«قازاقستان تەمىر جولى» ۇك» اق باسقارما توراعاسى ساۋات مىڭباەۆ 2019 جىلدىڭ 6 اقپانىندا جىلدى قورىتىندىلاعان كەڭەيتىلگەن وتىرىستا قاۋىپسىزدىك پەن ەڭبەك جاعدايىنىڭ جاقسارۋىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ءاربىر باسشىعا ناقتى تاپسىرمالار بەرىپ, ەڭ باستى باسىمدىق – قاۋىپسىزدىك پەن ەڭبەكتى قورعاۋ ەكەندىگىن مىقتاپ ەسكەرتكەن بولاتىن. ءار تەمىرجولشىنىڭ دەنساۋلىعى – نەگىزگى قۇندىلىق ەكەنىن قاپەرگە الساق, كومپانيادا ەڭبەك ەتەتىن قىزمەتكەرلەردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا نۇقسان كەلمەۋى باستى نازاردا بولۋى ءتيىس.
سونداي-اق وسى جاقىندا عانا, 16 ساۋىردە قتج باسقارما ءتوراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ق.الماعامبەتوۆتىڭ ءتوراعالىعىمەن باس كولىك پروكۋراتۋراسى, ىشكى ىستەر مينيسترلىگى, يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگى وكىلدەرىنىڭ جانە كومپانيا ماماندارىنىڭ قاتىسۋىمەن ءداستۇرلى قوزعالىس قاۋىپسىزدىگى تاقىرىبىنداعى دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى. قوزعالىس قاۋىپسىزدىگى پروبلەمالارىمەن قوسا وندا ادامداردىڭ ءوز بەتىمەن اسا قاۋىپتى ايماق بولىپ تابىلاتىن تەمىر جولعا شىعىپ كەتۋى جاعدايلارى دا نازاردان تىس قالعان جوق. جول بويىندا ەلدى مەكەندەردىڭ كوپ ەكەنىن ەسكەرسەك, بۇل دا ءبىر ۇلكەن پروبلەمالاردىڭ ءبىرى. قازاقتا «ساقتانساڭ – ساقتايدى!» دەگەن ەسكەرتپە ءسوز بار ەمەس پە؟ ەگەر وسىعان سۇيەنەر بولساق, وندا ءار ادام ءوز ومىرىنە جاۋاپتى ەكەندىگىن تاعى ءبىر قاپەرگە سالا كەتسەك ارتىق ەتپەس.
ال ەندى وندىرىستىك جاراقاتقا قايتا ورالساق. ونىڭ دەڭگەيىن تومەندەتۋدە كوپتەگەن ءىس-شارالار اتقارىلعانىنا قاراماستان, ءالى دە شەشىمىن كۇتكەن ماسەلەلەر كەزدەسەدى. اعىمداعى جىلدىڭ 28-29 ناۋرىزى ارالىعىندا اتىراۋ قالاسىندا وتكەن «ءبىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىمىز – ءبىزدىڭ ءومىرىمىز!» اتتى باس ينجەنەرلەر فورۋمىندا دا بۇل ماسەلە جان-جاقتى تالقىلاندى. رەتى كەلگەندە ايتا كەتەيىك, سول اتىراۋ قالاسىندا ورنالاسقان اقجايىق بەلگى بەرۋ جانە بايلانىس ديستانتسياسى 26 جىل بويى بىردە-ءبىر اپاتتىق جاعدايلارعا جول بەرمەگەندىگى جانە وزگە دە جەرگىلىكتى كاسىپورىنداردىڭ 15-20 جىل قاتارىنان ۇلگىلى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتۋى وسى قالادا باس ينجەنەرلەر قۇرىلتايىن وتكىزۋگە سەبەپشى بولدى. سول جيىندا جاساعان بايانداماسىندا «قتج» ۇك» اق باس ينجەنەرى باتىر كوتىرەۆ سوڭعى ون جىلدا ءوندىرىستىك جاراقات دەڭگەيىنىڭ كەمي تۇسكەنىن وندىرىسكە ەنگىزىلىپ جاتقان جاڭاشىلدىقتارمەن بايلانىستىردى.
