فەستيۆال مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن «جاھانداعى زاماناۋي قازاقستاندىق مادەنيەت» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا وتكىزىلدى. ءتورت كۇن بويى وپەرا جانە بالەت تەاترىندا دۇبىرلەپ وتكەن كلاسسيكالىق ونەردىڭ مەرەكەسى وڭدى-سولدى وتكىزىلەتىن قاتارداعى كوپ جوبالاردىڭ ءبىرى ەمەس, جالپى قازاق مادەنيەتىندەگى ايتۋلى وقيعا رەتىندە قابىلداندى.
فەستيۆالدىڭ ماقساتى – ۇلتتىق جانە شەتەلدىك وپەرا, بالەت كلاسسيكالارىن ناسيحاتتاۋ جانە دارىپتەۋ, قازاقستان حالىقتارىنىڭ مۋزىكالىق داستۇرلەرىن ساقتاۋ جانە دامىتۋ. فەستيۆال باعدارلاماسىنا تەاتر رەپەرتۋارىنىڭ التىن قورىن قۇرايتىن جانە ونداعان جىلدار بويى كورەرمەندەردىڭ تۇراقتى سۇرانىسى مەن سۇيىسپەنشىلىگىنە يە بولعان سپەكتاكلدەر ەنگىزىلگەن. فەستيۆال قوناقتارى بۇگىنگى كۇنگە دەيىن رەپەرتۋاردان تۇسپەي كەلە جاتقان بايىرعى قويىلىمدارعا جاڭا ءارى باتىل كوركەمدىك وزگەرىستەر ەنگىزگەن رەجيسسەرلەر ەڭبەگىن جوعارى باعالاي وتىرىپ, وزگەشە ءپىشىن, جاڭا مازمۇن تاپقان تۋىندىلاردى جىلى قابىلدادى. اتاپ ايتقاندا, فەستيۆالدىڭ شىمىلدىعى تەاتر رەپەرتۋارىنىڭ باستى قويىلىمىنا اينالعان ا.جۇبانوۆ پەن ل.ءحاميديدىڭ «اباي» وپەراسىمەن اشىلىپ, اجاردىڭ ارياسىن ورىنداۋ ءۇشىن «استانا وپەرا» تەاترىنان قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى نۇرجامال ۇسەنباەۆا 35 جىل ەڭبەك ەتكەن ءتول تەاترىنا ارنايى شاقىرىلدى. قويىلىمعا حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ لاۋرەاتى ەربولات احمەدياروۆ ديريجەرلىك جاسادى.
ساحنا دەكوراتسياسىن تولىعىمەن وزگەرتىپ, تۋىندىنى بارىنشا تۇرلەندىرگەن يتاليالىق رەجيسسەردىڭ جۇمىسى جەتپىس بەس جىلدىق تاريحى بار وپەرانىڭ جاڭاشا سيپاتتا باعالانۋىنا جول اشتى. ءتۇرلى جىلداردا بەلگراد فيلارمونيالىق وركەسترىمەن, فرانتسۋز ۇلتتىق وركەسترىمەن, دات راديوسىنىڭ سيمفونيالىق وركەسترىمەن, بەرلين سيمفونيالىق وركەسترىمەن, بەرلين نەمىس جانە كوميكستەر وپەراسىمەن, شۆەتسيانىڭ كورولدىك وپەراسىمەن جانە ۇلكەن بوردو تەاترىمەن بىرگە جۇمىس ىستەگەن ماەسترو دوريان ۋيلسون دا اقش-تان ارنايى شاقىرىلىپ, ونىڭ ديريجەرلىگىمەن ساحنالانعان س.پروكوفەۆتىڭ «رومەو مەن دجۋلەتتا» بالەتىنىڭ بۇرىنعىدان وزگەشە, جاڭا بوياۋمەن ارلەنە تۇسكەنىن كورەرمەن بىردەن بايقادى. سوليستەر دميتري سۋشكوۆ پەن قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى جانەل توكەەۆا جانە ازامات اسقاروۆتىڭ اياق ۇشىمەن شىر اينالىپ, سان مارتە اۋەدە قالىقتاعان بيشىلىك شەبەرلىگى كورەرمەندەر تاراپىنان جوعارى باعالاندى.
قازاقستاندىق رەجيسسەر, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ءلايلىم يمانعازينانىڭ ساحنالاۋىنداعى ج.بيزەنىڭ «كارمەن» وپەراسى دا فەستيۆالداعى انشلاگپەن وتكەن قويىلىمداردىڭ ءبىرى بولدى. حوزەنىڭ پارتياسىن ەگيپەت وپەراسىنىڭ ءانشىسى حانني ابدەلزاحەر ورىندادى. ول گ.دونيتسەتتيدىڭ «ماحاببات سۋسىنىنداعى» نەمورينو, ۆ.ا.موتسارتتىڭ «سيقىرلى سىبىزعى» وپەراسىنداعى تامينو, ج.بيزەنىڭ «كارمەنىندەگى» حوزە, دج. ءپۋچچينيدىڭ «تۋراندوت» وپەراسىنداعى كالاف, دج. ۆەرديدىڭ «تراۆياتاسىنداعى» الفرەدو جانە تاعى باسقا پارتيالارىمەن بەكزات ونەردىڭ تابىنۋشىلارى اراسىندا ەسىمى كەڭ تانىلعان ءانشى. ال «كارمەنگە» الەمدىك مۋزىكا ونەرىنىڭ شىڭىنا بىردەن شىققان جاس ءارى تالانتتى ديريجەر, شەتەلدىك كورەرمەندەرگە وزىندىك ستيلىمەن, اۋەندى بار ىقىلاسىمەن تەرەڭ سەزىنەتىن مۋزىكانت رەتىندە تانىمال كريستوفەر وكەيسەك (اقش) ديريجەرلىك جاسادى. ايگىلى ديريجەر ءار كەزەڭدەردە قازىرگى زاماننىڭ كورنەكتى ارتىستەرى پلاسيدو دومينگو, ەرمونەلا ياحو, ارتۋرو چاكون-كرۋس, مايكل فابيانو جانە كارينە بابادجانيانمەن سەرىكتەس بولعان.
فەستيۆالداعى ەستە قالاتىن ەڭ جارقىن وقيعانىڭ ماريا تەاترىنىڭ سوليستەرى وكسانا سكوريك جانە رەسەيدىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى ەۆگەني يۆانچەنكونىڭ قاتىسۋىمەن قويىلعان پ.ي. چايكوۆسكيدىڭ «اققۋ كولى» بالەتىمەن بايلانىستى بولعانىن ەرەكشە اتاپ وتكەن ابزال. «استانا وپەرا» تەاترىنان كەلگەن ارمان ورازعاليەۆتىڭ ديريجەرلىگىمەن ۇسىنىلعان سپەكتاكل باستالماس بۇرىن كورەرمەندەر ءۇشىن «اققۋ كولىنىڭ قۇپياسى» تاقىرىبىندا ءدارىس وقىلدى. بۇكىل الەمنىڭ ۇلكەن-كىشى تەاترلارىنىڭ بارلىعىندا عاسىردان استام ۋاقىت قويىلىپ كەلە جاتقان ەڭ اتاقتى بالەتتىڭ تاريحى مەن تانىمالدىلىق قۇپياسى تۋرالى بالەت سىنشىسى جانە «قازىرگى زامانعى حورەوگرافيا ورتالىعىنىڭ» ديرەكتورى فليۋرا مۋسينا اڭگىمەلەدى.
سونداي-اق «قازاق وپەرا تەاترىنىڭ اڭىزدارى» اتتى تاقىرىپپەن اباي اتىنداعى اكادەميالىق وپەرا جانە بالەت تەاترى مۇراجايىنان الىنعان سيرەك كەزدەسەتىن مۇراعاتتىق فوتوسۋرەتتەر مەن وپەرا جانە بالەت ونەرى اڭىزدارىنىڭ ساحنالىق كوستيۋمدەرىنەن بىرەگەي توپتاما كورسەتىلدى. فەستيۆال اياسىندا تەاتر سوليستەرى مەن فەستيۆال قوناقتارىنىڭ جاقىنىراق تانىسۋى ءۇشىن «زاۆتراك سو سمىسلوم» اتتى جاڭا جوبا ۇسىنىلىپ, وندا ولار سۇيىكتى ارتىستەرىمەن بىرگە حوش ءيىستى كوفە مەن تاڭداۋلى شايدان ءىشىپ, سىرلى سۇحبات قۇرىپ, مەرەكە اسەرىمەن ءبولىستى.
الماتى
