ءيا, قانيپا بىتىباەۆا – ابىروي مەن بەدەلگە ەڭبەگىمەن جەتكەن ادام ەدى. بۇگىنگىدەي ءبىر جاعىڭا شىعاتىن تەحنيكا جوق كەزدە بارلىق كورنەكىلىكتى, 8 مىڭعا تاياۋ ديداكتيكالىق ماتەريالدى, ساباق جوسپارىن, 50-گە جۋىق كىتاپتى ساۋساعى سۇيەل بولىپ ءجۇرىپ قولىمەن جازعان. بۇدان وزگە باي كىتاپحاناسى, العان ماراپاتتارى, قۇندى سىيلىقتار, تۇتىنعان زاتتارى جانە بار. كورەر كوز بولسا بۇل ءبىر الەم, ۇلت پەداگوگيكاسىنا قوسىلعان قازىنا دەۋگە ابدەن بولادى. قايتالاپ ايتامىز, وعان كوزبەن كورىپ, قولمەن ۇستاعان ادامنىڭ عانا يلانارى انىق. ەگەر سول بايلىقتى جيناقتاپ باستىرساق, مۇعالىمدەر ۇيرەنەر كوپ تاسىلگە قول جەتكىزەر ەدىك. ءتىپتى جاس تولقىن ۇستازداردىڭ ەڭبەك جولىنا باعىت-باعدار سىلتەر ەدى. مۇنداي يگىلىكتى ءىستى تياناقتىلىقپەن اتقارۋ وزگە جۇرتتاردا باياعىدان بار. بىتىباەۆا سياقتى بۇكىل سانالى ءومىرىن مەكتەپتە ۇستازدىق ەتە ءجۇرىپ, تەوريا مەن پراكتيكانى تارازى باسىندا تەڭشەي وتىرىپ, ورىس پەداگوگيكاسىنا كەرەمەت ۇلەس قوسقان ا.ماكارەنكو, ۆ.سۋحوملينسكي, تاعى باسقالاردى مىسالعا كەلتىرۋگە بولادى. ولارعا ارناپ اشىلعان مۋزەيلەر از ەمەس. قازاق توپىراعىندا ى.التىنسارين ونەگەسىن ۇلىقتاپ, بار عۇمىرىن مەكتەپتە وتكىزگەن ناعىز ۇستازدىڭ ۇلگىسى مەن ونەگەسىن, باي مۇراسىن سولاي دارىپتەي الساق ۇتىلماس ەدىك. ءتىپتى ءار سالانىڭ ءوز تۇلعالارى بولادى. تاۋەلسىز ەل پەداگوگيكاسىنىڭ سونداي ءبىر ەرەن وكىلى قانيپا ءبىتىباەۆا دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. ۇلتىم دەگەن ۇستازدى تاني الساق, باعالاي الساق, مۇراسىنا جاناشىر بولساق, تارشىلىق جاساماساق ەكەن. بۇل كەيىنگىگە دە ساباق بولار ەدى. قانيپا بىتىباەۆانىڭ كوزى تىرىسىندە-اق وتانىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىنەن ءجۇزدەگەن مۇعالىمدەر قاۋىمى ونىڭ لابوراتورياسىنا ات ارىلتىپ بارىپ, وزىق تاجىريبەسىن ۇيرەنۋدى داستۇرگە اينالدىرعانىن بىلەمىز. ءتىپتى بىتىباەۆا اتىنداعى زەرتحانالار ۇستاز جەر باسىپ ءجۇرگەن كەزدە 9 وڭىردە بولسا, قازىر 16-عا جەتتى. وسىنىڭ وزىنەن-اق قانيپا الەمىنىڭ كەڭ قانات جايعانىن ايقىن اڭعارۋعا بولادى. قانيپامەن تىلدەسۋ, پىكىرلەسۋ, ءتاجىريبە ءبولىسۋ زور مارتەبە ەدى. ول بارعان جەرىندە اشىق ساباق ءوتكىزبەي قايتپايتىن. ونى ەستىگەن مۇعالىم قالماي قاتىسۋعا ۇمتىلاتىن.
قانيپا بىتىباەۆا قىزىل يمپەريانىڭ تۇسىندا ءوزىنىڭ وقۋ ءادىستەمەسىمەن تانىلىپ, قازاق ەلىندە ءبىرىنشى, كەلمەسكە كەتكەن كسرو مەملەكەتىندە 5-ءشى بولىپ كسرو مەملەكەتتىك سىيلىعىن الدى. بۇل 15 وداقتاس رەسپبۋليكا ىشىندە توپ جارۋ ەمەس پە؟ ەڭ باستىسى, ول ءوز توپىراعىمىزدا اباي شىعارماشىلىعىن مەكتەپتە وقىتۋ, ەكى الىپ – اباي مەن مۇحتاردى ۇندەستىرە وتىرىپ ءبىلىم بەرۋ, سول سەكىلدى اباي مەن اۋەزوۆتى وقىتۋدىڭ ادىستەمەسىن تۇڭعىش جاساعان عالىم ۇستاز ەكەنىن ەستەن شىعارماعانىمىز ءلازىم. بىتىباەۆانىڭ قورعاعان عىلىمي اتاعى جوق. بىراق اتاعى بارعا بەرگىسىز ەڭبەكتەرىن ەرەكشە اتاۋعا ءتيىستىمىز. وسىنداي ساتتە ويىڭا اتاعى جوق ىبىراي التىنسارين ورالاتىنى بار. ماسەلە اتاقتا ەمەس, ۇلتقا قىزمەت ەتۋدە. وسى كۇندەرى جاڭا مازمۇندا ءبىلىم بەرۋ ماسەلەسى ايتىلىپ, ىسكە اسىرىلا باستادى دەيمىز. مۇنى ۇلت ۇستازى بۇرىن باستاپ كەتكەنىنە كۋامىز. ونىڭ ءىس-تاجىريبەسىمەن تانىسۋ جولىنداعى ىزدەنىستەر كەزىندە ساباق ءوتۋ ءتاسىلىنىڭ مۇلدە بولەك ەكەنىنە تالاي كوز جەتكىزگەنبىز. 45 مينۋت بويى مۇعالىم بيلىك قۇرماي باعىتتاۋشى بولۋ كەرەكتىگىن, باعىت بەرىپ وتىرۋ قاجەتتىگىن, بالانى ەركىن ۇستاپ, قابىلەتىنە قاراي اقىلمەن باۋراپ الۋدى, بىلىمىڭمەن كوڭىلىن اۋلاۋدى العا وزدىرۋشى ەدى. ءتىپتى قازىرگى توپتاپ وقىتۋ, بالالاردىڭ ەركىن سويلەي كەلىپ, تاقىرىپتاردى وزدەرى تالداۋ ۇلگىسىن دە سول تۇستا كورسەتىپ ءجۇردى. مۇنى ول امەريكانىڭ اريزونا شتاتىنداعى تۋسسوندا بولعاندا تاجىريبە الماسا وتىرىپ, ۇيرەنىپ قايتقانىن, وزىندە بار تاجىريبەگە ولار دا قىزىققانىن, ءسويتىپ ۇرپاق تاربيەسىندە جۇمىلا جۇمىس ىستەۋگە بولاتىنىن العا تارتقانى بار. سويتە وتىرىپ, بىزدەگى كەيبىر ازاماتتاردىڭ شەتەل تاجىريبەسىن تۇسىنبەي جاتىپ تىقپالايتىنىنا دايەك كەلتىرىپ, رەنىش بىلدىرگەنىن دە ەستىگەنبىز.
ءبىز بۇل دايەكتەردى نەگە كەلتىرىپ وتىرمىز, ونىڭ بولمىسىنىڭ تازالىعىن, اردى اتتامايتىن ادالدىعىن, ادامدىعىن كورسەتۋ ەدى. ول دۇنيەگە قىزىقپايتىن. بەدەلىن ساتپايتىن. ءۇيى سالتاناتتى ساراي ەمەس, ءبىر بولمە ەدى.
قانيپا بىتىباەۆا اتىنداعى مۋزەي 2015 جىلى اشىلعاندا ارنايى بارىپ قاتىسىپ, ونداعى قۇندىلىقتاردى كورىپ, حالىقتىڭ ءىلتيپاتىن تانىپ ريزا بولعان ەدىك. رۋحاني قۇندىلىققا ۇيىتقى بولىپ, اسىلىن ارداقتاعان ازاماتتاردىڭ تىرلىگى سۇيسىنتكەن. سونىمەن قاتار ازات ەل پەداگوگيكاسىنىڭ تۇڭعىش مۋزەيى قاناتىن كەڭگە جايادى دەگەن ءۇمىت بولعان. ۋاقىت وتە كەلە جەكە عيماراتقا كوشەر دەگەنبىز.