2018 جىلى كومپانيا جانە ونىڭ ەنشىلەس كاسىپورىندارىندا وندىرىستىك جاراقات دەڭگەيىن 28-گە كەمىتۋگە قول جەتكىزىلسە, بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 6 جاعدايعا كەم ەكەن. سالادا جاراقاتقا ءۇش ماماندىق: جول مونتەرى, پويىز قۇراستىرۋشىسى جانە لوكوموتيۆ ءماشينيسىنىڭ كومەكشىسى بەيىندى كەلەدى دەسەك, جالپى جاراقاتتىڭ جارتىسىنا جۋىعى وسى ماماندىق يەلەرىنىڭ ەنشىسىندە ەكەن. تەكسەرە كەلگەندە سول وندىرىستىك جاراقات جاعدايلارىنىڭ كوپشىلىگىندە جۇمىسشىلاردىڭ قاراپايىم قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرىن ساقتاي بەرمەيتىندىگى كوڭىلدى قۇلازىتپاي قويمايدى. بۇدان باسقا, 78 قايعىلى جاعدايدىڭ 59-ى ءوندىرىسپەن بايلانىستى ەمەستىگى دە انىقتالىپ وتىر. كەزەكتى مەديتسينالىق تەكسەرىستەن وتكەن كەيبىر قىزمەتكەرلەردىڭ جۇمىس ورىندارىندا ءجانتاسىلىم ەتكەن 25 جاعدايى تىركەلىپتى. بۇل 2017 جىلمەن سالىستىرعاندا 2 ەسەگە وسكەندىگىن كورسەتەدى. بۇل مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىنىڭ سىن كوتەرمەيتىندىگىن بايقاتادى.
نولدىك جاراقات جاعدايىن قۇرۋعا باعىتتالعان الەمدىك وزىق تاجىريبەلەر مەن جىلدىق قورىتىندىلار بويىنشا قابىلدانعان ناقتى شەشىمدەر 2019 جىلدىڭ قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى نەگىزگى مىندەتتەرىن ايقىنداۋعا مۇمكىندىك بەردى. ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ نورماتيۆتەرىنە سايكەس قجەق ماماندار شتاتىمەن تولىقتىرۋ – ۋاقىت تالابى. جانە دە كومپانيا تاراپىنان زاڭنامامەن, ۋاكىلەتتى ورگانداردىڭ اكتىلەرىمەن بەكىتىلەن, قور جانە كاسىپوداق بەكىتكەن قاۋىپسىز جۇمىستىڭ نەگىزگى شارتتارى جان-جاقتى ەسكەرىلگەندىگىن ايتا كەتكەن ورىندى. شارۋاشىلىق جەتەكشىلەرىندە قاۋىپسىز ەڭبەك جاعدايىن قولداۋ ءۇشىن قاجەتتى قۇرالدار جەتكىلىكتى. سوندىقتان دا باسشىلار, ماماندار, تولىقتاي ەڭبەك ۇجىمى بەلگىلەنگەن جوسپاردى ورىنداۋ ءۇشىن بارلىق كۇش-جىگەرلەرىن جۇمساۋى ءتيىس. جانە دە ءار شارۋاشىلىققا نولدىك جاراقات ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا ءوز باعدارلامالارىن ءازىرلەۋگە مۇمكىندىك بەرىلىپ وتىر. بۇدان باسقا, فورۋمدار, كونفەرەنتسيالار ۇيىمداستىرۋ, باق-پەن بايلانىستاردى نىعايتۋ ماسەلەسى دە كۇن تارتىبىندە تۇر. مامانداندىرىلعان مەردىگەرلەردىڭ ناقتى تالاپتاردى قامتىعان جۇمىس ورىندارىن اتتەستاتسيالاۋدى ۇيىمداستىرۋدى بىرىڭعاي كورپوراتيۆتىك تارتىپتە جۇزەگە اسىرۋى كوزدەلگەن. قىزمەتكەرلەردى مىندەتتى مەديتسينالىق تەكسەرۋلەرمەن قامتۋ, مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىنا تالاپتاردى كۇشەيتۋ جاعى دا نازاردان تىس قالمايدى. ەڭ باستىسى, «سەنىم سەرتيفيكاتتارىن» شارۋاشىلىقتارعا تاپسىرۋ ارقىلى, ولاردىڭ نولدىك جاراقات قاعيدالارىن ۇستاۋىن ىنتالاندىرۋ جاعى دا قولعا الىندى. بۇنىڭ بارلىعى دا جاراقاتتاردىڭ الدىن الۋدىڭ العىشارتتارى سانالادى.
مىنە, قتج شەڭبەرىندە وسى باعىتتاعى جۇمىستار ءجۇرىپ جاتىر جانە ول جالعاسا بەرەدى. باستى ۇستانىم – «نولدىك جاراقات» تۇجىرىمداماسىن جۇزەگە اسىرۋ.
اسقار يساقوۆ,
باق-پەن جۇمىس جۇرگىزۋ دەپارتامەنتىنىڭ مەنەدجەرى
