دالا اۋەندەرىنىڭ تەربەگەن ءىزى... جارىقتىق پولياك حالقىنىڭ ءبىرتۋار ۇلى ا. ۆ. زاتاەۆيچتى قازاقستاندا «قازاق ءانىنىڭ اكەسى, ءداستۇرلى مۋزىكاسىن جازۋ ءىسىنىڭ پيونەرى» دەپ اتايدى. ا. ۆ. زاتاەۆيچتىڭ ەڭبەگى ارقاسىندا قازاق حالقىنىڭ اندەرى مەن اسپاپتىق مۋزىكالىق مۇراسى قاعازعا ءتۇسىرىلدى. سول زاماندا ەستىگەن داۋىسىن قاعازعا بەلگى رەتىندە تۇسىرەتىن, سودان سوڭ ونى اينىتپاي ورىنداپ شىعاتىن ادام تۋرالى اڭىز حالىق اراسىندا كەڭ تارالعان ەدى. ول ەرتىس پەن ورال, قارقارالى مەن قىزىلوردا, بوكەي دالاسىن, ورىنبور مەن جەتىسۋ بوكتەرلەرىن ارالاپ, ءان-كۇيلەردى نوتاعا ءتۇسىردى.
بۇگىنگى اشىلعان مەملەكەتتىك ورتالىق مۋزەيدەگى «دالا اۋەنىنىڭ ىزىمەن» كورمەسىندەگى قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنىڭ نازارىنا مۋزىكانت-ەتنوگرافتىڭ جەكە كەشەنىندە ساقتالعان فوتوماتەريالدار, ماقالالار, جيناقتار مەن كىتاپتار, تۇسىنىكتەمەلەر مەن دالا اۋەندەرىنىڭ نوتالىق جازبالارى ۇسىنىلدى. ولاردىڭ قاتارىندا 1925 جىلى ءالىبي جانگەلدينگە بەرگەن قولتاڭباسى, «قازاق حالقىنىڭ 1000 ءانى» ( اندەر مەن اۋەندەر), «قازاقتىڭ 500 ءانى مەن كۇيى» (اندەر مەن اسپاپتىق پەسالار) جيناعى, فوتوسۋرەتتەردى ەرەكشە اتاپ وتۋگە تۇرارلىق.سونىمەن قاتار سازگەردىڭ قىزى ولگا زاتاەۆيچتىڭ احمەت جۇبانوۆقا جازعان حاتىن جانە 1950 جىلى اكادەميك احمەت جۇبانوۆ جاريالاعان «ا. ۆ. زاتاەۆيچ – قازاق حالقىنىڭ ءان-كۇيىنىڭ ءبىرىنشى جيناۋشىسى» ماقالاسىمەن تانىسۋعا بولادى.
بۇل كورمەنىڭ كەرەمەت نارسەسى دەپ, رۋحاني جاڭعىرۋ مەن قوعامدىق ساناعا ءتۇبىرى مول مالىمەتتەر سىيلاي الاتىنىنا كامىل سەنەتىنىڭىز, «بولاشاققا باعدار» بەرەتىنى انىق, ا. ۆ. زاتاەۆيچتىڭ شىعارماشىلىق جانە مۋزىكالىق مۇراسىن, سونداي-اق قازاق حالقى ءۇشىن ەتكەن ەڭبەگىن, ونىڭ تاريحي-مادەني مۇراسىنىڭ ءرولىن تانىتۋ بولىپ تابىلسا كەرەك-ءتى.
ساعىنىش تەربەگەن اسەم اۋەزدەر ءون بويىڭدى تولقىتادى... ساعىنىش سازدارى بولىپ الديلەيدى... بەۋ دۇنيە... دالا اۋەندەرىنىڭ ءىزى...
ساپارباي پارمانقۇل,
«Eqemen Qazaqstan»
الماتى
