بالالار ءومىرىن, دەنساۋلىعىن, قۇقىعىن قورعاۋ تۋرالى فەدەراتسيانىڭ باستاماسىن بۇۇ ءوزىنىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە قابىلداپ, قولداۋ ءبىلدىردى. ەلىمىزدە دە اتاۋلى مەرەكە جىل سايىن تويلانادى جانە بۇۇ جانىنداعى Unicef قورى قازاقستاندىق بالالاردىڭ ءومىرىن جاقسارتۋعا اتسالىسىپ كەلەدى. ايتالىق, Unicef ەۋروپالىق وداقپەن ءبىرلەسىپ ءتۇرلى جاعدايمەن سوتقا تارتىلعان, قىلمىس جاساعان ەلىمىزدەگى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردى قوعامعا قايتا بەيىمدەيتىن جوبا جاسادى. سونىڭ ناتيجەسىندە 86 بالا قاتارعا قوسىلدى.
«جەتىم كورسەڭ, جەبەي ءجۇر» دەيدى حالقىمىز. بۇل ءسوز بۇگىندە مەملەكەتتىك دامۋدىڭ العىشارتىنا اينالعانداي. بالالاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ءمانشۇك ابدىكارىمنىڭ ايتۋىنشا, 2008-2009 جىلدارى بالالار ۇيلەرىندە 18 مىڭنان اسا بالا بولسا, 2018 جىلى 6 مىڭ بالا بولعان. جەتىم بالالاردىڭ سانىن 12 مىڭعا دەيىن ازايتۋعا قوعامنىڭ پاتروناتتىق تاربيەگە كوڭىل ءبولۋى مەن مەملەكەت تاراپىنان جاسالعان ءتۇرلى باعدارلاما, جوبالار ىقپال ەتىپ وتىر. بۇدان بولەك, قيىن جاعدايعا تاپ بولعان نەمەسە قانداي دا ءبىر كومەكتى قاجەت ەتەتىن بالالارعا ارناپ ەلىمىزدە تەگىن 111 – سەنىم تەلەفونى جۇمىس ىستەيدى. بۇل – وتباسىلىق, ونىڭ ىشىندە بالالار قۇقىقتارىنا قاتىستى پسيحولوگيالىق جانە زاڭگەرلىك كەڭەس بەرەتىن جەلى.
قازاقستاندا 2018 جىلى 397 799 ءسابي دۇنيەگە كەلگەن. ءار جىلدا تۋاتىن وسىنشا بالانىڭ ءومىرى – مەملەكەتىمىزدەگى دەموگرافيالىق ساياساتتىڭ باسىم باعىتى. سوندىقتان دا بالا دەنساۋلىعى – باستى نازاردا. بۇل سالاداعى جۇمىس ءوز جەمىسىن بەرىپ كەلەدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ساياساتى دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى زاۋرە احمەتوۆا سوڭعى 25 جىلدا اتقارىلعان ءىس-شارالار ارقاسىندا قازاقستانداعى بالا تۋ كورسەتكىشى 19,6 پايىزعا وسكەنىن ايتادى. ال بالا ءولىمى 3,4 ەسە, انا ءولىمى 5 ەسە ازايعان.
1 ماۋسىم – ءبىزدىڭ بالالار ءۇشىن اسىر سالار جازعى دەمالىستىڭ باستاۋى. ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى كۇلاش ءشامشيدينوۆا وقۋشىلاردىڭ كانيكۋل ۋاقىتىن كوڭىلدى دە ءتيىمدى جانە قاۋىپسىز وتكىزۋى ءۇشىن 236 قالا سىرتىنداعى, 11 مىڭعا جۋىق مەكتەپ جانىنداعى, 1750-دەن استام شاتىرلى لاگەر جۇمىس ىستەيتىنىن جەتكىزدى. مۇنداي يگى ىسكە حالىقارالىق, مەملەكەتتىك مەكەمەلەر عانا ەمەس, جەكەلەگەن ۇيىمدار دا بەلسەندىلىك تانىتۋدا. ماسەلەن, بيىل 4 324 بالانىڭ دەمالىسىن ۇيىمداستىرۋعا ەلىمىزدىڭ 11 ءوڭىرىندەگى اۋىلشارۋاشىلىق, مۇناي, گاز, تاۋ-كەن, ەنەرگەتيكا سالالارىنداعى كومپانيالار مەن جەكە كاسىپكەرلەر 504 ملن تەڭگە ءبولىپ, قولداۋ كورسەتكەن.
بالا دەگەن بولاشاق ءسوزىنىڭ بالاماسىنداي. سودان بولار, اتامىز قازاق قاشاندا ۇرپاق تاربيەسى – ۇلت بولاشاعى دەپ قارايدى. بۇگىنگى بالالار – بولاشاعىمىزدىڭ بەت-بەينەسى. ءبىز سولار ارقىلى ەلىمىزدىڭ ەرتەڭىن قالىپتاستىرامىز.
