رۋحانيات • 16 ءساۋىر، 2019

التىن بۇرمەلى بۇيىم

774 رەتكورسەتىلدى

جۋىقتا ارقالىق قالاسىنداعى دالا ولكەسى تاريحى وبلىستىق مۋزەيى باعا جەتپەس قۇندى جادىگەرمەن تولىقتى. بۇل مۇرا – شۇرايلى مەكەن قاراتورعاي وزەنى بويىندا قونىس تەپكەن جاڭاقالا اۋىلى ماڭايىنان تابىلدى.

زەرتتەۋشىلەر اتال­عان جادىگەر ءبىزدىڭ زاما­نىمىزعا دەيىنگى 500-600 جىلدىققا جاتاتىن ساق ءداۋىرىنىڭ مۇ­راسى دەيدى. راسىن­دا، ساق داۋىرىندە ۇلى دالادا قول­­دانبالى ونەر جاقسى دامىپ، اسىرەسە التىن بۇيىمداردى زەرگەر­لىك ىسىنە پايدالانۋ كەڭ ەتەك العانى تاريحتان بەلگىلى. 

مۋزەي قورىنا قابىل­دانعان جادىگەرگە پوشىم-سيپاتى مەن جاسالۋ ەرەكشەلىگىنە قاراي «بۇرمەلى التىن سىرعا نەمەسە ساقينا» دەگەن اتاۋ بە­رۋگە لايىق. سىرعانىڭ سال­پىنشاق بولىگىنە قۇمىرا پىشىندەس 20 ۇساق بۇرشىك بۇرمەلەنگەن. ءبىر قاراعاندا، بۇل بۇرمەلەر بيداي دانىنە دە ۇقسايدى. جادىگەردىڭ سالماعى – 20 گرامم، تازا التىننان جا­سالعان، شەڭبەرىنىڭ ديا­مەترى – 2،9 سم، ەنى – 8 مم، بۇيىمنىڭ نە­گىزگى بيىكتىگى – 5،4 سم، قۇمىراعا ۇقساس بۇرشىكتەردىڭ بيىكتىگى – 9 مم، ونىڭ ديامەترى – 6-6،1 مم، قۇمىرا اۋىزى­نىڭ بيىكتىگى – 1 مم، ديا­مەترى – 2،5 مم.

بۇيىمدى مۋزەي قو­رىنا وتكىزگەن مەتسەنات ساپار ىسقاق ۇلى جا­­ساق­تاعان ەكسپەديتسيا ءمۇ­شە­لەرى جانە ەلور­داداعى ۇلت­تىق مۋزەي جانىنان قۇ­رىلعان «حالىق قا­زى­ناسى» عىلىمي-زەرتتەۋ ينس­تيتۋتىنىڭ باسشىسى احان وڭعار­ ۇلى. 

«تورعاي ءوڭىرى ءالى تولىق زەرتتەلمەگەن. ال­داعى ۋاقىتتا مۇنداي جادىگەرلەردىڭ تالايى تا­بىلاتىنى انىق. سول سەبەپتى، بيىل دا قاز­با جۇمىستارىن جال­عاستىرۋ ارقىلى ولكەگە ەتنوگرافيالىق زەرتتەۋ­لەر جۇرگىزەمىز» دەدى احان وڭ­عار ۇلى.

اسەل وتكەلباەۆا، 

ارقالىق قالاسىنداعى دالا ولكەسى تاريحى وبلىستىق مۋزەيىنىڭ باس قور ساقتاۋشىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار