ءا.سمايىلوۆتىڭ ايتۋىنشا 2019 جىلدىڭ قاڭتار-مامىر ارالىعىندا مەملەكەتتىك بيۋدجەتتىڭ كىرىسى – 105,4%, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت – 102,7%, جەرگىلىكتى بيۋدجەت – 113,4%-عا ورىندالدى. ءوتكەن جىلدىڭ العاشقى بەس ايىمەن سالىستىرعاندا مەملەكەتتىك بيۋدجەت – 510 ملرد تەڭگەگە, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت – 450 ملرد تەڭگەگە, جەرگىلىكتى بيۋدجەتى 60 ملرد تەڭگەگە ءوستى.
– 2018 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ۇلتتىق قورداعى قاراجات 26,1 ترلن تەڭگەگە جەتتى. سونىڭ ىشىندە بىلتىر 5,8 ترلن تەڭگە ءتۇستى. 3,2 ترلن تەڭگە مۇناي سەكتورىنداعى كومپانيالار تولەگەن تىكەلەي سالىق بولسا, قالعان 2,5 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسيالىق تابىستان ءتۇسىپ وتىر. تاعى 21,6 ملرد تەڭگە وزگە دە كىرىس كوزدەرىنەن كەلدى, – دەگەن مينيستر 2018 جىلى رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردىڭ تيىسىنشە 99,8% جانە 99,7%-عا ورىندالعانىن, بيۋدجەتتىڭ شامامەن 50%-ى الەۋمەتتىك سالاعا تيەسىلى بولعانىن ايتتى.
كاسىپكەرلەر قاتارى كوبەيدى. بىلتىر سالىق تولەيتىن زاڭدى تۇلعالار سانى 367,2 مىڭنان 409,1 مىڭعا ۇلعايىپتى. ال جەكە كاسىپكەرلەر سانى 1140,4 مىڭنان 1183,4 مىڭعا جەتكەن. شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرى تولەگەن سالىق الدىڭعى جىلداعىدان 25%-عا كوبەيىپ, 3 ترلن 384 ملرد تەڭگەگە جەتتى. شيكىزاتتىق ەمەس سەكتوردان تۇسكەن سالىقتىق تۇسىمدەر 16%-عا ارتىپ, 5 ترلن 820 ملرد تەڭگە بولدى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, جۇمىسكەرلەرىنە جالاقى مەن جەكە تابىس سالىعىن تولەپ وتىرعان زاڭدى تۇلعالار جانە جەكە كاسىپكەرلەر سانى 12 مىڭعا كوبەيگەن.
– سالىق تۇسىمدەرىنىڭ ءىجو-دەگى ۇلەسى 18,6% بولدى. بۇل الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا 1,8%-عا ارتىق. 2025 جىلعا دەيىنگى ماقساتىمىز – سالىقتىڭ ءىجو-دەگى ۇلەسىن 25%-عا دەيىن ءوسىرۋ. ءبىز بۇل كورسەتكىشكە كولەڭكەلى ەكونوميكانى قىسقارتۋ ارقىلى قول جەتكىزەمىز, – دەدى مينيستر.
تسيفرلاندىرۋدىڭ پايداسى قازىردەن بايقالىپ جاتقانىن ايتا كەتەيىك. تسيفرلى تەحنولوگيالاردىڭ ناتيجەسىندە سالىقتى تەكسەرۋ 9% ازايىپ, بيۋدجەتتىڭ كىرىس بولىگىندەگى ۇلەسى شامامەن 20%-عا ۇلعايدى.
بانكروت بولۋعا رۇقسات بەرىلدى. سالىق جۇيەسىن جەتىلدىرۋدىڭ باستى باعىتتارىنىڭ ءبىرى – تاۋارلاردى باقىلاۋدىڭ ۇلتتىق جۇيەسىن قۇرۋ. ونداعى ماقسات – كونترافاكتىنى ازايتۋ مەن كولەڭكەلى بيزنەستىڭ الدىن الۋ. سول ءۇشىن «ەلەكتروندى شوت-فاكتۋرا» ەنگىزىلدى. قازىرگى تاڭدا وعان 330 مىڭ قولدانۋشى تىركەلدى. 2018 جىلدىڭ 1 ساۋىرىنەن باستاپ «ۆيرتۋالدى قويما» ءمودۋلى ەنگىزىلدى. «ۆيرتۋالدى قويما» اۆتوماتتى تۇردە تاۋاردىڭ قوزعالىس بارىسىن باقىلاۋعا ءمۇمكىندىك بەرەدى, – دەدى مينيستر.
نەگىزگى زاڭنامالىق ماسەلەلەردىڭ ءبىرى رەابيليتاتسيا جانە بانكروتتىق تۋرالى زاڭدارعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ. – وسىعان قاتىستى ءتيىستى زاڭ جوباسى ازىرلەنىپ, پارلامەنت ءماجىلىسىنە ەنگىزىلدى. سونداي-اق جەكە تۇلعالارعا سالىق امنيستياسىن جۇرگىزۋگە قاتىستى زاڭ جوباسى پارلامەنت سەناتىندا قارالۋدا, – دەدى قارجى ءمينيسترى.
يمپورتتىڭ ۇشتەن ءبىرى – قىتايدان. 2018 جىلى كەدەندىك باجدار مەن سالىقتاردىڭ ءتۇسىمى 2017 جىلمەن سالىستىرعاندا 17%-عا ءوسىپ, 2 ترلن تەڭگەدەن استى. بۇل اعىمداعى جىلدىڭ 5 ايىندا وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 21%-عا ارتقان. ءۇشىنشى ەلدەردەن كەلگەن يمپورتتان تۇسكەن قوسىمشا قۇن سالىعى الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا بىلتىر 12,4%-عا ۇلعايىپ, 579 ملرد تەڭگەگە جەتتى. وعان سەبەپ, ءۇشىنشى ەلدەردەن كەلەتىن يمپورت كولەمىنىڭ 2,3 ملرد دوللارعا ۇلعايىپ, 19,3 ملرد دوللارعا جەتۋى. وسى يمپورتتىڭ شامامەن 30%-ى – قىتايدان كەلەتىن تاۋارلار.
42 بالل.
– اشىق بيۋدجەتتى قالىپتاستىرۋدىڭ ماقساتى – ازاماتتاردىڭ بيۋدجەت پروتسەستەرىمەن تانىسۋىنا جانە بيۋدجەت قاراجاتىن جۇمساۋ بارىسىن تالقىلاۋعا قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتۋ. قازىرگى تاڭدا بۇل ماسەلەنى حالىق تالقىلاپ جاتىر. مەنىڭ بلوگىما بيۋدجەت اقشاسىن جۇمساۋ تۋرالى كوپتەگەن ۇسىنىس ءتۇسىپ جاتىر, – دەدى مينيستر.
باۋىرجان مۇقان,
«Egemen Qazaqstan»
