سەۋلدە وتا جاساعان قازاق حيرۋرگى
جۇما, 18 قاڭتار 2013 7:03
وسى كۇنى قوعامدا «مەديتسينا سالاسىنداعى جوعارى ءبىلىم اقىلى بولعالى بەرى, جاس دارىگەرلەردىڭ بىلىكتىلىگى تومەندەپ كەتتى» دەگەن پىكىر دە بار. بىزدىڭشە, ءماسەلە وقۋدىڭ اقىلى, نە اقىسىز بولعانىندا ەمەس. جاس دارىگەرلەردىڭ اراسىندا دا نەبىر تالانتتى جاندار بار. سولاردىڭ ءبىرى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءىس باسقارماسى مەديتسينالىق ورتالىعىنا قاراستى اۋرۋحانانىڭ قان تامىرلارى حيرۋرگى بەرىك قايكەنوۆ. قوستاناي وبلىسىنداعى رۋدنىي قالاسىندا تۋعان بەرىك شىن مانىندەگى ءوز ءىسىنىڭ شەبەرى. بىردە, اياعى مۇلدەم قارايىپ, كەسۋگە كەلىسىمىن بەرىپ كەلگەن ءبىر ازاماتتى بەرىك باۋىرىمىز: – «جوق, ەمدەپ, جازۋعا بولادى. اياقسىز قالاي جۇرەسىز. تاۋەكەل, ءسىزدىڭ ءوز كومەگىڭىزبەن سىرقاتىڭىزدان ايىقتىرىپ كورەيىن»,
جۇما, 18 قاڭتار 2013 7:03
وسى كۇنى قوعامدا «مەديتسينا سالاسىنداعى جوعارى ءبىلىم اقىلى بولعالى بەرى, جاس دارىگەرلەردىڭ بىلىكتىلىگى تومەندەپ كەتتى» دەگەن پىكىر دە بار. بىزدىڭشە, ءماسەلە وقۋدىڭ اقىلى, نە اقىسىز بولعانىندا ەمەس. جاس دارىگەرلەردىڭ اراسىندا دا نەبىر تالانتتى جاندار بار. سولاردىڭ ءبىرى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءىس باسقارماسى مەديتسينالىق ورتالىعىنا قاراستى اۋرۋحانانىڭ قان تامىرلارى حيرۋرگى بەرىك قايكەنوۆ. قوستاناي وبلىسىنداعى رۋدنىي قالاسىندا تۋعان بەرىك شىن مانىندەگى ءوز ءىسىنىڭ شەبەرى. بىردە, اياعى مۇلدەم قارايىپ, كەسۋگە كەلىسىمىن بەرىپ كەلگەن ءبىر ازاماتتى بەرىك باۋىرىمىز: – «جوق, ەمدەپ, جازۋعا بولادى. اياقسىز قالاي جۇرەسىز. تاۋەكەل, ءسىزدىڭ ءوز كومەگىڭىزبەن سىرقاتىڭىزدان ايىقتىرىپ كورەيىن», دەپ اۋرۋ جاننىڭ جانىنا مەدەۋ تاۋىپ, ەمگە كىرىسكەنى بار. سودان, اراعا ايلار سالىپ, الگى ازامات بەرىكتىڭ شيپالى قولىنىڭ, ءساتتى ەمىنىڭ ارقاسىندا قۇلان-تازا ساۋىعىپ, ەلىنە قايتتى.
نەبارى وتىزعا دا تولماعان جاس جىگىتتىڭ شەبەرلىك شىڭىنا كوتەرىلگەنىن وسىنداي جۇزدەگەن مىسالداردان كورۋگە بولادى. بىلتىرعى جازدا بەرىك تالعات ۇلى وڭتۇستىك كورەيانىڭ سەۋل قالاسىندا بىلىكتىلىك تاجىريبەسىنەن ءوتىپ, سونداعى ورتالىق ەمحانالاردىڭ بىرىندە كۇردەلى وتا جاساۋعا قاتىسىپ قايتتى. سەۋلدىكتەر قازاقتىڭ جاس دارىگەرىنىڭ ءوز ماماندىعىن جوعارى دەڭگەيدە يگەرگەنىنە ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى. جاس حيرۋرگ كابينەتىنىڭ الدى قاشاندا ەمدەلۋشىلەرگە تولى. «بەرىك تالعات ۇلى كەلدى مە ەكەن, ول كىسىنىڭ قولى بوسادى ما ەكەن؟» – دەگەن حالىقتىڭ قاراسى قاشاندا كوپ. بەرىكتىڭ دارىگەرلىك تاعى ءبىر جاقسى قىرى – الدىنا قينالىپ كەلگەن سىرقاتتاردىڭ سونۋگە اينالعان ءۇمىتىن بىردەن تۇتاتىپ جىبەرە الۋىندا. «سوعىستا اكە-اتالارىمىز قول-اياقتارىن وق جۇلىپ كەتكەندە دە وتان ءۇشىن العا دەپ شابۋىلعا شىعا بەرگەن. ءسىز دە دەنساۋلىعىم ءۇشىن دەپ, سىرقاتىڭىزبەن شايقاسقا تايسالماي قارسى تۇرۋىڭىز كەرەك. قانداي كەسەلدى دە ادامنىڭ ءوزى باستاپ, ەمدەۋشى دارىگەرى قوستاپ, جەڭۋىنە بولادى. ءسىزدىڭ سىرقاتىڭىزدىڭ دا ەمىن تابامىز. تەك, سابىرلىلىق پەن توزىمدىلىك جانە ەمدەلىپ شىعامىن دەگەن شىن تالابىڭىز كەرەك», – دەيدى الدىنا كەلگەندەرگە بەرىك تالعات ۇلى.
جاس حيرۋرگتىڭ وسىلايشا ومىردەن كۇدەرىن ۇزۋگە شاق قالعان جۇزدەگەن جانداردىڭ جانىنا ءجىگەر ۇيالاتىپ, كوڭىلىنە قانات ءبىتىرگەنىن ريزالىقپەن ايتقىمىز كەلەدى. قاراعاندى مەملەكەتتىك مەديتسينالىق ينستيتۋتىن ۇزدىك ءبىتىرگەن جاس حيرۋرگكە قارالۋعا, ەمدەلۋگە كەلۋشىلەر جالعىز استانا قالاسىنان عانا ەمەس, قازاقستاننىڭ بۇكىل ايماقتارىنان دا بار.
– قاي سىرقاتتىڭ دا ەمى بار. تەك, ەڭ باستىسى – ۋاقىتىن وتكىزىپ الماۋعا تىرىسۋ كەرەك. بىزگە كەيدە ادامدار ەم الۋ مەرزىمىنىڭ قولايلى ۋاقىتتارىنان كەشىگىپ كەلەدى. سوندا دا, مەديتسينانىڭ ەڭ سوڭعى جەتىستىكتەرىن جۇمىلدىرا وتىرىپ, جازىلىپ كەتۋلەرىنە جول اشامىز. ءوز باسىم الدىما كەلگەن ادامداردىڭ كوڭىلىن جابىرقاتقان ەمەسپىن. ارينە, اۋرۋى جايىندا اقيقاتىن ايتامىن, بىراق, ءۇمىتىن ۇكىلەپ, جانىنا مەدەۋ, جىگەرىنە وت تاستاۋدى ۇمىتپايمىن. ەگەر سىرقات جازىلارىنا سەنبەسە, دارىگەردىڭ بۇكىل ەمى ەش كەتەدى. ەمدەۋشى ماماننىڭ ءوزى سىرقاتپەن قوسىلا بايبالام سالسا, ناتيجە بولمايدى, – دەيدى جاس حيرۋرگ. ونىڭ وسى بايلامدارىنىڭ وزىنەن-اق قانداي مامان ەكەنىن اڭعارۋعا بولار.
بەرىكتىڭ تاعى ءبىر قاسيەتى – مەيلىنشە كىشىپەيىلدىلىگى, مادەنيەتىنىڭ سونشالىقتى جوعارىلىعى. ۇنەمى ىزدەنىس ۇستىندەگى بەرىك تالعات ۇلىنىڭ ءوز ءبىلىمى مەن تاجىريبەلەرىن جەتىلدىرە ءتۇسۋ جولىنداعى تالماس ەڭبەكتەرى دە جاس قاۋىمعا مەكتەپ.
– مەن ومىردەن كۇدەرىمدى ءۇزىپ, اياق استىنان تاپ بولعان كەسەلىمنەن ەندى ايىقپاسپىن دەپ جۇرگەنىمدە, تانىستارىمنىڭ ايتۋىمەن وسى جاس حيرۋرگكە الىستان ات ارىتىپ جەتتىم. كەيبىرەۋلەردەي بالسىنبەي, بىردەن قابىلداپ, ەمدەي باستادى. جانىما شيپا بولار سوزدەرى قانداي ەدى دەسەڭىزشى, بەرىك اينالايىننىڭ. سودان ءبىر جىلدا قۇلان-تازا جازىلىپ, اۋىلىما ورالدىم. وبلىستاعى حيرۋرگتەردىڭ اياعىمدى كەسۋ كەرەك دەگەن بايلامىن بەرىك تالعات ۇلى ءوزىنىڭ ءساتتى ەمىمەن جوققا شىعاردى. قازاقتا وسىنداي ءوز ءىسىنىڭ شىن شەبەرلەرىنىڭ بولۋى مەملەكەتىمىزدىڭ دە وسكەن وركەنىن كورسەتەدى ەكەن, – دەيدى جاس حيرۋرگتىڭ شاپاعاتىنا ءبولەنگەن قوستانايلىق ەل اعاسى.
بىلىكتى باسشى ساۋلە ءدۇيسەبەكقىزى قيسىقوۆا جەتەكشىلىك ەتەتىن اتالعان اۋرۋحانا ۇجىمىنداعى ءوز ماماندىعىنىڭ ايتۋلى شەبەرى اتانا باستاعان جاس حيرۋرگ بەرىك قايكەنوۆ وسى كۇندەردە ادام اعزاسىنداعى قان تامىرلارىنىڭ جاراتىلىس ەرەكشەلىكتەرى مەن تىرشىلىكتىك ماڭىزدى قىزمەتتەرىن جاقسارتۋدىڭ جولدارىنا قاتىستى عىلىمي ءىزدەنىستەر ۇستىندە.
– ەلىمىزدىڭ مەديتسينا سالاسى ەلباسىنىڭ قامقورلىعىنىڭ ارقاسىندا بۇرىن-سوڭدى بولماعان دەڭگەيلەرگە كوتەرىلدى. استاناداعى ەمحانالار مەن اۋرۋحانالارداعى الەمدىك ۇلگىدەگى ەڭ وزىق تەحنيكالىق جاراقتاندىرۋلارعا دارىگەرلەرىمىزدىڭ بىلىكتىلىكتەرى دە ساي بولۋدا. ەل بولاشاعى – حالىقتىڭ دەنساۋلىعىندا, – دەيدى استانالىق جاس حيرۋرگ.
ايتارى جوق, ەلباسىمىز ءوزىنىڭ «قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك جاڭعىرتىلۋى: جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامىنا قاراي 20 قادام» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىندا: «ءاربىر قازاقستاندىق ءۇشىن قۇندىلىق – ءوزىنىڭ دەنساۋلىعى. سوندىقتان دا, تاۋەلسىزدىكتىڭ بارلىق جىلدارىندا مەن حالىق دەنساۋلىعىنا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ كەلەمىن. بۇل تاقىرىپ قاشاندا مەنىڭ باقىلاۋىمدا», – دەپ اتاپ كورسەتتى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ سالاسىنداعى وسىناۋ قاجىرلى ەڭبەگىنىڭ اقتالۋىنا ءوزىنىڭ بىلىكتى مامان رەتىندەگى ادال ەڭبەگىمەن ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان جاس حيرۋرگ بەرىك قايكەنوۆ – تاۋەلسىزدىگىمىز تۇلەتكەن, وسىرگەن, جەتكىزگەن ءورشىل وركەندەرىمىزدىڭ ءبىرى.
سماعۇل راحىمبەك,
جۋرناليست.
استانا.
