سونداي-اق قولدا بار دەرەكتەر اتالعان ازىق-ت ۇلىك تۇرلەرىنىڭ باعالارىن قالىپتى ۇستاپ تۇرۋ, ونى نەگىزسىز وسىرمەۋ جونىندە 700-گە تارتا كەلىسىمدەر مەن مەموراندۋمدار جاسالعانىن كورسەتەدى. وڭىردەگى «ءانۋار», «دينا» جانە «ساپا ماركەت» سەكىلدى ءىرى ساۋدا جەلىلەرىنىڭ يەلەرى دە مۇنداي مازمۇنداعى مەموراندۋمدارعا قول قويىپتى. ياعني, ءوزارا كەلىسىمشارتتاردىڭ شەڭبەرىندە ولار ساۋدا-ساتتىق كەزىندەگى ۇستەمە باعالاردى 10 پايىزدان ءارى ءوسىرمەۋگە ۋاعدالاستى. ايتسە دە قازىرگى جاعداي كەلىسىم تالاپتارى ورىندالماي وتىرعانىن ايعاقتايدى. سوندا قاپتاعان مەموراندۋمداردان نە ءۇمىت, نە قايىر, نەندەي پايدا بار دەگەن زاڭدى ساۋال تۋىندايدى. بۇل كوز الداۋ ما, الدە تۇتىنۋشىلاردىڭ الدىندا ارزان ۇپاي جيناۋ ما؟
جەرىگىلىكتى ونىمدەردىڭ باعاسى بەلگىلەنگەن مولشەردەن اسىپ ءتۇسۋ دەرەكتەرى وڭىردەگى كوممۋنالدىق بازارلاردا دا تىركەلۋدە. مىسالى ءسۇت, ۇن, پياز, كارتوپ, ءسابىز جانە قىرىققابات سەكىلدى اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمدەرى يمپورتتىق تاۋارلار ەسەبىنە كىرمەيدى. اقتوبە ايماعىندا بۇلاردىڭ قاي-قايسىسى دا جەتكىلىكتى ءتۇردە وندىرىلەدى. وتكەن جىلى وبلىس اۋماعىنداعى ءداندى داقىلدار ەگىستىگى كولەمى ءوسىپ, جوسپارلانعان مولشەردە استىق جينالدى. وڭىردەگى ءسۇت پەن ەت ونىمدەرىن شىعاراتىن «ايس» پەن «اكتەپ» سەكىلدى اگروقۇرىلىمداردىڭ جەتىستىكتەرى جوعارى. ەندەشە, ءسۇت پەن ۇن باعالارىنىڭ وسۋىنە قانداي نەگىز بار؟ جەرگىلىكتى اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن وندىرۋشىلەر ءبىرىنشى كەزەكتە ءوز ونىمدەرى مەن ءوڭىردىڭ ىشكى نارىعىن قامتاماسىز ەتۋگە ءتيىستى بولسا دا ناقتى ءىس-قيمىل مەن ناتيجە وزگەشە بولىپ وتىرعانى قالاي؟
جۋىردا اقتوبە وبلىستىق ءماسليحاتى دەپۋتاتتارى مەن قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرى وڭىردەگى ءىرى ازىق-ت ۇلىك ساۋدا ورىندارى مەن كوممۋنالدىق نارىققا ءتيىستى مونيتورينگ جۇرگىزىپ, ناتيجەسىندە الەۋمەتتىك ماڭىزى جوعارى, وبلىس تۇرعىندارى كۇندەلىكتى تۇتىناتىن ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ 19 ءتۇرىنىڭ باعالارى نەگىزسىز وسكەنىن انىقتادى. وبلىس ورتالىعىندا جەرگىلىكتى ونىمدەردىڭ باعاسى الدىن الا بەلگىلەنگەن ولشەمدى باعا دەڭگەيىنەن اسىپ تۇسكەن. بىزگە ۇسىنىلعان ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ باعاسى باسقا, ال بازارلار مەن ساۋدا نۇكتەلەرىندەگى باعا بۇدان وزگەشە, ياعني ونىڭ مولشەرى شەكتى باعادان اسىپ كەتكەن, دەيدى اقتوبە وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتتارى.
اقتوبە وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى سانيا قالدىعۇلوۆا مۇنىڭ باستى سەبەبى وبلىستىق كاسىپكەرلىك باسقارماسى تاراپىنان ءتيىستى باقىلاۋدىڭ جەتكىلىكسىزدىگىنەن دەپ ەسەپتەيدى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا قويعان باستى تالاپتاردىڭ ءبىرى – الەۋمەتتىك ءمانى مەن ماڭىزى جوعارى ازىق-ت ۇلىك تۇرلەرىنىڭ نەگىزسىز وسۋىنە جول بەرمەۋ. مۇنداي جاعدايدا باعا قۇبىلمالىلىعىنىڭ ۇلكەندى-كىشىلى جايتتارى باقىلاۋدان تىس قالماۋى قاجەت. سوندىقتان دا بۇل ءىستىڭ بارلىق تەتىكتەرى ايقىن تۇردە رەتتەلۋگە ءتيىس. وسى ورايدا وكىلەتتى ورگاندار مەن ماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ ۇتىمدى ۇسىنىستارى ءارى مونيتورينگتىك زەرتتەۋ ناتيجەلەرى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىندە قولداۋ تاۋىپ جاتسا, بۇل تۇرعىندار مەن تۇتىنۋشىلار ءۇشىن جاسالعان وڭ قادام بولار ەدى, دەدى وبلىستىق ماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى نۇرلان ساعىنالين.
قازىرگى كەزدە ايماقتا جۇرگىزىلگەن تەكسەرىستەردىڭ ناتيجەسى اقتوبەنىڭ ساۋدا نۇكتەلەرىندەگى بولشەك ساۋدا باعاسى بيىلعى ءبىرىنشى توقسانعا بەلگىلەنگەن باعا كولەمىنەن اسىپ تۇسكەنىن العا تارتادى. بۇل كەلەڭسىز كورىنىس اقتوبە وبلىسى اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى, تۇتىنۋ نارىعىنداعى باعانى تۇراقتاندىرۋ جونىندەگى شتابتىڭ باستىعى ماۆر ابدۋلليندى دە سەلسوق, ەنجار قالدىرماعانىن قالار ەدىك. ونىڭ تاراپىنان ازىق-ت ۇلىك تۇرلەرى باعالارىنا جان-جاقتى, ءارى تەرەڭ مونيتورينگتىك زەرتتەۋلەر مەن تەكسەرۋلەر ءجۇرگىزۋدى ۇيىمداستىرۋ ءىسى قولعا الىنسا قۇبا-قۇپ. سونداي-اق وڭىردە باعانى تۇراقتى ۇستاپ تۇرۋ ءجونىندەگى جۇمىستار جۇيەلى جولعا قويىلعانى ءجون. سونىمەن بىرگە الەۋمەتتىك ءمانى زور ازىق-ت ۇلىك تۇرلەرىنىڭ شەكتى باعاسىن ساقتاماعان ساۋدا سۋبەكتىلەرى يەلەرىنە شارا قولدانىلۋى قاجەت.
توق ەتەرىن ايتقاندا, وڭىردەگى وكىلەتتى ورگاندار, ونىڭ ىشىندە بۇگىنگى كوتەرىلگەن ماسەلەگە وراي باستى جاۋاپكەرشىلىك ارقالايتىن وبلىستىق كاسىپكەرلىك باسقارماسى كۇندەلىكتى تۇتىناتىن ازىق-ت ۇلىك باعالارىن رەتتەۋگە قاتىستى كەشەندى شارالاردى جۇزەگە اسىرسا, بۇل ءىستىڭ ءناتيجەسى بولارى انىق.
اقتوبە
