كۇننىڭ شۋاعى مەن كوڭىلدىڭ نۇرى اۋعان تۇركىستان ءتورى ەل تاۋەلسىزدىگىمەن بىرگە قايتا تۇلەپ جاتىر. مۇناراسى كوككە قول سوزىپ, كۇمبەزى كوز قۋانتقان قاسيەتتى شاھارعا ەلىمىزدىڭ رۋحاني جاڭعىرۋى تاعى ءبىر سەرپىلىس اكەلگەندەي. تۇركىستان قالاسى وبلىس ورتالىعىنا اينالىپ, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى – تۇركىستان بولىپ قايتا قۇرىلدى. ەجەلگى قالانىڭ جاڭا مارتەبەگە يە بولۋى ەسكى دۇنيەنى جاڭعىرتىپ, جاڭا ءومىردى جايناتا تۇسكەندەي. نەبىر تىڭ باستامالار دۇنيەگە كەلىپ جاتىر.
قازاق دالاسى قاسيەتتى مەكەندەرگە كەندە ەمەس قوي. سونىڭ ءبىرى جانە بىرەگەيى – كيەلى تۇركىستان جەرى دەپ بىلەمىز. ايگىلى قوجا احمەت ياساۋي مازارى تۇرعان شىرايلى تۇركىستان شاھارى – اسەمدىك پەن سۇلۋلىق سيمۆولى عانا ەمەس, كۇللى تۇركى الەمىنىڭ رۋحاني استاناسى ەكەنى ءسوزسىز.
وسى تۇرعىدا ويىمىزعا تاعى ءبىر ۇسىنىس ورالىپ وتىر. ءتۇركىستان شاھارىندا الكوگولدىك ىشىمدىك اتاۋلىعا تىيىم سالۋ كەرەك. قاسيەتتى ورىننان حارام سۋسىن مۇلدە اۋلاق بولعانى ءجون.
اراق-شاراپ جۇرگەن جەردە ادامدىقتى, تاقۋالىقتى پەندەشىلىك جەڭىپ, جىن-ويناقتىڭ, قىلمىس پەن بۇزاقىلىقتىڭ, باسقا دا جاعىمسىز ارەكەتتىڭ ورىن الاتىنى بەلگىلى. سوندىقتان ءتۇركىستان قالاسىن – تازالىق الاڭى, الكوگولسىز اۋماق دەپ جاريالاساق. ياعني, شاھار شەكاراسى مۇسىلمان ۇمبەتىنىڭ ەجەلگى ۇستانىمىنا لايىق بولعانىن قالار ەدىك. وسى ەرەجە بۇلجىماس شارتقا اينالسا دەيمىز.
سونداي-اق تەمەكى تارتاتىندار ءۇشىن دە تۇركىستاننىڭ قوعامدىق ورىندارىندا ارنايى الاڭقاي بولعانى ءجون. بۇل تۇستا توكيو قالاسىنىڭ تاجىريبەسىن قولدانۋعا بولادى.
«ەكى دۇنيە ەسىگى» اتانعان ءتۇركىستان ەڭ اۋەلى تۇركى الەمىنىڭ رۋحاني كوسەمى – قوجا احمەت ياساۋيدىڭ جانە قازاقتىڭ حاندارى مەن باتىرلارىنىڭ اسىل سۇيەگى جاتقان قاسيەتتى قورىم اۋماعى. قازاق بالاسىنىڭ, كۇللى تۇركى جۇرتىنىڭ تۇركىستان قالاسىنا قۇرمەتى ەرەكشە. بۇل قۇرمەت تۇركىستاننان ۇشقان قۇستىڭ قاناتى تالاتىن اقجايىق ءولكەسىندە دە ايقىن بايقالادى. قاراپايىم حالىق تۇركىستان شاھارىن ەجەلدەن مەككە مەن مەدينەدەن كەيىنگى كيەلى مەكەن ساناپ, قادىر تۇتقان, ارنايى زيارات ەتكەن. سوندىقتان قاسيەتتى ايماقتىڭ وسى ەرەكشەلىگىنە, اتاعى مەن داڭقىنا لايىقتى بولۋىنىڭ تولىق العىشارتتارى جاسالسا دەيمىز.
عالىمداردىڭ دەرەگىنشە ءتۇركىستاندا جەرلەنگەن قازاق حاندارى مەن يگى جاقسىلارىنىڭ سانى 130-دان اسادى. ولاردىڭ 21-ءى – ەل بيلەگەن حاندار ەكەن. مۇنداي كيەلى, قاسيەتتى جەردى اراق-شاراپ, ۋىتتى, ءزارلى ىشىمدىك ءتوڭىرەكتەگەنى مۇلدە جاراسپايدى. «ازىرەتى سۇلتان», «قۇتىب» اتانعان, تاقۋالىعىمەن ءتورت تاراپقا ايگىلى قوجا احمەت ياساۋي اتامىزدىڭ ماڭگىلىك مەكەنىندە تەك قانا يماندىلىقتىڭ سامال لەبى ەسىپ تۇرسا, قانداي عانيبەت؟!. كيەلى تۇركىستانعا تۇركى جۇرتىنا ءتان يگىلىك پەن ىزگىلىكتىڭ ءبارىن جيناقتاعان ابزال عوي.
تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ءتۇركىستانعا جانە ونىڭ ماڭىنداعى تۇتاس ءبىر كەشەنگە اينالىپ بارا جاتقان كيەلى ورىندارعا – «ارىستانباب» مازارىنا جانە باسقا زيارات ورىندارىنا كەلۋشى تۋريستەر مەن ساياحاتشىلاردىڭ سانى ارتا ءتۇستى. ولارعا تۇركىستاندى كورسەتكەندە, ونى تۇركىنىڭ رۋحاني استاناسىنا ءتان ەرەكشەلىكتەرىمەن, رۋحاني تازالىعىمەن جانە يگى ءداستۇرلەرىمەن عانا تاڭداندىرا الامىز. ەكىنشىدەن, ەلىمىزدە رۋحاني كيە تۇتاتىن ءبىر ءمولدىر ءمۇيىستىڭ بولعانى – ءوز ۇرپاعىمىزدىڭ ەرتەڭىنە دە قاجەت. «ماڭگىلىك ەل» مۇراتتارىنا رۋحاني تازالىق كەرەك. سوعان ۇلگى بولاتىن جەرۇيىق – وسى تۇركىستان بولعاي!
بەك امەتوۆ,
ورال قالاسىنىڭ تۇرعىنى
