ايماقتار • 05 شىلدە، 2019

اتامەكەنگە كەلىپ، ءبىلىم الۋدا

170 رەتكورسەتىلدى

موڭعوليا، قىتاي، وزبەكستان، رەسەيدەن كەلگەن جاستارىمىز وبلىس ورتالىعىنداعى س.تورايعىروۆ اتىنداعى مەم­لەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەت پەن پەدا­گوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتىڭ، يننوۆاتسيالىق ەۋرازيالىق ۋنيۆەرسيتەتتىڭ «Foundation» دەپ اتالاتىن دايىندىق ءبولىم­دەرىندە وقىپ ءجۇر. بيىل شەتتە تۇراتىن قازاق جاستارى ءۇشىن بولىنەتىن گرانتتار سانى ەكى ەسەگە ارتىپ، كەلەتىن تالاپكەرلەر قاتارى كوبەيمەك.

وبلىس ورتالىعىنداعى دوستىق ۇيىندە «ەلىمىزدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ تاپسىرىسى بويىنشا اشىلعان دايىندىق بولىمدەرى جانە شەتەلدەردەگى قازاق جاستارى» تاقىرىبىندا كەزدەسۋ ءوتتى. وعان دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىم­داستىعى وبلىستىق فيليا­ل­ىنىڭ، وبلىستىق ىشكى ساياسات باسقارماسىنىڭ باسشىلارى، «وتانداستار» كوممەر­تسيالىق ەمەس اق مادەني-عىلىمي دەپارتامەنتىنىڭ ماماندارى مەن ءوڭىر­دەگى ستۋدەنت جاستار قاتىستى.

دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداس­تىعى وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى بولات زاۋىتتىڭ سوزىنشە، جالپى باس­تى ماقسات – قازاق جاستارىن ەلگە قاي­­تارۋ. جەرگىلىكتى حالقىمىزدىڭ دەمو­­گرافيالىق احۋالىن ەسكەرە وتىرىپ، موڭعوليا، قىتاي، وزبەكستان، رەسەيدە تۇرىپ جاتقان قازاق وت­با­سىلارىنىڭ ۇل-قىزدارىن اتامە­كەنگە اكەلۋ، وقىتۋ، قولداۋ، وسى جەردە ورنىقتىرۋ. بىلتىر پەداگوگي­كا­­لىق ينستيتۋتتا دايىندىق توبى اشى­لىپ، وعان 38 تالاپكەر قابىل­دان­عان. جاستاردىڭ بارلىعى تەگىن جاتاق­حانامەن قامتاماسىز ەتىلگەن. ولار­دى تەگىن ەمدەۋ جونىندە قالاداعى ەمحانا­لاردىڭ بىرىمەن كەلىسىمشارت جاسالعان.

ء–بىز جىل سايىن الىس-جاقىن شەتەلدەردە تۇرىپ جاتقان قازاق وتباسىلارىمەن كەزدەسىپ، ولاردىڭ ۇل-قىزدارىن اتامەكەنگە تارتۋ جونىندە ۇگىت-ناسيحات جۇرگىزەمىز. ەلگە كەلىپ، ءبىلىم الىپ، تۇراقتاپ قالعىسى كەلەتىن­دەر از ەمەس، – دەيدى ب.زاۋىت.

بيىل ءبىلىم جانە عىلىم مينيستر­لىگى گرانتتار سانىن ەكى ەسەگە دەيىن كوبەيتۋدە. ەلىمىز بويىنشا ولار 2،5 مىڭ بولسا، ونىڭ 200-ءى ءبىزدىڭ وب­­لىس­­­تاعى جوعارى وقۋ ورىندارى­نا بەرى­­لەدى. ال س.تورايعىروۆ اتىن­­دا­عى مەم­لەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندەگى «Foun­dation» فاكۋلتەتىنىڭ وقىتۋ­شىسى الۋا جاقانوۆانىڭ سوزىنشە، وقۋ باعدار­لا­ماسىنا سايكەس شەتتەن كەلگەن بالالار وقۋ ساۋاتتىلىعى، قازاق­ستان تاريحى، قازاق ءتىلى، ورىس ءتىلى، قازاق ادەبيەتى، ماتەماتيكا، فيزيكا، بيولوگيا، حيميا، اعىلشىن ءتىلى، گەوگرافيا پاندەرى بويىنشا دايىندالۋدا.

قازاق ءتىلى ساباعى قوسىمشا وقى­تىلادى. سونىمەن قاتار وزگە ەلدە تۋىپ-وسكەن بالالار قازاق قوعامىنا تەز بەيىمدەلىپ كەتۋى ءۇشىن پاتريوتتىق، قۇقىقتىق، ادامگەرشىلىك باعىتىندا تاربيە جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.

 جالپى، ەلىمىزدەگى «Foundation» فاكۋلتەتتەرى ەلباسىنىڭ قولداۋى­مەن «شەتەلدە تۇراتىن وتانداستار­دى قولداۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدار­لاماسى» اياسىندا اشىلدى. باعدار­لاما ارقىلى 2012 جىلدىڭ قىر­كۇيەگىنەن بولون ۇدەرىسىنە باعىت­تالعان جاڭا فورماتتا ءبىلىم بەرىلە باستادى. بۇدان كەيىن قازاق دياسپوراسى وكىلدەرى مەن شەتەل ازاماتتارىنا ارنالعان دايىندىق ءبولىمى 2014 جىلدىڭ قازان ايىندا اشىلدى. فاكۋلتەت دەكانى ساۋلە كىسەمباەۆانىڭ ايتۋىنشا، باس­تى ەرەكشەلىك – ەلىمىز ءۇشىن باسەكەگە قابىلەتتى ماماندار دايارلاۋ، ءبىلىم الۋشىلاردىڭ دايىندىق كۋرستارى ارقىلى ۇبت مەن كەشەندى تەستىلەۋگە دايارلىقتارىن تەرەڭدەتۋ، بازالىق سىنىپتاردى بەيىندى وقىتۋ، قازاق دياسپوراسىنىڭ وكىلدەرىن قازاق­ستاندىق بىلىمگە بەيىمدەۋ.

ءبىلىم العان تىڭداۋشىلاردىڭ كوبى ەلىمىزدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنا تۇسكەن. قازىرگى كەزدە فاكۋلتەتتە شەتەلدىك قازاق ستۋدەنتتەرى، كۇندىزگى دايىندىق كۋرسىنداعى تىڭداۋشىلار، قاشىقتىقتان ءبىلىم الۋشىلار، بازالىق سىنىپ وقۋشىلارى، كەشكى دايىندىق كۋرستارىنىڭ تىڭداۋشىلارى ءبىلىم الۋدا. باعدارلاما قازاق دياسپوراسى وكىلدەرى مەن ورالماندارعا جالپى دايىندىق دەڭگەيىن ارتتىرۋ، ولارعا جوعارى جانە ورتا كاسىپتىك وقۋ ورىندارىنا تۇسۋگە قاجەتتى جاعداي جاساۋ ماقساتىندا اشىلدى.

– دايارلىق كۋرسىنىڭ تىڭداۋشى­لارى ۋنيۆەرسيتەت ومىرىنە بەلسەنە ارالاسادى. سپورتتىق سەكتسيالارعا، جارىستارعا بارىپ، ستۋدەنتتىك فيلار­­مونيادا ءان سالادى. ءاربىر مەملە­كەتتىك مەرەكەدە قىتايدان، مونعوليا­دان، وزبەكستاننان كەلگەن جاستار ءوز ونەرلەرىن كورسەتەدى. ولاردىڭ بولا­شاق ماماندىعىن دۇرىس تاڭداپ، ءوز بو­لاشاعىن ءوزى انىقتاۋ ىسىندە دۇ­رىس باعىت بەرەتىن بىلىكتى دە ءبىلىمدى مامان­دار جۇمىس ىستەيدى، – دەيدى س.كىسەمباەۆا.

جاستارعا ءبىلىم بەرۋمەن قاتار، ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ دە مىندەت. «حالىقتىڭ كوشى-قون تۋرالى» زاڭىنىڭ تالاپتارىن ساق­تاۋ ماقساتىندا وبلىستىق ىشكى ىستەر باسقارماسى، كوشى-قون پو­لي­تسيا­سى قىزمەتكەرلەرىمەن كەزدەسۋ­­لەر وتكىزىلىپ، جاستارعا كوشى-قون پو­لي­­تسياسى ارقىلى كەرەك مەر­­زىمگە ۆيزا بەرىلىپ، تiركەۋگە قويىلا­دى. كەشەندى تەستىلەۋگە قاتىسۋ ءۇشىن ۆيزا ۇزارتىلادى. ال «وتان­داس­تار» كوممەرتسيالىق ەمەس اق مادە­ني-عىلىمي دەپارتامەنتىنىڭ قىز­مەت­­كەرى نۇرىمجان جۇماعازيننىڭ ءمالى­مەتىنشە، كۆوتا – 1500 ورىن. كۆوتا ۇبت-دان بالل جيناي الماعان جاعدايدا جوو-عا تۇسۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. شەتەلدەردەگى قانداستارىمىز ەمتي­حانعا قۇجاتتارىن ونلاين رەجىم­دە تاپسىرىپ، وقۋعا تۇسە الادى. ولار ءۇشىن جاتىن ورىن، ستيپەنديا قاراستىرىلعان.

– وتكەن جىل قورىتىندىسى بو­يىن­شا «Foundation» توپتارى تىڭ­داۋ­شى­لارىنىڭ 82 پايىزى ءبىلىم گرانتتارىنا يە بولسا، 80 تىڭ­داۋشى مەملەكەتتىك تاپسىرىس بو­يىن­شا وقىدى. بيىل دا تىڭ­داۋ­شى­لارى­مىزدىڭ قالاعان مامان­دىق­تارى بويىنشا ەلىمىزدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنا مەملەكەتتىك گرانت ارقىلى تۇسەتىندەرىنە سەنەمىز – دەيدى س.كىسەمباەۆا.

ءيا، ەلگە ورالاتىن ءار قازاق بالاسى – ءبىز ءۇشىن بايلىق. ب.زاۋىتتىڭ ايتۋىنشا، الدا شەتەلدەردەگى قازاق جاس­تارىن ەلىمىزدە ءبىلىم الۋعا، سولتۇستىك وڭىرلەردە قالۋلارىنا جاعداي جاساۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى اكىمدىكتەرمەن بىرلەسە اتقاراتىن جۇمىس از ەمەس.

 

 پاۆلودار وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىكتى دارىپتەيتىن قوماقتى قور

رۋحانيات • 05 ماۋسىم، 2020

ۇقساس جاڭالىقتار