اقمولا وبلىسىنىڭ مادەنيەت, ارحيۆتەر جانە قۇجاتتاما باسقارماسى كوكشەتاۋ قالاسىنىڭ تاريحي مۋزەيى قىزمەتكەرلەرى وسى تۇجىرىمعا ساي قىزمەت اتقارىپ كەلەدى دەپ نىق سەنىممەن ايتۋعا بولادى. سەبەبى تۋعان جەرىمىز – كوكشە ولكەسىنىڭ كونە دە شەجىرەلى تاريحىنىڭ تۇنىعىنا تەرەڭنەن بويلاپ, تۋعان قالامىزدىڭ باستان كەشىرگەن قيلى-قيلى كەزەڭدەرىن زەرتتەپ-زەردەلەپ, ۇلتتىق رۋحاني, مادەني قۇندىلىقتارىمىزدى جاڭعىرتىپ, ولاردىڭ وزىق ۇلگىلەرىن ۇرپاق بويىندا جالپىقازاقستاندىق پاتريوتيزم قالىپتاستىرۋ نەگىزىندە قوعام يگىلىگى ءۇشىن ۇتىمدى پايدالانۋ – اسا ماڭىزدى ءارى جاۋاپتى ءىس.
كوكشەتاۋ قالاسىنىڭ تاريحي مۋزەيى قىزمەتكەرلەرىمەن جوسپارلانعان ءاربىر تانىمدىق, تاعىلىمدىق ءىس-شارانىڭ ماڭىزدىلىعىنا ءمان بەرىلە وتىرىپ, جاۋاپكەرشىلىكپەن جۇزەگە اسىرىلادى. وسى كۇنگە دەيىن اتقارىلعان مادەني-كوپشىلىك ءىس-شارالارعا جەرگىلىكتى تۇرعىندار مەن قالا قوناقتارىنىڭ الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى بەرگەن وڭ باعاسى مۋزەي قىزمەتى باعىتىنىڭ دۇرىستىعىنىڭ بەلگىسى دەپ بىلەمىز. ماسەلەن, بيىل «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا شەجىرەلى كوكشە جەرىنىڭ ءوز قويناۋىندا بۇگىپ جاتقان تالاي تاريح سىرلارىنا بويلاۋ, ءالى دە زەرتتەلمەگەن, اشىلماعان تاريح بەتتەرىن انىقتاۋ, عيبراتتى عۇمىرلارى كوكشە تاريحىمەن تىعىز بايلانىستى ءۋاليحانوۆتار اۋلەتىنەن باستاپ, جەكە تۇلعالاردىڭ تۋعان جەرىمىزدىڭ تاريحىنىڭ قالىپتاسىپ, دامۋىنا قوسقان ۇلەستەرى بويىنشا زەرتتەۋ-زەردەلەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ, ولاردى ءدارىپتەۋ, كەڭىنەن ناسيحاتتاپ, كەلەر ۇرپاققا اماناتتاۋ ماقساتىندا «كوكشەم – شەجىرەلى ولكەم», «تۋعان جەر – تۋعان ەل» پاتريوتتىق باعدارلامالارى اياسىندا كوپشىلىك قاۋىمدى كوكشە ءوڭىرى تاريحىمەن, ونىڭ كورىكتى جەرلەرىمەن جانە كيەلى نىساندارىمەن تانىستىرۋ ماقساتىندا «تۋعان قالام – قازىنام» جانە ەلباسىنىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالاسى اياسىندا ۇلتىمىزدىڭ ساندىك-قولدانبالى ونەرى ارقىلى مادەنيەتىمىزدىڭ ماڭىزدىلىعىن, قاسيەتتىلىگىن تانىتۋ ماقساتىندا «ۇلتتىق قولونەر – قاسيەتتى ءتول ونەر» اتتى مۋزەيلىك جوبالار قولعا الىنىپ, ولاردى ءجۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا ءتۇرلى فورماتتا تانىمدىق, تاعىلىمدىق ءىس-شارالار اتقارىلۋدا.
عاسىرلار بويى تۇنىعى لايلانباي, ۇرپاقتان-ۇرپاققا ساباقتاسقان ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدىڭ وزىق ۇلگىلەرىن كەلەر بۋىنعا اماناتتاۋ – بۇگىنگى قوعام ەنشىسىندە.
وسىناۋ يگىلىكتى ماقساتتاعى قىزمەتىمىزدىڭ ءبىر ايعاعى رەتىندە جاز ماۋسىمىنىڭ العاشقى كۇندەرىندە بۋراباي ساياحات ايماعىنداعى ابىلاي حان الاڭىندا ۇيىمداستىرىلعان «ۇلتتىق مۇرا: وتكەننەن – كەلەشەككە» اتتى جىلجىمالى كورمەنى ايتۋعا بولادى.
ءبىزدىڭ ولكەمىز ۇلى تۇلعالاردىڭ ەسىمدەرىمەن, حالقىمىزدىڭ باسىنان وتكەن ماڭىزدى تاريحي وقيعالارمەن بايلانىستى. حالقىمىزدىڭ اتقا ءمىنۋ مادەنيەتى, سالت-داستۇرلەرى مەن ۇلتتىق قۇندىلىقتارى كورىنىس تاباتىن كاسىپتىڭ دامۋى وسى جەردەن باستاۋ الادى. XIX عاسىردا كوكشەلىك قولونەرشىلەر مەن شەبەرلەردىڭ بۇيىمدارى ءتۇرلى كورمەلەر مەن جارمەڭكەلەردە جوعارى سۇرانىسقا يە بولعانى تاريحتان بەلگىلى.
اشىق اسپان استىنداعى «ۇلتتىق مۇرا: وتكەننەن – كەلەشەككە» اتتى كورمەدە دەمالۋشى وتانداستارىمىز بەن شەتەلدىك قوناقتاردىڭ نازارىنا مۋزەي قورىندا ساقتالعان قازاق حالقىنىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىندە تۇتىنىلعان زاتتار, كيىز, سىرماق, تەكەمەت باسۋ, الاشا, شي, اياققاپ, قۇراق كورپە مەن كىلەم توقۋ سياقتى ءداستۇرلى قولونەر شەبەرى سماعۇل كەنجەباي, اعاش شەبەرى ەركەش ماكەنوۆ, تەرى مەن مەتالل شەبەرى رۋستام ءشارىپوۆتىڭ بىرەگەي تۋىندىلارى ۇسىنىلدى.
سونىمەن قاتار كورمە بارىسىندا ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كوكشەتاۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى مەن ا.مىرزاحمەتوۆ اتىنداعى كوكشەتاۋ ۋنيۆەرسيتەتى ستۋدەنتتەرىنىڭ شىعارماشىلىعىن شىڭداۋ جانە ونەر جولىنداعى العاشقى قادامدارىن قولداۋ ماقساتىندا كوپشىلىككە ناسيحاتتالعان حالقىمىزدىڭ بولمىسىن, مادەنيەتىن, تۇرمىسىن بەينەلەيتىن ۇلتتىق ناقىشتاعى كارتينالارى دەمالۋشىلاردى جوعارى تالعامدىلىعىمەن تامساندىرىپ, رۋحاني, ەستەتيكالىق لاززاتقا بولەدى.
اقمولا وبلىسى مادەنيەت, ارحيۆتەر جانە قۇجاتتاما باسقارماسى تاراپىنان بەكىتىلگەن كەستەلىك جوسپارعا سايكەس ۇيىمداستىرىلعان كورمە ءناتيجەسىندە اقمولا وبلىسى مەن كوكشەتاۋ قالاسى بويىنشا اتادان قالعان اسىل مۇرانى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ, جالعاستىرۋشى ساندىك-قولدانبالى ونەردىڭ جەرگىلىكتى, تانىمال حاس شەبەرلەرىمەن قاتار, ەسىمدەرى ءدۇيىم جۇرتقا بەيمالىم سۋرەتشىلەر مەن ۇلتتىق قولونەر شەبەرلەرى انىقتالىپ, ونەرلەرى ءدارىپتەلدى.
كۇنسۇلۋ نۇرعاليەۆا,
كوكشەتاۋ قالاسىنىڭ تاريحي
مۋزەيىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى
اقمولا وبلىسى
