تۇڭعىش پرەزيدەنت ءۇلكەن سەنىممەن ىرگەسى بەرىك, بىرلىگى بەكەم, كوپەتنوستى مەملەكەت قۇراتىنىمىزدى ايتقان ەدى. بۇگىندە ول دا ورىندالدى, ۋاقىت كۋا. ەلباسى ساياساتىنىڭ, ەل تاتۋلىعىنىڭ ارقاسىندا وتانىمىز قازاقستان گۇلدەنىپ, وزگەلەرمەن تەرەزەسى تەڭەسىپ, الەم ەلدەرىنىڭ كوشباسشىلارى ساناساتىن ەل بولدى, اتى جاھانعا جايىلدى. جاڭادان قۇرىلعان مەملەكەتتىڭ بويتۇمارى بولىپ, بايتەرەگىمەن بويىن تىكتەگەن ايشىقتى استانامىز سالىندى. وسى جىلدار ىشىندە قازاقستان دامۋىنىڭ بىرنەشە ستراتەگياسى قابىلداندى. العاشقى «قازاقستان-2030» ستراتەگياسى, كەيىننەن قابىلدانعان 2050 جىلعا دەيىنگى دامۋ ستراتەگياسى – بارلىعىندا ءبىرىنشى قويىلعان ماسەلەلەردىڭ باسىندا ەل حالقىنىڭ تۇراقتىلىعىن ساقتاۋ, ۇلتارالىق كەلىسىمدى ارتتىرۋ باعىتى تۇردى. دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا باستاعان بۇدان باسقا دا سالماقتى باعدارلامالاردا ەڭ الدىمەن وسى تاتۋ-ءتاتتى تىرلىگىمىزدىڭ ءتىرەگى ىنتىماعىمىزدان اجىراماۋىمىزعا باسا كوڭىل ءبولىندى.
وسى باعىتتاعى باستامالاردىڭ ۇيىتقىسى بولىپ, ەلباسىنىڭ تىكەلەي باستاماسىمەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى قۇرىلدى. ەلىمىزدەگى ءارتۇرلى ەتنوس وكىلدەرىنىڭ ءوڭىر-وڭىردە قۇرىلعان ەلۋ شاقتى ەتنومادەني ءبىرلەستىگى بار. نۇرسۇلتان نازارباەۆ پرەزيدەنتتىك وكىلەتتىگىن تاپسىرسا دا, اسسامبلەيا توراعالىعىن ءوزى ءجۇرگىزىپ, وسى كۇنگە دەيىن مەملەكەت قالىپتاستىرۋ جىلدارىندا جيناعان باي تاجىريبەسى, كەمەلىنە كەلگەن كىسىلىك كەلبەتى, قياداعىنى تاني بىلەتىن دانالىعى, كەلەشەكتى كورە بىلەتىن كورەگەندىگى قازاقستانداعى كەلىسىمنىڭ كەتەۋىن كەتىرمەي, قۇلاشىن كەڭ سەرمەۋىنە جول اشا بەرەدى.
اسسامبلەيانىڭ سايلاۋ سايىن قۇرامى وزگەرىپ, تولىقتىرىلىپ وتىرادى. سونىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ ارميان, نەمىس, چەشەن, ۋكراين, تاعى باسقا ەتنوستاردىڭ وكىلدەرى بار. ولاردىڭ ارقايسىسىنىڭ وزىندىك ورنى بولەك. ەتنوستار ۇلتارالىق ماسەلەلەردى پارلامەنت دەڭگەيىندە كوتەرەدى. سوعان سايكەس زاڭعا قاجەتتى ءوزگەرىستەر بولسا ۇسىنىس تاستاپ, ەتنوستار وكىلدەرىنىڭ مۇددەسىن قورعاۋ جولىندا ارەكەتتەنەدى. ناتيجەسىندە وسى جىلدار ىشىندە ۇلتارالىق قارىم-قاتىناسقا سىنا قاعاتىن شيەلەنىستى ءتۇيتكىلدەر بولعان جوق. وسى تۇستا مىنا نارسەنى ايتۋ كەرەك: ەلىمىزدە ەتنوس وكىلدەرىنە بارلىق مۇمكىنشىلىك جاسالعان, وقۋعا ءتۇسۋ, ءبىلىم الۋ, قىزمەت ىستەۋ جاعىنان قولداۋ كورسەتىلىپ وتىرادى. سونداي-اق ۇلتتىڭ ادەبيەتىن, ءمادەنيەتى مەن ونەرىن دامىتۋ جولىنداعى شارالار تۇراقتى ۇيىمداستىرىلادى. بالالارىنا, جاستارىنا ءتىل ۇيرەتىلەدى. باسقا مەملەكەت-تەردى بىلمەدىم, بىزدە كورەي ۇلتتىق تەاترى بار, ۇيعىرلار مەن نەمىستەردىڭ تەاترى بار. بۇل دا – ۇلت مادەنيەتىن ارتتىرۋعا ارنالعان يگىلىكتى ءىس. ەشبىر ەتنوس وكىلىنە ەشقانداي قىسىم جاسالىپ جاتقان جوق, ارقايسىسى قازاقستاننىڭ تولىققاندى ازاماتى, زاڭ ورتاق, قۇقىق ورتاق. ارينە, ءبىز وسى باعىتتى ءارى قاراي جالعاستىرىپ, دامىتا ءتۇسۋىمىز كەرەك.
قاي ەلدە تۇرعىسى كەلەدى – اركىمنىڭ ءوز تاڭداۋى بار. بىراق قازاقستاندىق ەتنوس وكىلدەرى وسىندا تۇرىپ, ءوسىپ-ونگىسى كەلەدى, قازاقستاندى ءوز وتانى سانايدى. ءتىپتى اتامەكەنىنە ورالعاندار دا قازاقستاندىقپىن دەپ ماقتانىشپەن ايتىپ جۇرەدى. بيىل وتكەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ XXVII سەسسياسىندا ەتنوستار اراسىنداعى دوستىقتىڭ جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلگەنىن بايقادىق. ماسەلەن, تاريحي وتانىنا كوشىپ بارعان قازاقستاندىقتار شەت مەملەكەتتەرمەن قازاقستاننىڭ ارىپتەستىك بايلانىسىن كۇشەيتۋگە سەپتىگىن تيگىزىپ جاتىر. ولار ءبىزدىڭ ەلگە شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ جۇمىستارىنا بەلسەندى ارالاسىپ, تۋعان جەرلەرىنىڭ تۇلەۋىنە زور ۇلەسىن قوسۋدا. وسىنداي ءىس-شارالاردىڭ جۇمىسىن ەندى جاڭادان قۇرىلاتىن اسسامبلەيانىڭ شەتەلدىك دوستارى كلۋبى ودان ءارى ىلگەرىلەتە تۇسەدى دەپ سەنەمىن.
بۇعان قوسا بۇل سەسسيادا ەرەكشە نازارىمىزدى اۋدارعانى – قازاق ءتىلىن جەتىك مەڭگەرگەن وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ كوبەيگەنى. وتانداستارىمىزدىڭ مەملەكەتتىك تىلگە دەگەن قۇرمەتى جىل سايىن ارتا تۇسكەنى قۋانتارلىق جايت. بالالارىن قازاق ءتىلدى مەكتەپتەرگە وقۋعا بەرىپ جاتىر. ەلىنىڭ ەرتەڭىنە ۇلەس قوسامىن دەگەن, ەلىنىڭ بولاشاعىن ويلاعان جان, ارينە, سويتەدى. بۇل – ۇلكەن بەلەس, قازاقستانداعى ۇلتارالىق ساياساتتىڭ دۇرىستىعىنىڭ كورسەتكىشى.
وسى ىلكىمدى ىستەردەن ءتۇيگەن ويىم, قازاق ءتىلى ەلىمىزدەگى 130-دان اسا ەتنوس وكىلىنىڭ تاتۋ-ءتاتتى, تۇسىنىستىكتە ءومىر سۇرۋىنە, ولاردىڭ باسىن ءبىرىكتىرىپ, ءبىر وشاقتىڭ باسىندا ۇيىستىرۋعا جەتەلەيتىن تاپتىرماس قۇرال ەكەندىگىن ايقىنداپ تۇر. بۇل – بىرىنشىدەن, كەزىندە كوپشىلىگى وسى ەلدەن پانا تاۋىپ, قامقورلىعىن كورگەن باۋىرلارىمىزدىڭ قازاق حالقىنا دەگەن پەيىلى, شىنايى ىقىلاس-سىيلاستىعى بولسا, ەكىنشىدەن, زاڭدى قۇرمەتتەۋ, تارتىپكە باعىنۋ, مەملەكەت تىلىنە دەگەن باعا. ارينە ءوزىمىزدىڭ كەيبىر قاراكوزدەرىمىز انا ءتىلىمىزدى وگەيسىتىپ جاتقاندا وزگە ەتنوس بالاسى مارتەبەسىن ارتتىرىپ, اياسىن كەڭەيتىپ جاتسا, مەرەيىمىز تاسىپ قالادى. بۇگىندە قازاقشاعا سۋداي اعىپ سويلەيتىن ەتنوس وكىلدەرىنىڭ قازاق حالقىنىڭ سالت-ءداستۇرى مەن ادەت-عۇرپىن دا ەگجەي-تەگجەيلى ءبىلىپ تۇرسا, تاڭعالمايتىن بولدىق. الالىقتان, الاۋىزدىقتان بويىن اۋلاق ۇستاپ, ءبىراۋىزدى بولۋعا بەيىلدى وسىنشاما ەتنوس وكىلىنىڭ ءبىر شاڭىراق استىندا بەرەكەلى, بەيبىت كۇن كەشۋىنە مەملەكەت بار جاعدايدى جاساۋدا, ايانىپ قالىپ جاتقان جوق. ال قازاق ءتىلىنىن قاسيەتىن ۇعىنىپ, قادىر تۇتقان اعايىنعا ءبىزدىڭ العىستان باسقا ايتارىمىز جوق. ەندىگى جەردە مەملەكەت قۇراۋشى ۇلتتىڭ ءتىلى بار حالىقتىڭ باسىن بىرىكتىرەتىن قۋاتتى قارۋعا اينالۋى كەرەك. بۇل – ءبىزدىڭ كەمەل كەلەشەگىمىزدىڭ كەپىلى.
ورالباي ابدىكارىموۆ,
مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى
