يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى ر. سكليار ەل بويىنشا 18,4 ملن ادامنىڭ 90,2%-ى نەمەسە 16,5 ملن ادام ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن جابدىقتالعانىن باياندادى. قالالارداعى تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن بيىل وسى كورسەتكىشتى 97%-عا دەيىن, ال 2023 جىلى 100%-عا دەيىن ارتتىرۋ جوسپارلانعان.
اۋىلداردا ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن 6,5 ملن ادام نەمەسە 84%-دان استامى قامتىلعان. بۇل رەتتە, باسقا اۋىلدار اۋىز سۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى سۋ كوزدەرىن پايدالانادى. يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگى 2019 جىلى كورسەتكىشتى 88%-عا دەيىن جەتكىزۋدى جانە 2023 جىلى حالىقتىڭ 100%-ىن ءتيىستى ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋدى جوسپارلاپ وتىر.
«حالقىنىڭ سانى 200 ادامنان از شاعىن اۋىلداردى سانيتارلىق نورمالارعا سايكەس كەلەتىن اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا سۋدى تازارتاتىن كەشەندى بلوك-مودۋلدەر ورناتۋ جوسپارلانعان, بۇل 1333 اۋىلدى سۋمەن قامتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ال تۇرعىندارى 200 ادامنان كوپ 1 274 اۋىل ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن قامتىلاتىن بولادى. وسىلايشا, 2 607 اۋىلدا تۇراتىن 1,2 ملن ادام سانيتارلىق نورمالارعا ساي كەلەتىن سۋمەن قامتۋ قىزمەتىمەن قامتاماسىز ەتىلەدى», — دەدى ر. سكليار.
بيىلعى ءساۋىر ايىندا وتكەن ەكولوگيالىق ماسەلەلەر جونىندەگى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا قر تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى ن. نازارباەۆ قالالارداعى كارىزدىك تازارتۋ جۇيەلەرىن جاڭعىرتۋدى تاپسىرعان بولاتىن.
ر. سكلياردىڭ ايتۋىنشا, وسى مىندەتتى ورىنداۋ ءۇشىن قر يدم كارىزدىك تازارتۋ قوندىرعىلارىن سالۋعا بيۋدجەتتەن تىس قاراجات تارتۋ تەتىگىن ازىرلەدى.
«ءبىز سارقىندى سۋلاردى تازارتۋ نورماتيۆتەرىن ەۋروپالىق ستاندارتتارعا سايكەس كەلتىرۋدى ۇسىنامىز. ساراپشىلاردىڭ پىكىرى بويىنشا, بۇل كۇردەلى شىعىنداردى 30%-عا دەيىن قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بيوگاز ءوندىرۋ جانە تۇنبانى قايتا وڭدەۋ مۇمكىندىگى بار ەنەرگياتيىمدى تەحنولوگيالار ەنگىزىلەتىن بولادى. سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىك جوبالارىن ىسكە اسىرۋدا تۇرعىندارعا سالماق تۇسىرمەۋ ماقساتىندا تاريفتەردى سۋبسيديالاعان دۇرىس. بۇل قالالارداعى كارىز-تازارتۋ جۇيەلەرىن جاڭعىرتۋدى ءۇش جىلدا ىسكە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», — دەدى ر. سكليار.
اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى س. وماروۆ ءوز كەزەگىندە وڭىرلەردى دامىتۋدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى مەملەكەتتىك باعدارلاماسى شەڭبەرىندە توپتىق سۋ قۇبىرلارىن پايدالانۋ, سالۋ جانە رەكونسترۋكتسيالاۋ «قازسۋشار» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورنىنا جۇكتەلگەنىن باياندادى, بۇل كاسىپورىن تەڭگەرىمىندە ۇزىندىعى 12 مىڭ شاقىرىمنان اساتىن 33 توپتىق سۋ قۇبىرى بار.
2011-2018 جىلدارى 1035 كم جەلى سالىنىپ, 1441 كم جەلى رەكونسترۋكتسيالاندى, بۇل 49 وبەكتىنى پايدالانۋعا بەرۋگە مۇمكىندىك بەردى. سونىڭ ناتيجەسىندە حالىق سانى 553 مىڭ ادامدى قۇرايتىن 268 اۋىلدىق ەلدى مەكەندە سۋمەن جابدىقتاۋ جاعداي جاقسارتىلدى.
«جالپى توپتىق سۋ قۇبىرلارىنداعى جەلىلەردىڭ توزۋ دەڭگەيى 75%-دان 56%-عا دەيىن قىسقاردى», — دەدى س. وماروۆ. بۇگىندە 2281 كي جەلىنى رەكونسترۋكتسيالاۋ قاجەت.
بيىل توپتىق سۋ قۇبىرلارى بويىنشا 12 جوبانى ىسكە اسىرۋعا 14,6 ملرد تەڭگە ءبولىندى, ونىڭ ىشىندە جىل سوڭىنا قاراي 8 جوبانى اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونىڭ ناتيجەسىندە 1185 كم جەلى سالىنىپ, رەكونسترۋكتسيالانىپ, جالپى حالىق سانى 126,8 مىڭ ادامدى قۇرايتىن 68 ەلدى مەكەندە سۋمەن جابدىقتاۋ جۇيەسى جاقسارتىلادى.
بۇدان وزگە, تاپسىرىس بەرۋشىنىڭ بارلىق توپتىق سۋ قۇبىرلارىن جانە ولارمەن جالعاسقان اۋىلدارداعى كەنت ىشىندەگى جەلىلەردى سالۋ مەن رەكونسترۋكتسيالاۋ فۋنكتسياسىن بىرىڭعاي وپەراتورعا بەكىتىپ بەرىلەدى.
سونىڭ ناتيجەسىندە سۋدى جەتكىزۋ ونى توپتىق سۋ قۇبىرلارىنان سۋبسيديالانعان تاريفپەن ساتىپ الىپ, حالىققا ۇستەمە قۇنمەن ساتاتىن دەلدالداردى بولدىرماي, سۋمەن جابدىقتاۋ كوزىنەن باستاپ تۇپكىلىكتى تۇتىنۋشىعا دەيىن كورسەتىلەتىن بولادى.
