساعاتتار باسىمىزدى ىدىراتپاي, قايتا ىنتىماعىمىزدى نىعايتا تۇسەدى. بۇعان – تاريح كۋا. سونىڭ ءبىر دالەلى جاقىندا عانا ارىستاعى توسىننان كەلگەن اپات بارلىعىمىزدىڭ قابىرعامىزدى قايىستىرعانىمەن, بىرلىگىمىزگە سىزات تۇسىرە المادى. ارىس حالقىنىڭ باسىنا تۇسكەن اۋىر جاعدايدى بۇكىل ەل ءوز قايعىسىنداي قابىلداپ, تىلەك-نيەتى ءبىر بولدى. ەلىمىزدىڭ ءار ءوڭىرىنەن, ءتىپتى شەتەلدەردەن دە الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ, كومەك قولىن سوزعان جۇرتتىڭ قاراسى قالىڭ بولدى. ولاردىڭ ىشىندە ءتۇرلى ەتنومادەني بىرلەستىكتەر دە بار. بىرلىگىمىز سىنالاتىن وسى وقيعاعا ءبىزدىڭ «دۋستليك» ءوزبەك قاۋىمداستىعى دا بەيجاي قاراماي, كوڭىلى جارىم اعايىننىڭ جانىنان تابىلدى. قاۋىمداستىق اتا-اناسىنان اداسىپ قالعان بالالاردى ءوز ورتالىقتارىندا پانالاتىپ, №61, 53, 54 مەكتەپتەردە كومەك كورسەتتى. سونداي-اق ءتۇركىستان قالاسىندا قارت ادامدارعا قامقورلىق جاساپ اس-سۋىمەن بىرگە 200 ورىندىق بالاباقشانى دايىندادى. «ءبىرلىك بار جەردە – تىرلىك بار» دەگەندەي, ەل باسىنا قانداي كۇن تۋسا دا ىنتىماعى بەرىك ەل اۋىرتپالىقتى قايىسپاي كوتەرە بىلەدى. سوندىقتان وسى تۇتاستىعىمىزدىڭ, تاتۋلىعىمىزدىڭ تۋىن تىك ۇستاپ, ەل امان, جۇرت تىنىشتا ءومىر سۇرەيىك, اعايىن!
يكرام حاشيمجانوۆ,
«دۋستليك» قازاقستان وزبەك ەتنومادەني بىرلەستىكتەرى قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى
