ەلىمىزدەگى ەڭ العاشقى جەل ەلەكتر ستانساسىنىڭ جوباسى ەرەيمەن اۋدانىندا جۇزەگە اسىرىلعانىن ايتا كەتەيىك. قازىر وبلىستا بالاما ەنەرگيا كوزدەرىن دامىتۋدا بىرنەشە جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. ەرەيمەننەن باستاۋ العان جاقسى جاڭالىق تسەلينوگراد اۋدانىندا جالعاسىن تاۋىپ, ارشالى اۋدانىنا قاراستى بۇلاقساي اۋىلدىق وكرۋگىندە دە قولعا الىنا باستادى. ستانسانىڭ ارقايسىسى 50 مۆت ەلەكتر قۋاتىن ءوندىرەتىن ەكى بولىگى بيىل جانە 2020 جىلى ىسكە قوسىلادى دەپ وتىر.
جەل ەلەكتر ستانساسىن تولىق پايدالانۋعا بەرگەندە اۋاعا پارنيك گازداردىڭ ءبولىنۋى جىلىنا 230 مىڭ تونناعا ازايادى. ستانسانىڭ ءوزى 10 مىڭنان استام وتباسىنىڭ ەلەكتر قۋاتىنا دەگەن قاجەتىن وتەپ, ونى وندىرۋگە جۇمسالاتىن شىعىندى بىرنەشە ەسە ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرۋگە ءتيىس. جەرگىلىكتى مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن كوتەرۋ شەتەلدە ىسكە اسىرىلماقشى.
«ۆەتروينۆەست كوكشەتاۋ» جشس كوكشەتاۋ قالاسىنىڭ ىرگەسىندەگى كراسنويار اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اۋماعىندا ىرگە تەپكەن. جەل ەلەكتر ستانساسى «NEG Mison» كومپانياسىنىڭ بەس گەنەراتورىنان تۇرادى. ءسوز اراسىندا بۇل قۇرىلعىلار الەمدەگى ەلەكترمەن جابدىقتاۋشى قۇرىلعىلار اراسىندا ەڭ سەنىمدىسى بولىپ ەسەپتەلەتىنىن ايتا كەتكەن ءلازىم. استانا قالاسىندا وتكەن ەحرو حالىقارالىق كورمەسىنە وسى ۇلگى قويىلعان بولاتىن. جەل ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۋاتى 3,5 مۆت جاسىل ەنەرگيا وندىرۋگە جەتەدى. ماسەلەن, وقىرماننىڭ كوز الدىنا ەلەستەتۋ ءۇشىن 12300 تۇرعىنى بار كراسنويار اۋىلىنا 2 مۆت ابدەن جەتكىلىكتى ەكەنىن ايتا كەتەلىك.
– جەل ەنەرگياسىنىڭ ەكولوگيالىق جانە ەكونوميكالىق ارتىقشىلىقتارى كوپ, – دەيدى قۇرىلىس ۋچاسكەسىنىڭ باسشىسى اسحات جاقسىبەرگەنوۆ. – حالىققا وتە ءتيىمدى جوبانى ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ مامىر ايىندا تولىق اياقتاپ, ەلەكتر قۋاتىن بەرە باستايمىز. جوبانىڭ قۇنى 1,7 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايدى.
ۋچاسكە باسشىسىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, جەل ەلەكتر ستانساسى سالىناتىن جەر الدىن الا مۇقيات زەرتتەلگەن ەكەن. بۇل جەردە قىس ايلارىندا جەل قۋاتى كۇشتى, جازدا ءسال-ءپال ازايۋى مۇمكىن. بىراق ودان ەشقانداي قاۋىپ جوق. ويتكەنى گەنەراتورلاردا جەلدى كۇندەرى جيناقتالاتىن ەلەكتر قۋاتىن جينايتىن قۇرىلعى بار.
جاقسى جاڭالىق ەل قۇلاعىن ەلەڭ ەتكىزىپ, ۇمىتتەندىرىپ وتىر.
– ەڭ باستىسى, حالىققا ءتيىمدى بولۋى, – دەيدى كراسنويار اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى نۇرلان ايسين. – سەلولىق وكرۋگتە الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتىلعان كوپتەگەن وتباسى بار. ونىڭ ۇستىنە شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرىنە دە ەلەكتر قۋاتىنىڭ ارزان بولعانى ءتيىمدى. بۇرىن-سوڭدى بولماعان جاقسى جاڭالىق قاراپايىم حالىق ءۇشىن ءتيىمدى بولعانى دۇرىس قوي.
ستانسانىڭ اۋىل شەتىندە ورنالاسۋ سەبەبى دە مامانداردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بەلگىلى ءبىر تالاپتارعا سايكەس ەكەن. ماسەلەن, قالاقشالاردىڭ ۇزدىكسىز اينالىپ تۇرۋى تىم قاتتى بولماعانىمەن, ءبارىبىر دىبىس شىعارادى. سوندىقتان دا جەل قوندىرعىلارى ءبىر-ءبىرىمەن مۇنارا بيىكتىگىمەن سالىستىرعاندا ون ەسە قاشىقتىقتا ورنالاسۋى ءتيىس. ونىڭ ءۇستىنە بۇل ماڭدا ەشقانداي عيمارات, ورمان بولماۋعا ءتيىستى. ادەتتە اشىق لاندشافتاعى توبە, تاۋ جوتالارىنا جەل ەلەكتر ستانسالارىن ورناتۋ ءتيىمدى بولىپ ەسەپتەلەدى. كراسنويار اۋىلىنىڭ ىرگەسىندەگى جاڭا ستانسانىڭ قونىسى دا تىم بيىك بولماعانىمەن, وزگە وڭىردەن بيىكتەۋ, قويانجوندانىپ جاتقان جوتا ىسپەتتى. جەل قوندىرعىسىن ورناتۋ ءۇشىن ورىن ىزدەگەن ماماندار وسى جەردە سوعاتىن جەلدىڭ ورتاشا جىلدامدىعىن الدىن الا ەسەپتەگەن.
جاڭا جوبا ىسكە اسىرىلعان كەزدە قازىرگى ون شاقتى جۇمىس ورنى ساقتالادى, وعان قوسا ەلەكتر ەنەرگياسى ءبىرشاما ارزاندايدى. جىل سايىن قىمباتتايتىن ەلەكتر قۋاتىنىڭ اقىسىنان ءابدەن زارەزاپ بولعان تۇرعىندار جاڭا جوباعا ۇمىتپەن قاراپ وتىر.
اقمولا وبلىسى
