ساپاردا ەل استاناسىن ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋگە ۇلەس قوسىپ جۇرگەن شارۋا قوجالىقتارىنىڭ جۇمىس بارىسى تانىستىرىلدى. «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورىنىڭ» دەمەۋىمەن ىسكە اسىپ جاتقان جوبالار ءبۇگىندە ءبىرشاما ناتيجە بەرىپ جاتىر ەكەن.
ماسەلەن, بۋراباي اۋدانى, كەنەسارى اۋىلىندا «ىرىس» باعدارلاماسى بويىنشا نەسيە الىپ, «وماروۆ» ءسۇت-تاۋارلى فەرماسىن دوڭگەلەتىپ وتىرعان كاسىپكەر بار.
– قازىرگى ۋاقىتتا ءسۇتتى باعىتتاعى 350 باس سيىرىم بار. دايىن ءسۇتىمىزدى ءسۇت وڭدەيتىن «اينا» جشس-نا, «كوكشەتاۋ گورمولزاۋىتقا», «Milk Ptojekt», «Natige» سەرىكتەستىكتەرىنىڭ زاۋىتتارىنا جەتكىزەمىز. ولارمەن ءسۇت جەتكىزۋ جونىندە بەكىتكەن كەلىسىمشارتتارىمىز بار. جىل سايىن ءسۇت تاپسىرۋ كولەمىن دە ارتتىرىپ كەلەمىز. مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ارقاسىندا شارۋاشىلىعىمىز ءوز دەڭگەيىندە دامىپ جاتىر. ەندىگى جوسپارىم – مال باسىن كوبەيتە ءتۇسۋ. جاقىندا قور 77 ملن تەڭگەگە بەرگەن ءوتىنىمىمدى ماقۇلدادى. بۇل قارجىعا ءسۇتتى باعىتتاعى گولشتين تۇقىمدى سيىر ساتىپ الۋدى جوسپارلاپ وتىرمىن, – دەيدى شارۋاشىلىق باسشىسى سەرىك وماروۆ. ول نەسيەنىڭ پايىزدىق تولەمىنىڭ ءتيىمدى ءارى مەرزىمىنىڭ قولايلى ەكەنىن دە ايتا كەتتى.
بۇگىندە كاسىپكەر سەرىك وماروۆ 7 ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. اۋدان اكىمى ءالىمجان احمەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, وسى ءبىر عانا اۋىلدىق وكرۋگتىڭ وزىندە 25 شارۋا قوجالىعى, 8 سەرىكتەستىك جۇمىس ىستەيدى ەكەن.
ساپارىمىزدى ءارى قاراي بۋراباي اۋدانىنىڭ قىمىزىناي اۋىلىنداعى «ايدىن» شارۋا قوجالىعىندا جالعاستىردىق. تابيعاتى اسەم وڭىردە ورنالاسقان قوجالىق ەكەن. بيىل «سىباعا» باعدارلاماسى ارقىلى جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الىپ, سلوۆاكيادان سيممەنتال تۇقىمدى ءىرى قارا ساتىپ اكەلگەن.
– قوردىڭ اقمولا وبلىستىق فيليالىنان «سىباعا» باعدارلاماسى بويىنشا 40 ملن تەڭگەگە جۋىق نەسيە العان ەدىم. سول قارجىعا سلوۆاكيادان 53 باس سيممەنتال تۇقىمدى ءىرى قارا مال, وعان قوسا مال ازىعىن دايىندايتىن تەحنيكا ساتىپ الدىم. قوردان العان نەسيەنىڭ كومەگى ۇلكەن بولدى. ەندى وسى مالدى امان-ەسەن باعىپ, باسىن كوبەيتۋ كەرەك. وعان مۇمكىندىگىمىز جەتكىلىكتى,– دەيدى شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى تالعات تاشيكوۆ.
شەتەلدەن اكەلگەن مالداردىڭ تۇقىمى جاقسى ەكەنىن, ەتتى كوپ بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.
– ماقساتىمىز – مالدىڭ سانىن ءوسىرىپ قانا قويماي, وسى وڭىرگە بەيىمدەۋ, ساپاسىن جاقسارتۋ, – دەيدى كاسىپكەر.
سونىمەن قاتار بۋراباي اۋدانى, قىمىزىناي اۋىلىنداعى كاسىپكەر التاي كابدۋليننىڭ دە شارۋاشىلىعىمەن تانىستىق. كاسىپكەر مال جانە قۇس شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا باعىتتالعان «يگىلىك» باعدارلاماسىنىڭ يگىلىگىن كورىپ, قىمىز ءوندىرۋمەن اينالىسادى. ايتۋىنا قاراعاندا, ساپالى دايىندالعان ۇلتتىق سۋسىنعا سۇرانىس تا جوعارى كورىنەدى.
– «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورىنان» 6 ملن تەڭگە نەسيە الىپ, وعان 18 باس جىلقى ساتىپ الدىم. ءوزىمنىڭ بيەلەرىمدى قوسقاندا قازىر 36 بيە ساۋىپ وتىرمىز. كۇنىنە 120 ليتر قىمىز دايىندايمىز. قىمىزعا سۇرانىس كوپ. ەشقايدا تاسىماي-اق, تۇتىنۋشىلارىمىز ءوزدەرى الىپ كەتەدى. ەكى دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەسىمەن كەلىسىمشارتىمىز بار,– دەيدى التاي كابدۋللين.
قوردىڭ اقمولا وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ابزال كەنجەعاليەۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بيىل اۋىل كاسىپكەرلەرىن قولداۋعا 1 ملرد 838 ملن تەڭگە باعىتتاۋ جوسپارلانىپ وتىر ەكەن.
– «سىباعا» باعدارلاماسى بويىنشا بىلتىر باس-اياعى 1 ملرد 105 ملن تەڭگەنىڭ 24 نەسيەسى بەرىلدى. كاسىپكەرلەر بۇل اقشاعا 1 541 باس ءىرى قارا, ءتۇرلى تەحنيكا مەن مال ازىعىن ساتىپ الدى. ال بيىل 625 باس ءىرى قارا ساتىپ الۋ ءۇشىن شارۋالارعا 537 ملن تەڭگە بولاتىن 12 نەسيە بەرىلدى. جىل سوڭىنا دەيىن بۇل ماقساتقا 1 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى باعىتتاۋ جوسپارلانۋدا,– دەيدى ول.
ابزال كەنجەعاليەۆ بۇل باعدارلامالاردىڭ وزىندىك تالاپتارى بار ەكەنىن ايتتى. بىرىنشىدەن, كاسىپكەر اۋىل تۇرعىنى بولۋ كەرەك. ەكىنشىدەن, جوبانى ىسكە اسىراتىن قورا-قوپسىسى بولۋى شارت. نەسيە العان ادام ءىسىن دوڭگەلەتكەنشە, ياعني ەكى جىلعا دەيىن ونى تولەۋدەن بوساتىلادى.
قور اۋىلداعى كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا باعىتتالعان بىرقاتار نەسيە ونىمدەرىن ىسكە اسىرادى. مىسالى, «سىباعا» باعدارلاماسى ەتتى باعىتتاعى مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن شارۋا قوجالىقتارىن قولداۋعا ارنالعان. باعدارلامانىڭ ماقساتى – ءىرى قارا مەن ۇساق مال ەتىن ءوندىرۋ بويىنشا سالاداعى وتاندىق ەكسپورتتىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ. جىلدىق سىياقى مولشەرى 4% بولاتىن نەسيە 15 جىلعا 70 ميلليون تەڭگەگە دەيىن بەرىلەدى. سىياقى مەن نەگىزگى قارىزدى تولەۋ بويىنشا 2 جىلعا دەيىنگى جەڭىلدەتىلگەن مەرزىم قاراستىرىلعان.
قور وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, اقمولا وبلىسىندا قارجىلاندىرۋ جەمىستى ءجۇرىپ جاتىر دەۋگە بولادى. ءتۇرلى باعدارلامالار بويىنشا, سونىڭ ىشىندە «ەڭبەك» ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعدارلاماسى اياسىندا شاعىن نەسيەمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن وتىنىمدەر قابىلدانۋدا. وسىنداي باعدارلامالاردىڭ ارقاسىندا اتاكاسىپتى دامىتام دەۋشىلەرگە مۇمكىندىك ءالى دە كوپ.
جانار ەربول,
ەۇۋ ستۋدەنتى
