قوعام • 20 مامىر، 2019

«Jastar Time» – جاڭا يدەيالار جارمەڭكەسى

825 رەت كورسەتىلدى

وسكەمەندە جاستار جىلى اياسىندا ءداستۇرلى «Jastar Time» IT-فەستيۆالى ءوتتى. بيىلعى شاراعا وبلىستىڭ اۋداندارى مەن قالالارىنان 200-دەن استام وقۋشى مەن ستۋدەنت قاتىسىپ، وزىق يدەيالارىن ورتاعا سالدى.

ءورت ءسوندىرۋشى روبوت

وبلىس ورتالىعىنداعى ب.الەكساندروۆ اتىنداعى سپورت سارايىنىڭ ءبىرىنشى قاباتىنداعى تاي شاپتىرىم اۋماق جارمەڭكەگە اينالىپتى. وزىق ويلار، جاڭا يدەيالار جارمەڭكەسى دەسەك ارتىق ايتپاسپىز. اينالانىڭ ءبارى جارق-جۇرق ەتەدى. ىزىڭداعان، دىزىلداعان دىبىستار شىعادى. ەرتە كەلگەنىمىز قانداي جاقسى بولعان. دودانىڭ قورىتىندىسى شىققانشا ءوڭىردىڭ ءار تۇكپىرىنەن كەلگەن بىرنەشە وقۋشىمەن سويلەسىپ ۇلگەردىك. سەمەيدەگى «جاس ۇلان» ەرلەر ليتسەيىنىڭ 11 سىنىپ وقۋشىلارى ءدىلدار نۇرسۇلتان مەن اڭسار قۇسايىنوۆ ءورت سوندىرۋشىلەرگە جاردەم بەرەتىن «ءورت كەزىندە قولدانىلاتىن قاۋىپسىزدىك كوستيۋمى» دەپ اتالاتىن ەكزوقاڭقا دايىنداپتى. «بۇل جوبامىزدى توتەنشە جاعدايلار كوميتەتىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە ۇسىنامىز. ءورت ءسوندىرۋشى ەكزوقاڭقانى كيۋ ارقىلى ءوز كۇشىن ارتتىرا الادى. بۇل قۇتقارۋ جۇمىستارىن جەدەل اتقارۋعا، ادامداردى تەزىرەك قۇتقارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. كيىم تيتان قوسپاسىنان جاسالادى. ويتكەنى تيتان ورتكە قاۋىپسىز. ەڭ ماڭىزدىسى، ەكزوقاڭقا كيگەن ءبىر ءورت ءسوندىرۋشى ءبولىمنىڭ، ياعني 10 ادامنىڭ جۇمىسىن اتقارا الادى. ماسەلەن، باس كيىمدە ورنالاسقان ديسپلەي ارقىلى ءورت كەزىندە كومەككە ءزارۋ ادامداردى تەز انىقتاۋعا بولادى. مۇنى ءورت جاعدايلارىندا عانا ەمەس، كۇندەلىكتى ومىردە دە قولدانۋعا مۇمكىندىك بار. ونى عارىشتا سكافاندر رەتىندە پايدالانۋعا بولادى»، دەيدى ءدىلدار. 

عىلىمي جوبانىڭ جەتەكشىسى دارىن جولداسوۆ ەكى وقۋشى بۇعان دەيىن وسى جو­بامەن وبلىستىق عىلىمي جوبالار سايىسىندا 3، رەسپۋبليكالىق جارىستا 2، باي­قوڭىر قالاسىندا وتكەن حالىقارالىق ءبا­سەكەدە 1، جاقىندا الماتىدا وتكەن IT-فەستيۆالدە 3-ورىن العانىن ايتادى. «بۇل جوبامەن ءبىر جىل كولەمىندە جۇمىس ءىس­تەدىك. وقۋشىلاردىڭ وزدەرىنىڭ يدەيالارى. ولار مەكتەپ بىتىرگەن سوڭ توتەنشە جاع­دايلار كوميتەتىنە وقۋعا بارماق وي­دا. جوبانى سول كەزدە ۇسىناتىن شى­عار»، دەي­دى ول.

وسكەمەندەگى «نۇر وردا» مەكتەبىنىڭ وقۋشىلارى فەستيۆالعا «ۆەلو-گەنەراتور» دەپ اتالاتىن ەرەكشە جوبا اكەلىپتى. ەرەكشەلىگى سول، قاراپايىم ۆەلوسيپەدتىڭ كومەگىمەن ەكولوگيالىق تازا ەلەكتر ەنەرگياسىن الۋعا بولادى ەكەن. «كۇشى بويىنا سىيماي ۇزىلىستە مەكتەپتى باسىنا كوتەرىپ جۇرەتىن وقۋشىلار بولادى عوي. سول وقۋشىلاردى وسى ۆەلوسيپەدكە وتىرعىزىپ، تەپكىزىپ، ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرۋگە بولادى. الىنعان ەنەرگيانى مەكتەپتىڭ قاجەتىنە جاراتا الامىز. مىنا ۆەلوسيپەدتى ۇيگە اپارىپ، ءبىر ساعات تەبەتىن بولساق، ءبىر ءۇيدى ەلەكتر قۋاتىمەن قامتاماسىز ەتۋگە بولادى. قارجى جاعىنان دا ۇنەمدى. بار-جوعى 60 مىڭ تەڭگە جۇمسادىق. بولاشاقتا مەكتەپتىڭ بۇرىشتارىنا قويۋعا بولادى، وقۋشىلار ۇزىلىستە تەۋىپ، ەلەكتر ەنەرگياسىن وندىرەدى» دەگەن مەكتەپتىڭ فيزيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى نۇربەك سلاموۆ جوبانى شاكىرتتەرى ەكى-ءۇش ايدىڭ كولەمىندە جاساپ شىققاندارىن جەتكىزدى.

بۇل قۇرىلعىنى كەز كەلگەن جەرگە اپارىپ، ەلەكتر قۋاتىن الۋعا بولادى ەكەن. ۆەلوسيپەدتى جارتى ساعات تەپسەڭىز تەلەديدار كورىپ، ۇيالى تەلەفونىڭىزدى قۋاتتاۋعا مۇمكىندىك الاسىز.

كۇننەن قۋات الاتىن تراكتور

اياگوز قالاسىنداعى №10 گيمنا­زيا­نىڭ وقۋشىلارى «ەلەكترلى شىنجىر تابان» دەپ اتالاتىن جوبانى بايگەگە ۇكىلەپ قوسىپتى. ونەرتاپقىش ورەندەر كۇننەن ەنەرگيا الاتىن، اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا قولدانۋعا بولاتىن، جول تالعامايتىن تراكتور جاساپ اكەلىپتى. بىزگە سالماعى 7 كەلىگە جۋىقتايتىن ماكەتىن كورسەتىپ، تاپتىشتەپ ءتۇسىندىرىپ بەردى. «بۇل تەحنيكا جەر دە جىرتادى، ەگىن دە ەگەدى، ءشوپ تە شابادى، كومباين مەن تراكتوردىڭ، كاماز-دىڭ قىزمەتىن ءبىر ءوزى اتقارا الادى. جانار-جاعارمايدىڭ، ەشتەڭەنىڭ قاجەتى جوق. ادام دا وتىرمايدى. پۋلتپەن باسقارىلادى. 100 شاقىرىمعا دەيىنگى اۋماققا جىبەرۋگە بولادى. ءبىز ماكەتتىڭ 8 ەسە كىشىرەيتىلگەن ءتۇرىن كورسەتىپ وتىرمىز. ەگەر 8 ەسە ۇلكەيتسەك بيىكتىگى 2 جارىم، ەنى 3 جارىم، ۇزىندىعى 16 مەترگە دەيىن جەتەدى. سالماعى – 14، 6 توننا. تارتاتىن جۇگى – 20 توننا. جىلدامدىعى – ساعاتىنا 35 شاقىرىم»، دەيدى جوبانى ازىرلەگەن ەكى وقۋشىنىڭ ءبىرى ەركىن سامعاۋ.

ەكىنشى وقۋشى مەيرامبەك ساياتبەك بۇل تەحنيكا 24 ساعاتتىڭ 8 ساعاتىندا قۋاتتالىپ، 16 ساعات بويى تىنىمسىز جۇمىس ىستەي الادى دەپ جوسپارلاپ وتىر­عاندارىن ايتتى. «ءوز ەسەبىمىزشە، بۇل تەحنيكا ءبىر كۇندە 80 گەكتار جەردى جىرتىپ، 100-140 گەكتار جەر وڭدەي الادى. كوپتەگەن تەحنيكالاردى الماستىرادى. ال­دىڭعى جاعىمەن ەگىن ورىپ، ارتقى جا­عىمەن جيناي بەرەدى. مۇنى اۋىل شارۋاشىلىعىنان بولەك ورمان سالاسىنا دا قولدانۋعا بولادى»، دەيدى ول.

جەڭىمپازداردى ماراپاتتاۋ سالتاناتىنا وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆ پەن ورىنباسارى اسەم ءنۇسىپوۆا ارنايى كەلىپ، بىرنەشە قاتىسۋشىنىڭ جو­باسىمەن اسىقپاي تانىسىپ شىقتى. «وقۋشىلاردىڭ ويلاۋ دەڭگەيى مەنى تاڭعالدىردى. ماسەلەن، ءالي بەردىبەك دەگەن وقۋشى «Smart بەسىك» جوباسىن جاساپ شىعىپتى. ول بار-جوعى 5 سىنىپتا وقيدى» دەگەن ايماق باسشىسى بۇل بايقاۋ الداعى ۋاقىتتا جالعاساتىنىن ايتىپ، گرانتتار سانىنىڭ كوبەيەتىنىن تىلگە تيەك ەتتى.

ايتپاقشى، فەستيۆال قورىتىن­دىسىندا ونەرتاپقىشتىعىمەن ءوڭىر باسشىسىن تاڭعالدىرعان وسكەمەن قالا­سىنداعى №1 ورتا مەكتەبىنىڭ وقۋشىسى ءالي بەردىبەك باس جۇلدەگە لايىق دەپ تابىلدى. ونلاين رەجىمىندەگى داۋىس بەرۋ ناتيجەسىندە ونىڭ «Smart بەسىك» جوباسى ۇزدىك دەپ تانىلدى.

وسكەمەن
سوڭعى جاڭالىقتار

نار نارىمبەتوۆ ەدى...

قازاقستان • كەشە

«وميكرون» شتامى وقشاۋلايدى

كوروناۆيرۋس • كەشە

پورترەتتەگى پاراسات

ەلباسى • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار