رۋحانيات • 19 ءساۋىر، 2019

«رۋحاني جاڭعىرۋ» كىتاپحاناسى جاڭا 30 وقۋلىقپەن تولىقتى

1221 رەت كورسەتىلدى

تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىنىڭ نەگىزىندە ىسكە اسىپ جاتقان «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى باعىتتارىنىڭ ءبىرى – «جاڭا گۋمانيتارلىق ءبىلىم. قازاق تىلىندەگى 100 جاڭا وقۋلىق» جوباسى اياسىندا اۋدارىلىپ باسىلعان جاڭا وقۋلىقتار تانىستىرىلدى. بۇل تۋرالى ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.

ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دا وتكەن شاراعا تانىمال عالىمدار مەن قوعام قايراتكەرلەرى، جوعارعى وقۋ ورىندارىنىڭ باسشىلارى،  عىلىمي ورتالىقتاردىڭ ماماندارى، ۇستازدار مەن ستۋدەنتتەر، اۋدارما ىسىنە ارالاسقان اۋدارماشىلار مەن رەداكتورلار، باسپاگەرلەر قاتىستى. جاڭا وقۋلىقتارعا ارنالعان كونفەرەنتسيا بارىسىندا جاڭا وقۋلىقتاردىڭ مازمۇنى مەن قۇرىلىمى، ولاردى وقۋ باعدارلاماسىنا ەنگىزۋ ماسەلەلەرى، اۋدارما ساپاسى، جاڭا عىلىمي ۇعىمدار مەن تەرميندەردىڭ قولدانىسى كەڭىنەن تالقىلاندى.  

كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا قاتىسقان پرەزيدەنت اكىمشىلىگى ىشكى ساياسات ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى، «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا حاتشىسى ايدا بالاەۆا، وسىدان تۋرا ءبىر جىل بۇرىن اتالعان جوبانىڭ العاشقى لەگىندە اۋدارىلعان 18 وقۋلىق كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلعانىن ەسكە سالىپ، ول وقۋلىقتاردىڭ ەلىمىزدەگى جوعارعى ءبىلىم مازمۇنىن تۇبەگەيلى تۇردە جاڭارتۋعا جول اشقاندىعىن ايتتى. «30 وقۋلىقتان تۇراتىن بيىلعى جاڭا وقۋلىقتار توپتاماسى قازاقستاندىق وقۋ ورىندارىنىڭ مازمۇندىق الەۋەتىن تانىمال الەمدىك ۋنيۆەرسيتەتتەر دەڭگەيىنە شىعارۋعا جاعداي جاسايدى دەپ سەنەمىز»، - دەدى ا.بالاەۆا.

وقۋلىقتاردىڭ جاڭا توپتاماسى دۇنيەجۇزى تاريحى، ادەبيەت تەورياسى، حالىقارالىق قۇقىق جانە بيزنەس، قازىرگى زامانعى پەداگوگيكا، ونەر تاريحى، ينتەرنەت پسيحولوگياسى، ستراتەگيالىق مەنەدجمەنت، ماركەتينگ نەگىزدەرى، ۇيىمدىق مىنەز-ق ۇلىق، مەديا جانە بيزنەس-كوممۋنيكاتسيا، ادام رەسۋرستارىن باسقارۋ، ديپلوماتيا، ورينتاليزم جانە سەميوسفەرا سەكىلدى باعىتتاردى قامتىعان.

اتاپ ايتساق، ماكگروحيل باسپاسىنان شىققان 2 تومدىق «پانوراما: دۇنيەجۇزى تاريحى» وقۋلىعى تاريحتى وقىتۋدا بىزدە قالىپتاسقان فورماتسيالىق ۇستانىم مەن ۇعىمدى بۇزىپ، ادامزات دامۋىن ءبىز ءۇشىن مۇلدە جاڭا تۇرعىدان تانىستىرادى.

ءبىر توپ باتىس ادەبيەتشىلەرى دايىنداعان، كىرىسپە جانە 4 تومدىق انتولوگيادان تۇراتىن «ادەبيت تەورياسى» توپتاماسى ادەبيەتتانۋدى باسقا سالالارمەن بايلانىستىرا وتىرىپ، وعان اناعۇرلىم كەڭ كوزقاراس قالىپتاستىرادى. جيناق ادەبيەتتەگى ورىس ءفورماليزمى، سترۋكتۋراليزم، فەنومەنولوگيا، پوستسترۋكتۋراليزم، پسيحواناليز ۇعىمدارى، پوستوتارشىل جانە ترانسۇلتتىق تانىم تۋرالى تۇسىنىك بەرەدى.

بەدەلدى زاڭگەر مامان، ءارى تانىمال عالىم مالكولم شونىڭ 2 تومدىق «حالىقارالىق قۇقىق» اتتى وقۋلىعى وسى سالاداعى دۇنيەجۇزى تانىعان اسا قۇندى كىتاپتىڭ ءبىرى. وقۋلىق حالىقارالىق قۇقىق سالاسىنا شولۋ جاسايدى، قۇقىق جۇيەلەرىن سالىستىرا وتىرىپ، سالاداعى تەوريا مەن تاجىريبە جايلى جان-جاقتى تۇسىنىك قالىپتاستىرادى.

جاڭا زامانعا لايىق پەداگوگ ماماندار دايىنداۋعا قاجەت وقۋلىقتار قاتارىندا «وقىتۋ تەورياسى: ءبىلىم بەرۋ كوكجيەگى»، «پەداگوگيكانى تسيفلىق داۋىردە قايتا زەردەلۋ: XXI عاسىرداعى وقىتۋ ديزاينى» جانە كوپشىلىك وقىرمانعا اسا قىزىقتى بولاتىن كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتى دايىنداعان «ينتەرنەت پسيحولوگياسى» وقۋلىقتارى بار.

ەكونوميكا جانە كاسىپكەرلىك باعىتىنداعى ءبىلىم بەرۋگە قاجەتتى وقۋلىقتار قاتارىن تولىقتىرۋ ماقساتىندا بىرقاتار الەمگە تانىمال اۆتورلاردىڭ قۇندى ەڭبەكتەرى اۋدارىلدى. اتاپ ايتساق، دجون گەمبل باستاعان اۆتورلىق توپتىڭ «ستراتەگيالىق مەنەدجمەنت نەگىزدەرى»، نيك ۋيلتوننىڭ «HR مەنەدجمەنتكە كىرىسپە» اتتى وقۋلىعى، ستيۆەن ءروببينستىڭ «ۇيىمدىق مىنەز-ق ۇلىق نەگىزدەرى»، چارلز ءحيللدىڭ «حالىقارالىق بيزنەس: جاھاندىق نارىقتاعى باسەكە»، لارري ديماتتەونىڭ «حالىقارالىق بيزنەس قۇقىعى جانە زاڭنامالىق ورتا» وقۋلىقتارى بار. بۇل رەتتە ەرەكشە اتالۋى ءتيىس كىتاپ – قازىرگى ماركەتينگتىڭ نەگىزىن قالاۋشى سانالاتىن فيليپ كوتلەردىڭ «ماركەتينگ پرينتسيپتەرى» وقۋلىعىنىڭ 17-ءشى باسىلىمى.

سونداي-اق، دۇنيە ءجۇزىنىڭ ونەرتانۋشىلارى نەگىزگى وقۋ قۇرالى دەپ تانيتىن ەرنست گومبريحتىڭ تاسقا قاشالعان سۋرەتتەردەن باستاپ، بەرتىندەگى ەكسپەريمەنتالدى كەزەڭگە دەيىنگى ونەردىڭ دامۋىن قامتيتىن «ونەر تاريحى» وقۋلىعىنىڭ 16-شى باسىلىمىن ەرەكشە اتاۋعا بولادى.

مۇنىڭ سىرتىندا، الەمدىك گۋمانيتارلىق عىلىمعا ىقپال ەتكەن جەكەلەگەن اۆتورلاردىڭ كەيبىر مونوگرافيالارى دا قامتىلدى. مىسالى، سەميوتيكا عىلىمىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى يۋري لوتماننىڭ «سەميوسفەراسى»، ءتىل ءبىلىمى مەن بيولوگيانى ۇشتاستىرعان ستيۆەن پينكەردىڭ «ءتىل-ينستينكت» اتتى زەرتتەۋى، باتىستاعى عىلىمي ورتانىڭ شىعىستى تانۋ ادەستەمەسىن جاڭا تۇرعىدان تۇجىرىمداعان ەدۋارد سايدتىڭ «وريەنتاليزمى» اۋدارىلدى.

مۇنىڭ بارلىعى – ونداعان تىلگە اۋدارىلعان، الەمدىك گۋمانيتارلىق ءبىلىمنىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسقان، ارقايسىسى ءوز سالاسىندا جاڭا ۇعىمدار جۇيەسىن قالىپتاستىرعان ايتۋلى ەڭبەكتەر. بۇل كىتاپتاردىڭ قازاق تىلىنە اۋدارىلۋى قازاقستاندىق جوعارعى مەكتەپ پەن عىلىمي ورتانىڭ كۇشەيۋىنە، ءتىلىمىزدىڭ زامانعا ساي الەۋەتىن ارتتىرۋعا زور ۇلەس قوسپاق.

جوعاردا اتالعان 30 وقۋلىقتىڭ ارقايسىسى 10 مىڭ دانا باسىلىممەن شىعارىلىپ، جاڭا وقۋ جىلىنا دەيىن ەلىمىزدەگى 112 جوعارى وقۋ ورنىنا جاڭا وقۋ جىلىنا دەيىن تاراتىلادى. وقۋلىقتاردىڭ ەلەكتروندى نۇسقالارى «قازاقستاننىڭ اشىق ۋنيۆەرسيتەتى» پورتالىنا ورنالاستىرىلىپ، ينتەرنەت ارقىلى ەركىن قولدانىسقا بەرىلەدى.

اۋدارما جۇمىسىنا قازاقستاننىڭ الدىڭعى قاتارلى وقۋ ورىندارىنىڭ عالىمدارى، تاجىريبەلى اۋدارماشىلار، ءتىلشى جانە ادەبيەتشىلەر ورتاسىنان ىرىكتەلگەن رەداكتورلار، جالپى سانى 300-دەن اسا مامان قاتىسۋدا. وقۋلىق ماتىندەرى بىرنەشە كەزەك ادەبي جانە عىلىمي رەداكتسيادان ءوتتى.

جوبا اياسىندا الەمدەگى وقۋلىق شىعارۋعا ماماندانعان «Cambridge University Press»، «Oxford University Press»، «Pearson»، «Cengage»، «Penguin Random House»، «McMillan» جانە باسقا دا ءىرى حالىقارالىق باسپا ۇيلەرىمەن ارىپتەستىك قارىم-قاتىناس ورنادى.

جوبا ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ تاپسىرىسى بويىنشا «ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسى» قوعامدىق قورىنىڭ ۇيلەستىرۋىمەن جۇزەگە اسۋدا.

سوڭعى جاڭالىقتار

تەڭىز تۇيسىگى

ونەر • كەشە

اڭشىلىق – اسىل ونەر

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار