اۋىل اكىمى جەڭە مە, سۋديانىڭ ايەلى جەڭە مە؟
سەيسەنبى, 12 ناۋرىز 2013 7:21
قاراپايىم حالىققا بەرمەگەن جەردى بيلىك وكىلىنىڭ ايەلى يەمدەنىپ وتىر
تۇرار رىسقۇلوۆ اۋداندىق سوتى سۋدياسىنىڭ ايەلى مەن وسى اۋداننىڭ ورتالىعى – قۇلان اۋىلىنىڭ اكىمى سوتتاسىپ جاتىر. ءوزىن كاسىپكەرمىن دەپ تانىستىرعان ورازكۇل مىرقالىقوۆا, ياعني سۋديانىڭ ايەلى جەرگىلىكتى بيلىك وكىلىن «بازار الدىنداعى جەردى كاسىپكەرلىك ماقساتتا پايدالانۋعا بەرمەگەنى ءۇشىن» سوتقا بەرگەن. بىراق اۋىل اكىمى الىك بەكتۇرسىنوۆ بولسا: «سۋديانىڭ ايەلى جالعان قۇجات جاساپ الۋ ارقىلى جاياۋ جۇرگىنشىلەرگە ارنالعان جول جيەگىنەن ساۋدا نىسانىن اشىپ العان», دەيدى.
سەيسەنبى, 12 ناۋرىز 2013 7:21
قاراپايىم حالىققا بەرمەگەن جەردى بيلىك وكىلىنىڭ ايەلى يەمدەنىپ وتىر
تۇرار رىسقۇلوۆ اۋداندىق سوتى سۋدياسىنىڭ ايەلى مەن وسى اۋداننىڭ ورتالىعى – قۇلان اۋىلىنىڭ اكىمى سوتتاسىپ جاتىر. ءوزىن كاسىپكەرمىن دەپ تانىستىرعان ورازكۇل مىرقالىقوۆا, ياعني سۋديانىڭ ايەلى جەرگىلىكتى بيلىك وكىلىن «بازار الدىنداعى جەردى كاسىپكەرلىك ماقساتتا پايدالانۋعا بەرمەگەنى ءۇشىن» سوتقا بەرگەن. بىراق اۋىل اكىمى الىك بەكتۇرسىنوۆ بولسا: «سۋديانىڭ ايەلى جالعان قۇجات جاساپ الۋ ارقىلى جاياۋ جۇرگىنشىلەرگە ارنالعان جول جيەگىنەن ساۋدا نىسانىن اشىپ العان», دەيدى. سۋديانىڭ ايەلىنىڭ ساۋداسى ءتيىمدى جەردەن ويىپ تۇرىپ ورىن الىپ الۋى, جەرگىلىكتى كاسىپكەر-ساۋداگەرلەردىڭ دە نارازىلىعىن تۋعىزۋدا.
ماسەلەنىڭ ءمانىسىن ايتساق, وسىدان ەكى جىل بۇرىن جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ شەشىمىمەن اۋدانداعى ورتالىق بازاردىڭ الدىنداعى ساۋدا نىساندارى جولدى كەڭەيتۋ ماقساتىندا كوشىرىلگەن. بۇل, ارينە, ءوز كەزەگىندە ساۋدا-ساتتىق يەلەرىنىڭ قارسىلىعىن تۋعىزعانىمەن, ەلگە ورتاق تارتىپكە باعىنىپ, «قۇتتى ورىندارىن» تاستاپ, كەتە بارعان. بىراق, وكىنىشكە قاراي, از ۋاقىتتان كەيىن الگى «جولدى كەڭەيتۋ ماقساتىندا» بوساتىلعان جەردە ساۋدا نۇكتەلەرى قايتادان بوي كوتەرە باستايدى. ونىڭ جاڭا قوجايىنى تۇرار رىسقۇلوۆ اۋداندىق سوتىنىڭ سۋدياسى دۇيسەن مىرقالىقوۆتىڭ ايەلى ورازكۇل مىرقالىقوۆا بولىپ شىعادى. جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ ايتقانىنا كونىپ, تىپ-تىنىش «قونىس اۋدارعان» كاسىپكەرلەردىڭ اشۋ-ىزاسىن تۋعىزىپ وتىرعان دا «قولىڭنان كەلسە, قونىشىڭنان باس», دەگەنگە كەلەتىن وسى جاعداي.
ورىنگۇل قوجانازاروۆا, ساۋداگەر:
– سۋديا وسى قۇلان اۋىلىندا تۇرادى. دۇيسەن مىرقالىقوۆ دەگەن كىسى. ءبىز ساۋدا نۇكتەلەرىمىزدى تاستاپ, جەردى بوساتىپ كەتكەننەن كەيىن ول وسى جەرگە تاس قالاپ, دۇكەن سوقتى. سوندا ءبىز سياقتى قاراپايىم حالىققا كەلگەندە رۇقسات بولمايدى دا, سۋديالاردىڭ وتباسىنا رۇقسات بولا بەرە مە؟
اۋداندىعى ورتالىق بازاردىڭ باستىعى دا سۋديانىڭ زايىبىنان جاپا شەگىپ وتىرعانىن ايتادى.
ەرلان سۇلەيمەنوۆ, «قۇلان» ورتالىق بازارىنىڭ باستىعى:
– سۋديانىڭ ايەلى مەنىڭ جەرىمدى دە الىپ قويىپ وتىر. زاڭدى, «گوساكتىسى» بار, جەكەمەنشىك تەلىمىمدى «سۋديامىن», «سۋديانىڭ ايەلىمىن» دەپ, تارتىپ الا بەرە مە؟
داۋعا سەبەپ بولعان دۇكەننىڭ جانىنان ۇزىندىعى – 85, ەنى – 12 مەترلىك جەر تەگىستەلىپ, تاعى ءبىر جاڭا نىسان بوي كوتەرمەك كورىنەدى. ونىڭ دا يەسى كاسىپكەر ورازكۇل ءمىرقالىقوۆا بولماقشى. بىراق ول دا ايىلىن جيار ەمەس. «قۇجاتتارىم زاڭدى», دەيدى.
– مەنىڭ دە زاڭداستىرعان قۇجاتتارىم بار. جۇمىس ىستەپ جاتقانىما 2 جىل بولدى. ءوزىم زەينەتكەرمىن. تىرلىك جاسايىن دەگەن نيەتىم عوي, قۇجاتتارىم تۇگەل.
الىك بەكتۇرسىنوۆ, قۇلان اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى:
– بۇل كىسىگە «ءسىزدىڭ جاساپ جاتقانىڭىز زاڭسىز» دەپ تالاي رەت ايتتىق. بىراق وزىنە «بۋتيك» سالۋ ءۇشىن بەرىلگەن ورىننان باسقا جەرگە, ياعني قالاعان جەرىنە «تۋ تىگىپ» وتىر. قولىندا قۇجاتتارى بولعانىمەن, مىنا سالىنعان «بۋتيگىنىڭ» قۇجاتتارى دۇرىس ەمەس.
بايسۇلۋ اينابەكوۆا, ساۋداگەر:
– مىنا دۇكەندى اۋداندىق سوتتىڭ سۋدياسى دۇيسەن مىرقالىقوۆ دەگەن كىسى سالدىردى. ال ءبىز بولساق بۇل جەرگە ساۋدا-ساتتىق جاساۋعا بولمايدى دەگەن سوڭ سول جەردەگى بۋدكالارىمىزدى الدىق تا كەتتىك. ەندەشە زاڭدى ورىنداۋدى تالاپ ەتەتىن سوتتىڭ سۋدياسى سول زاڭسىز دەگەن جەرگە نەگە دۇكەن سالدىرىپ وتىر؟ مىنە, سول ءۇشىن اشىنىپ, شىرىلداپ وتىرمىز.
تۇرار رىسقۇلوۆ اۋدانىنىڭ ءبىر توپ ساۋداگەرلەرى قازىر ءتيىستى ورىندارعا شاعىمدانۋدا. بىراق اۋىل اكىمى جەڭە مە, سۋديانىڭ ايەلى جەڭە مە, ول جاعى ازىرگە بەلگىسىز.
كوسەمالى ءساتتىباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».
جامبىل وبلىسى,
تۇرار رىسقۇلوۆ اۋدانى,
قۇلان اۋىلى.
