سۇحبات • 11 ءساۋىر، 2019

«سپورت قوعامى جەڭىستى جولدى جالعاستىرىپ كەلەدى»

875 رەت كورسەتىلدى

قازاق سپورتىنىڭ تاريحىنان سىرت شەرتسەك، ايگىلى «دينامو» سپورت قوعامىن اينالىپ ءوتۋ مۇمكىن ەمەس. ءبىر عاسىرعا جۋىق تاريحى بار ورتالىق جەڭىستى جولدى جالعاستىرىپ كەلەدى. ەلىمىزدەگى دينامولىق سپورتشىلار وليمپيا ويىندارى، الەم جانە ازيا چەمپيوناتتارىندا اتوي سالىپ، التىننان القا تاعىپ ءجۇر. سپورت قوعامىنىڭ قازىرگى جاي-كۇيى قانداي؟ ءبىز وسى ساۋال توڭىرەگىندە «دينامو» دشسق توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى اسقار ومارقۇلوۆپەن اڭگىمەلەسكەن ەدىك.

– اسقار ءالىراحىم ۇلى، «دينامو» سپورت قوعامىنىڭ قازىرگى باعىت-باعدارى قانداي؟

– ءبىر عاسىرعا جۋىق تاريحى بار «دينامو» سپورت قوعامى تالاي قيىن­دىقتى باستان وتكەردى. ارينە كەڭەس وداعى تۇسىندا «دينامونىڭ» داڭقى، اتاعى جەر جاراتىن. ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العان العاشقى جىلدارى قۇر قول قاراپ وتىرماي، ءوز بەتىمىزشە ءومىر سۇرە بىلدىك. ءسويتىپ اياعىمىزدى تىكتەپ، ورنىمىزدان تۇردىق. قازىرگى تاڭدا قازاقستاندىق «دينامو» قوعامى دينامولىق ۇيىم­داردىڭ حالىق­ارالىق ۇيلەستىرۋ كەڭە­س­ىنىڭ مۇشە­سى. ونىڭ قۇرامىندا 17 مەملەكەتتىڭ وكىل­دەرى بار. ولار وزگە ەلدەگى دينامولىق سەرىك­تەستەرىنىڭ ءتاجى­ريبەلەرىن ۇنەمى زەرتتەپ، زەردەلەپ وتىرادى.  

ايماقتاردا 18 فيليالىمىز تۇراقتى تۇردە جۇمىس ىستەيدى. ءبىزدىڭ ۇيىم نەگىزىنەن ءۇش باعىتتا جۇمىس اتقارادى. باستى باعىتىمىز – قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ دەنە جانە ارنايى دايىندىقتارىن دامىتۋ. ءبىر سوزبەن ايتقاندا، «دينامو» سپورت قوعامى 90 مىڭنان اسا اسكەري قىزمەتكەر مەن كۇشتىك قۇرىلىمداردىڭ، قاۋىپسىزدىك قىزمەتىنىڭ جانە قۇقىقتىق ءتارتىپ قىزمەتكەرلەرىنىڭ باسىن قوسادى. ماڭىزدى باعىتتاردىڭ ءبىرى – جوعارى دارەجەلى سپورت تۇرلەرىنە ءجىتى كوڭىل ءبولۋ. دينامولىق سپورتشىلار سپورتتىڭ ءار تۇرىنەن ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق قۇراما كوماندالارىنىڭ 80 پايىزىن قۇرايدى. سونداي-اق ەلباسىمىز دەنە شىنىقتىرۋ جانە بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ ارقىلى سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرامىز دەپ ايتىپ وتكەندەي، قاراپايىم حالىقتى سپورتقا  باۋلۋعا دا ەرەكشە ءمان بەرەمىز.

– وسى باعىتتا ناقتى قانداي ىستەر اتقارىلىپ جاتىر؟

– جىل سايىن اسكەري قىزمەتكەرلەر جانە سپورتشىلارمەن بىرلەسىپ سەمينارلار، ەرلىك ساباقتارىن وتكىزەمىز. «دينامو» دشسق سپارتاكياداسى اياسىندا قىزمەتتىك-قولدانبالى سپورت تۇرلەرىنەن 15 مىڭعا جۋىق قىزمەتكەر مەن اسكەري قىزمەتكەرلەردى قامتيتىن ۆەدومستۆوارالىق چەمپيوناتتار مەن تۋرنيرلەر ۇيىمداستىرامىز. ياعني، سامبو جانە اسكەري سامبو، قويان-قولتىق ۇرىس، پرەزيدەنتتىك كوپسايىس، جاۋىنگەرلىك قارۋدان وق اتۋ، بوكس جانە باسقا دا سپورت تۇرلەرىنەن چەمپيوناتتار وتەدى. ال تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قازاقستاندىق سپورتشىلاردىڭ جازعى جانە قىسقى وليمپيا ويىندارىندا العان 72 جۇلدەنىڭ 60-ى «دينامو» سپورت قوعامىنىڭ سپورتشىلارىنا تيەسىلى. ونىڭ ىشىندە 12 التىن، 19 كۇمىس جانە 29 قولا مەدال بار. سونىمەن قاتار ەلىمىزدىڭ الدىڭعى قاتارلى سپورتشىلارىنىڭ باسىم بولىگى «دينامو» دشسق ورتالىق كەڭەسىنىڭ ۇسىنىمىمەن 65 شتاتتىق بىرلىكتەن تۇراتىن ءىىم ۇلتتىق ۇلاننىڭ سپورتتىق كومانداسىنىڭ قۇرامىنا كىرگەن.

– جاسوسپىرىمدەر مەن بالالار سپورتىنا قانشالىقتى كوڭىل بولىنەدى؟

– البەتتە، كوڭىل بولىنەدى. ماسەلەن، 2017 جىلى ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ باس­تاماسىمەن جاستار مەن جاسوسپىرىمدەرگە ارناپ «جاس دينامو» جاستار قوزعالىسىن ۇيىمداستىردىق. جاس دينامولىقتاردىڭ نەگىزىن ەلىمىزدىڭ ورتا، ارناۋلى ورتا جانە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ، سونىڭ ىشىندە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن قاۋىپسىزدىك ورگاندارى ءۇشىن رەزەرۆ ءازىر­لەيتىن ءىىم، ءىىم ۇۇ، ۇقك جانە ۇقك شق وقۋ ورىندارىنىڭ، اسكەري-كاسىبي ليتسەيلەردىڭ سپورتتىق ليگالارى قۇرايدى. 25 مىڭنان استام جاستار مەن جاسوسپىرىمدەردەن تۇراتىن «جاس دينامو» جوباسى ەلىمىزدىڭ بارلىق تۇكپىرىنەن ەرىكتىلەردى جيناپ، ولار الەۋمەتتىك ماڭىزى بار باستامالاردى جۇزەگە اسىرۋعا اتسالىسىپ، الدارىنان ۇلكەن مۇمكىندىكتەر اشىلدى. «دينامو» قوعامىنىڭ بارلىق فيليالىندا 187 ۇيىرمە كۇندەلىكتى جۇمىس ىستەيدى. وندا
6 مىڭنان استام جاس ديناموشى جات­تىعادى. وبلىستىق اكىمدىكتەردىڭ جاستار ساياساتى جونىندەگى باسقارمالارىنىڭ قولداۋىمەن «دينامو» فيليالدارى بازاسىندا جىل باسىنان باستاپ 8 اۋلا كلۋبى جانە سپورت­تىق با­عىتتاعى جاستار تاجىريبەسى مەكتەبى اشىل­دى. سونىمەن قوسا ءبىزدىڭ ۇيىم 30 بالا­لار ءۇيى مەن ينتەرناتتارعا قامقورلىق جا­سايدى.

– كەزىندە «دينامو» سپورت قوعا­مىنىڭ باي ماتەريالدىق بازاسى بولاتىن. قازىر وسىنىڭ جاعدايى قالاي؟

– سپورت قاۋىمداستىعى كوپ جىلدان بەرى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت عىلىمي-تاجىريبەلىك ورتالىعىمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەپ كەلەدى. سونىڭ ىشىندە كوپتەگەن مەكتەپ سپارتاكيادالارى، ستۋدەنتتەردىڭ ۋنيۆەرسيادالارى بار. بۇل جارىستارعا ەلىمىزدىڭ مەكتەپتەرى مەن ستۋدەنت جاستارى، ياعني ۇزىن سانى 2 ميلليونعا جۋىق بالا مەن ءجاسوسپىرىم قاتىسادى.

بۇل ىنتىماقتاستىقتىڭ جەتىستىكتەرى كوڭىل قۋانتادى. دەگەنمەن، سپورتشىلاردى دايىنداۋ باعىتىنداعى وسى جۇ­مىستاردىڭ مەملەكەتتىك جۇيەدەگى دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت قوعامداردىڭ زاڭ تۇرعىسىنان بەلگىلەنگەن ارنايى دارەجەسى بولسا، اتالعان شارالار ودان دا زور جەمىسىن بەرىپ، تيىمدىلىگى ارتار ەدى. وتكىزىلگەن جارىستاردىڭ قورىتىندىسى نەگىزىندە قارجىلىق جانە سپورتتىق رازريادتار بەرۋ ماسەلەسىن شەشە الاتىن سپورتتىق فەدەراتسيا دارەجەسى بولسا، قۇبا-قۇپ.

سونىمەن قاتار سپورتتىق قوعامدار مەن كلۋبتار ءۇشىن ۇلكەن ماڭىزعا يە، بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ سپورتىن جاپپاي دامىتۋعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلامانى بەكىتسە دەيمىز. ەڭ باس­تىسى، 1992 جىلدىڭ 27 شىلدەسىندە ءىىم القاسىنىڭ №3 شەشىمىمەن وبلىستىق جانە قالالىق اكىمدىكتەردىڭ كوممۋنالدىق مەنشىگىنە ءوتىپ كەتكەن ەلىمىزدىڭ 14 قالاسىنداعى «دينامو» سپورت قوعامىنا تيەسىلى سپورتتىق-ماتە­ريالدىق بازانى قوعامنىڭ وزىنە قايتارۋ جونىندەگى ماسەلە كوتەرىلسە ەكەن. «دينامونىڭ» وزىنە تيەسىلى سپورتتىق كەشەندەر الماتى، ورال، قىزىلوردا جانە شىمكەنت قالالارىندا عانا ساقتالىپ قالدى.

بۇگىندە نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى سپورت كەشەنىن قايتارۋ پروتسەسى باستال­دى. مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىنان قىز­مەتكەرلەر رەزەرۆىن دايىنداۋ – بۇگىنگى تاڭنىڭ ەڭ وزەكتى ماسەلەسى. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن وزگە دە قۇرىلىمداردىڭ قىزمەتكەرلەر قۇرامىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ماسەلەسى وسىدان تۋىندايدى. وعان قوسا، جەمقورلىققا قارسى كۇرەس جونىندەگى ماسەلەلەردى شەشۋ، ەڭ باستىسى، قۇقىق قورعاۋ جانە كۇشتىك قۇرىلىمداردىڭ بەدەلى مەن ابىرويىن قالپىنا كەلتىرۋ سياقتى ماسەلەلەردى دە ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. ەلباسىمىز جاستار جىلى دەپ جاريالاعان وسى ءبىر جىلدا ءبىزدى قولدايدى دەگەن ۇمىتتەمىن.

 

اڭگىمەلەسكەن دۋمان اناش،

«Egemen Qazaqstan»

سوڭعى جاڭالىقتار

دوستىق بەسىگى

ايماقتار • بۇگىن، 08:43

ەل كۋبوگى ءۇشىن تالاسادى

فۋتبول • بۇگىن، 08:40

شيرەك فينالدا ۇتىلدى

تەننيس • بۇگىن، 08:39

دايارلىقتارىن پىسىقتادى

حوككەي • بۇگىن، 08:37

ازىرگە بەسىنشى ورىندامىز

سپورت • بۇگىن، 08:30

ون جىلعا سوتتالدى

قوعام • بۇگىن، 08:25

41 جوباعا – 11،2 ملرد تەڭگە

ايماقتار • بۇگىن، 08:20

732،5 ملرد تەڭگە تارتىلادى

ايماقتار • بۇگىن، 08:15

ۇقساس جاڭالىقتار