رۋحانيات • 16 ءساۋىر, 2019

التىن بۇرمەلى بۇيىم

1340 رەت
كورسەتىلدى
1 مين
وقۋ ءۇشىن

جۋىقتا ارقالىق قالاسىنداعى دالا ولكەسى تاريحى وبلىستىق مۋزەيى باعا جەتپەس قۇندى جادىگەرمەن تولىقتى. بۇل مۇرا – شۇرايلى مەكەن قاراتورعاي وزەنى بويىندا قونىس تەپكەن جاڭاقالا اۋىلى ماڭايىنان تابىلدى.

التىن بۇرمەلى بۇيىم
زەرتتەۋشىلەر اتال­عان جادىگەر ءبىزدىڭ زاما­نىمىزعا دەيىنگى 500-600 جىلدىققا جاتاتىن ساق ءداۋىرىنىڭ مۇ­راسى دەيدى. راسىن­دا, ساق داۋىرىندە ۇلى دالادا قول­­دانبالى ونەر جاقسى دامىپ, اسىرەسە التىن بۇيىمداردى زەرگەر­لىك ىسىنە پايدالانۋ كەڭ ەتەك العانى تاريحتان بەلگىلى. 

مۋزەي قورىنا قابىل­دانعان جادىگەرگە پوشىم-سيپاتى مەن جاسالۋ ەرەكشەلىگىنە قاراي «بۇرمەلى التىن سىرعا نەمەسە ساقينا» دەگەن اتاۋ بە­رۋگە لايىق. سىرعانىڭ سال­پىنشاق بولىگىنە قۇمىرا پىشىندەس 20 ۇساق بۇرشىك بۇرمەلەنگەن. ءبىر قاراعاندا, بۇل بۇرمەلەر بيداي دانىنە دە ۇقسايدى. جادىگەردىڭ سالماعى – 20 گرامم, تازا التىننان جا­سالعان, شەڭبەرىنىڭ ديا­مەترى – 2,9 سم, ەنى – 8 مم, بۇيىمنىڭ نە­گىزگى بيىكتىگى – 5,4 سم, قۇمىراعا ۇقساس بۇرشىكتەردىڭ بيىكتىگى – 9 مم, ونىڭ ديامەترى – 6-6,1 مم, قۇمىرا اۋىزى­نىڭ بيىكتىگى – 1 مم, ديا­مەترى – 2,5 مم.

بۇيىمدى مۋزەي قو­رىنا وتكىزگەن مەتسەنات ساپار ىسقاق ۇلى جا­­ساق­تاعان ەكسپەديتسيا ءمۇ­شە­لەرى جانە ەلور­داداعى ۇلت­تىق مۋزەي جانىنان قۇ­رىلعان «حالىق قا­زى­ناسى» عىلىمي-زەرتتەۋ ينس­تيتۋتىنىڭ باسشىسى احان وڭعار­ ۇلى. 

«تورعاي ءوڭىرى ءالى تولىق زەرتتەلمەگەن. ال­داعى ۋاقىتتا مۇنداي جادىگەرلەردىڭ تالايى تا­بىلاتىنى انىق. سول سەبەپتى, بيىل دا قاز­با جۇمىستارىن جال­عاستىرۋ ارقىلى ولكەگە ەتنوگرافيالىق زەرتتەۋ­لەر جۇرگىزەمىز» دەدى احان وڭ­عار ۇلى.

اسەل وتكەلباەۆا, 

ارقالىق قالاسىنداعى دالا ولكەسى تاريحى وبلىستىق مۋزەيىنىڭ باس قور ساقتاۋشىسى

سوڭعى جاڭالىقتار