اتالعان شاراعا 13 مەملەكەتتەن كەلگەن 90 كومپانيا قاتىسسا, ونىڭ ىشىندە رەسەي, ازەربايجان, تاجىكستان, ارمەنيا, قىرعىزستان, تۇركيا, قىتاي, يران, پولشا, بەلگيا, لاتۆيا, ۋكراينا, وزبەكستان بار.
شارانىڭ شىمىلدىعىن مينيستر ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى اشىپ بەردى. ۆەدومستۆو باسشىسى ءوز سوزىندە كورمەگە قاتىسۋشىلار مەن الىس-جاقىننان كەلگەن كىتاپسۇيەر قاۋىمدى يگى شارامەن قۇتتىقتاي كەلىپ, ماڭىزدى مادەني جۇمىستىڭ رۋحاني سالماعىنا توقتالدى. «بۇل – بارلىق مادەنيەت وكىلدەرىنىڭ ورتاق مەرەكەسى. وسىنداي حالىقارالىق كورمەلەر وقىرمان مەن قالامگەردى جاقىن تانىستىرادى. سونداي-اق باسپا ىسىندەگى جاڭالىقتار ءبىر-ءبىرىن الماستىرادى. ءىرى باسپالار شاعىن باسپالارمەن ءوز جەتىستىكتەرىنىڭ قىر-سىرىمەن ءبولىسىپ, تاجىريبە الماسۋعا مۇمكىندىك بار. جالپى, كىتاپ – ادام مەن ادامدى عانا ەمەس, ۇلكەن وركەنيەتتەردى جاقىنداستىرادى», دەدى مينيستر ا.مۇحامەدي ۇلى. سونداي-اق كىتاپ ءجارمەڭكەسىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا ازەربايجاننىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى راشاد مامادوۆ, ماسكەۋدەگى حالىقارالىق كورمە-جارمەڭكەنىڭ ديرەكتورى سەرگەي كايكين جانە قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى, اقىن ۇلىقبەك ەسداۋلەت ءسوز سويلەدى.
نەگىزىنەن كىتاپ كورمەسىنە قازاقستاننىڭ «الماتىكىتاپ», «اتامۇرا», «مەكتەپ», «قازاق ەنتسيكلوپەدياسى» باسپالارىنان بولەك, رەسەيدىڭ «بەلىي گورود», «روزوۆىي جيراف», «ۋنيۆەرساليست», «مانن, يۆانوۆ ي فەربەر», «ساموكات», «كوجانايا موزايكا» جانە وزگە دە مەملەكەتتەردىڭ جەتەكشى باسپالارى قاتىسۋدا.
حالىقارالىق كىتاپ كورمە-جارمەڭكەسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى ارينە, كىتاپتى ناسيحاتتاۋ, قولداۋ, قاتىسۋشى ەلدەردىڭ ادەبيەت مۇراسىن دامىتۋ, وقىرمان مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ ەكەنى بەلگىلى.
ءوز كەزەگىندە يگى شارانى ۇيىمداستىرۋشى «فوليانت» باسپاسىنىڭ ديرەكتورى نۇرلان يسابەكوۆ قوعامدا كىتاپقا كوپ ءمان بەرۋ كەرەكتىگىن ايتادى. «بۇل كورمە-جارمەڭكە جىلدا ۇيىمداستىرىلادى. كەلەر جىلعا تۇرىك اعايىنداردىڭ كوپتەگەن باسپالارىن وسى ءىس-شاراعا تارتاتىن بولامىز. ماسەلەن, ءۇش جىل قاتارىنان قىتايدىڭ باسپاسى ءوز ونىمدەرىن وسى كورمەگە اكەلدى. جىل باسىنان باستاپ دايىندىق جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, جان-جاققا حابارلايمىز. كورشىلەس رەسەيدىڭ كوپتەگەن كىتاپتارىن وسى كورمەدەن كورۋگە بولادى. مۇنداي ءدۇبىرلى, دۋماندى شارا وتكىزۋ ارقىلى بۇگىنگى قوعامنىڭ بەتىن كىتاپقا بۇرۋعا سەپتىگىمىز تيسە دەگەن نيەتىمىز بار. تۇپتەپ كەلگەندە, ءبىزدىڭ ەڭ باستى ماقسات – كىتاپتى وتكىزۋ ەمەس, ءونىمدى كورسەتۋ, وتاندىق باسپالاردى ىنتالاندىرۋ», دەيدى «فوليانت» باسپاسىنىڭ باسشىسى.
ەلىمىزدەگى ەڭ ەلەۋلى شارا تۋرالى «قىتاي حالىق ۋنيۆەرسيتەتى باسپاسىنىڭ» مەنەدجەرى ديانو گاو كىتاپ كورمەسىنە قاتىسۋ ارقىلى ەكى ەلدىڭ مادەنيەتى مەن عالىمدارى اراسىنداعى عىلىمي كىتاپتاردى ءوزارا الماستىرۋ ءۇردىسى جاقسى جولعا قويىلاتىنىن ءسوز ەتتى. «بۇل باسپا – قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى قۇرىلعان كۇنىنەن باستاپ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ العاشقى باسپاسى. 2018 جىلى باسپامىز جالپى قۇنى 1 ملرد يۋان بولاتىن 3000 كىتاپ شىعاردى. كىتاپ جيناقتارىن, باسپا باسىلىمدارىن, اۋديو, ساندىق جانە ينتەرنەت باسىلىمدارىن, سونداي-اق الۋان ءتۇرلى مەديا-قىزمەتتى بىرىكتىرەتىن ءىرى كەشەندى باسپا. سونىمەن قاتار ول – قىتايداعى ءتۇرلى مەملەكەتتىك ماراپاتتار مەن سىيلىقتارعا يە بولعان باسپالاردىڭ ءبىرى. كورمەگە ءۇشىنشى رەت قاتىسىپ وتىرمىز. وسى جولى 100-دەن اسا كىتابىمىزدى الىپ كەلدىك. جىل سايىن وسى كورمەگە قاتىساتىن ەلىمىزدەگى باسپاگەرلەردىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندىق وقىرمانداردىڭ سۇرانىستارى مەن قىزىعۋشىلىعى وتە جوعارى. وسى جولى ەكى جاڭا كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرى وتەدى», دەيدى د.گاو.
ال «تاتار كىتاپ باسپاسىنىڭ» ديرەكتورى يلدار ساگداتشين بولسا, تاتار كىتاپ باسپاسى – عاسىرلىق تاريحى بار رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ءىرى ۇلتتىق باسپالارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن ايتىپ, بۇل كورمەگە ءبىرىنشى رەت قاتىسىپ جاتقانىن جەتكىزدى. «فوليانت» باسپاسى ۇيىمداستىرۋشى رەتىندە ءبىزدى ءتورتىنشى جىل قاتارىنان شاقىردى. جىل سايىن 200-دەن استام كىتاپ شىعارامىز. جالپى تيراجىمىز – 500 مىڭ. ونىڭ ىشىندە وقۋلىقتار, كوركەم-ادەبي, تاريحي جانە بالالارعا ارنالعان كىتاپتار بار. 200 كىتاپتى جىلىنا بولسەك, كۇنىنە ءبىر كىتاپتان شىعارامىز. جىل سايىن قازاقستاننىڭ ەلورداسىندا وتەتىن كىتاپ كورمەسىنە زور ريزاشىلىقپەن قاتىسىپ جاتىرمىز. ءتىلىمىز – ۇقساس, تاريحىمىز – ءبىر. تاتارستاندا كىتاپتار ەشقاشان قويمالاردا شاڭ باسىپ جاتقان ەمەس. شىعارىپ ۇلگەرمەي جاتىپ, كىتاپ تيراجىن كوبەيتۋگە قاتىستى وقىرمان سۇرانىسى ارتادى. قازاقستاندا 250 مىڭ تاتار حالقىنىڭ وكىلدەرى تۇرادى», دەيدى ول.
كورمەگە كەلۋشىلەردى ءتورت كۇن بويى 150-دەن استام شارا مەن جاڭا كىتاپتاردىڭ تانىستىرىلىمى كۇتىپ تۇر. شارا بارىسىندا اۆتورلارمەن, سۋرەتشىلەرمەن, پوليگرافيستەرمەن كەزدەسۋلەر وتۋدە.
جارمەڭكەنىڭ ءبىرىنشى كۇنىندە بەلگىلى اقىن, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ توراعاسى ۇلىقبەك ەسداۋلەتتىڭ «بىزدەر دە عاشىق بولعانبىز» اتتى جاڭا كىتابى تانىستىرىلدى. ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانا ۇيىمداستىرعان شاراعا ەلىمىزدىڭ تانىمال اقىن-جازۋشىلارى قاتىستى. تۇساۋكەسەردە ءسوز سويلەگەن الاشتانۋشى تۇرسىن جۇرتباي قازىرگى زاماندا ادامنىڭ, ونىڭ ىشىندە جازۋشىلاردىڭ ءبىر قۋانىشى بولسا, ول – وسى كىتاپ كورمەسى ەكەنىن ايتتى. «بۇل تەك كىتاپتىڭ عانا ەمەس, وسى جەردەگى بارلىق جازۋشىنىڭ, اقىننىڭ ىشكى جان-دۇنيەسىنىڭ كورمەسى. ال وسى كورمەنى ۇلىقبەكتىڭ كىتابى اشىپ وتىر», دەدى عالىم.
كورمە-جارمەڭكەدە سونىمەن قاتار ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ەرلان سىدىقوۆتىڭ «شاكارىم» اتتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى ءوتتى. جيىنعا قاتىسۋشىلار اۆتوردىڭ «ءشاكارىم» ەڭبەگىنە قاتىستى وي-پىكىرلەرىن ءبىلدىردى. ءوز كەزەگىندە ءسوز العان ە.سىدىقوۆ بيىل وسى كىتاپتان بولەك, «قۇنانباي» اتتى ەڭبەگى رەسەي ەلىنەن «جزل» سەرياسى بويىنشا جارىق كورەتىندىگىن ايتىپ, وقىرمانداردان ءسۇيىنشى سۇرادى.
سونداي-اق جاستار جىلى اياسىندا جارمەڭكە جاس اۆتورلاردىڭ قاتىسۋىمەن «اشىق اڭگىمە» اتتى اقىندىق مارافون, كىتاپتىق اڭگىمەلەسۋ (book talks), ادەبيەت كلۋبىنىڭ وتىرىسى, «كىتاپتى قالاي ءتيىمدى وقۋ كەرەك؟» تاقىرىبىنا ارنالعان شەبەرلىك سىنىپتارى, تانىمال اقىن-جازۋشىلارمەن اۆتوگراف-سەسسيا ۇيىمداستىرۋدا. ولاردىڭ ىشىندە بۇكىلرەسەيلىك بالالار كىتابى فەستيۆالىنىڭ ديرەكتورى جانە جازۋشى يۋري نەچيپورەنكو, «كيت پلىۆيوت نا سەۆەر», «سوۆينىي ۆولك» كىتاپتارىنىڭ اۆتورى اناستاسيا ستروكينا دا بار.
كورمە بارىسىندا 6 اتالىمى بويىنشا «جىلدىڭ ۇزدىك كىتابى» انىقتالادى.
ميراس اسان,
اقمارال اعزامقىزى,
«Egemen Qazaqstan»
